|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Suluova Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’ndan aldığı 24.150 TL tutarındaki borcun silinmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, süt sığırcılığı projesi kapsamında bu borcu ödeyemediğini belirtmiş, ancak vakıf, borcun hibe edilmesi talebini reddederek, borcun 5 yılda 5 eşit taksitle ödenmesine karar vermiştir. Başvuranın ilk taksit ödemesinden sonra herhangi bir ödeme yapmadığı ve hapse girmesi nedeniyle borcunu ödeyemediği tespit edilmiştir.
İdarenin başvuranın talebini reddetmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının, yoksullukla mücadele amacıyla kurulduğu ve bu çerçevede başvurana sağlanan desteğin hibe edilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği karara bağlanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1150-S.20.1824
BAŞVURU NO : 2019/13084
KARAR TARİHİ : 21/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SULUOVA SOSYAL YARDIMLAŞMA VE
DAYANIŞMA VAKFI BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kendisine sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı tarafından verilen borcun hibe edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/07/2019
I.BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuran, Suluova Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaş ve Dayanışma Vakfına olan 24.150 TL tutarındaki borcunun silinmesini talep etmekte olup, benzer bir başvuruyu Kurumumuza 28/01/2019 tarihinde yaptığını, başvuru üzerine 22/05/2019 tarihinde Gönderme Kararı verildiği, ancak idarece talebini yerine getirir bir işlem yapılmadığını ifade etmiş; mağduriyetinin giderilmesi doğrultusunda işlem yapılmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu hususa ilişkin olarak Kurumumuz tarafından 19/08/2019 tarih ve sayılı yazı ile Suluova Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı’ndan bilgi ve belge talep edilmiş olup; söz konusu talebimize mezkur Vakıf Başkanlığı tarafından gönderilen 07/11/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. ’nın 2010 yılında süt sığırcığı lığı projesi kapsamında 24.150,00TL maliyetinde beş adet süt sığırı aldığı, borcuna ilişkin hiçbir ödeme yapmadığı, 2.2. borcunun silinmesi talebiyle Vakfa başvuruda bulunduğu ve Vakıf Mütevelli Heyetinin 13/06/2019 tarih ve sayılı kararı ile Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün uyguladığı
Proje Uygulama Usul Esasları çerçevesinde borcunun silinmesi talebinin reddedildiğini, 2.3. Ancak borcunun yapılandırılma kapsamında taksitlendirilerek ödenmesine karar verildiği, 2.4. Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün yapılandırma yapılmasına ilişkin genel düzenleyici yazısına istinaden proje kapsamında yararlanan ancak borçlarını ödeyemeyen kişiler hakkında 5 yılda 5 eşit taksit tutarında ödeme yapılmasına dair yapılandırma kararı alındığı ve ilk taksitlerinin Ocak 2020 yılında ödeneceği ifade edilmiş; başvuranın talebinin yerine getirilemeyeceği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 7’nci maddesiNDE
“Bu Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları kurulur…” hükmü yer almaktadır.
6. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 73’üncü maddesinde Sosyal Yardımlar
Genel Müdürlüğü’nün görevleri şu şekilde sıralanmıştır “ Sosyal Yardımlar Genel
Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: a) Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlar alanında ulusal düzeyde uygulanacak politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek, b) 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışmayı Teşvik Kanununun amaçlarını gerçekleştirmek ve uygulanmasını sağlamak için gerekli idarî ve malî tedbirleri almak, c) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun gelirlerini zamanında toplamak, toplanan gelirlerin yerinde, zamanında ve ihtiyaçlara göre kullanılmasını sağlamak, ç) 3294 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan vakıfların harcamalarını, iş ve işlemlerini araştırmak, incelemek, izlemek ve denetlemek, görülen aksaklıklarla ilgili gerekli tedbirleri almak, vakıfların çalışma usûl ve esasları ile sosyal yardım programlarının ölçütlerini belirlemek, d) Mevzuatta kamu kaynaklarıyla yardım yapılması öngörülen kişilere aylık, tazminat, ücret, yardım veya başka bir ad altında yapılacak her türlü sosyal yardımın ödenmesi ve anılan yardım ve ödemelerin veri tabanına işlenerek izlenmesi ile ilgili işleri diğer birimler ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde yerine getirmek; diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılmakta olan her türlü sosyal yardım ve ödemelerin veri tabanında izlenmesine ilişkin işlemleri yürütmek, e) Yoksullukla mücadeleye ve Genel Müdürlüğün görev alanına giren diğer konulara ilişkin olarak araştırma ve incelemeler yapmak, proje hazırlamak ve uygulamak, f) Yoksullukla mücadele alanında uluslararası gelişme ve uygulamaları izlemek, değerlendirmek, ülkemiz açısından yararlı görülen modelleri uygulamaya koymak, g) Sosyal Yardımlar Bilgi Sistemi ile ilgili işleri yürütmek, ğ) Sosyal yardımlaşma ve dayanışma kültürünü kökleştirici çalışmalar yapmak, geniş kitleleri kapsayan yardım kampanyalarını koordine etmek ve desteklemek, h) Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine ilişkin usûl ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak, ı) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Suluova Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı’ndan “süt sığırcılığı projesi” kapsamında almış olduğu ineklere karşılık gelen 24.150 TL tutarındaki borcu ödeyemeyeceğini ve bu sebeple borcun terkin edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, 3294 sayılı Kanun kapsamında kurmuş olduğu sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları aracılığı ile yoksullukla mücadele etmektedir. Bu vakıflar kapsamında kişilerin ekonomik olarak yoksulluğunun azaltılması ve sürdürülebilir bir ekonomik yaşam sürmelerinin sağlanmasına yönelik sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının belirli katkılar yapmaları öngörülmüştür.
10. Somut olayda başvurana, ilgili vakıf tarafından süt sığırcılığı projesi kapsamından yararlandırıldığı ve bu sığırlara karşılık gelen tutarın 5 yılda 5 eşit şekilde taksitlendirilerek ödenmesi hususunda taraflar anlaşmaya varmıştır. Ancak başvuran söz konusu borcuna dair, ilk taksit ödemesinin ardından hiçbir ödemede bulunmamış, daha sonra söz konusu borcun terkini talebiyle vakfa ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvuruda bulunmuştur.
11. Başvuranın borcun terkin edilmesi ve borca karşılık gelen tutarın hibe edilmesi talebine ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde Suluova Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı
Başkanlığı, başvurana verilen desteğin hibe edilmesi talebini reddetmiş, bununla birlikte kalan
24.150 TL proje borcunun yapılandırılarak ödenmesine karar vermiştir
12. Başvuru hususunda Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın vakıf başkanlığından almış olduğu desteği 5 yılda 5 eşit taksitle ödemeyi taahhüt etmesine rağmen ilk taksiti ödemesinin ardından işlemiş olduğu bir suç sebebiyle hapse girdiği, hapse girmesinin ardından eşinin bazı sığırları sattığı ve bazılarının öldüğü, başvuranın söz konusu sığırların ölmesi sebebiyle borcu ödeyemediğini ve borcun hibe edilmesi hususunda başvuru yapmış olsa da idarece hibenin mümkün olmadığının bildirildiği, bununla beraber ödemede kolaylık olması amacıyla başvuranın yapılandırmadan yararlandırıldığı ve borcun beş eşit taksitte, beş yılda ödenmesine ilişkin karar alındığı; bu süreçte yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir işlem bulunmadığı tespit edildiğinden başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve ilkelerine uygun davrandığı, ancak başvuranın emekli aylığının iptaline esas 14/12/2017 tarihli işleme karşı idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Suluova Asliye Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SULUOVA SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA
VAKFI BAŞKANLIĞINA tebliği;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi