|
ÖZET: Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 7 Haziran 2024 tarihinde yayımlanan sözleşmeli avukat alım ilanı, başvuran tarafından aşırı şartlar içermesi nedeniyle itiraz edilmiştir. Başvuran, ilanda yer alan yabancı dil, sağlık hukuku ve iş hukuku gibi sertifika gerekliliklerinin, pozisyonun gereklilikleriyle örtüşmediğini ve bu durumun kişiye özel bir ilan oluşturduğunu öne sürerek, ilanın iptalini talep etmiştir.
Gazi Üniversitesi, başvuranın itirazına yanıtında, avukatın yalnızca Rektörlük Hukuk Müşavirliği ile sınırlı kalmayacağını, ayrıca yabancı öğrenci ve akademik personel ile ilgili birimlerde de görev alabileceğini belirtmiştir. Bu nedenle, D seviyesinde yabancı dil yeterliliği ve diğer sertifikaların gerekliliği vurgulanmıştır. İdare, başvuruların açık olduğunu ve yalnızca bir adayın gerekli şartları sağladığını ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar vermiştir. İlgili idareye, gelecekteki personel alımlarında sertifikaların yanı sıra adayların mülakat performanslarının da dikkate alınması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuran ve Gazi Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12172-S.24.18447
BAŞVURU NO : 2024/8497
KARAR TARİHİ : 07.11.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
GAZİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli “Avukatlık Pozisyonu” alım ilanında aranılan şartlar hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Gazi Üniversitesi Rektörlüğünce 7 Haziran 2024 tarihinde sözleşmeli personel (657
Sayılı Kanunun 4/B Maddesi) alımı için ilana çıkıldığını, alım ilanında; “Avukatlık Pozisyonu” için aranan şartlarının çok fazla olduğunu, diğer alımlarda bu pozisyon için bu kadar şart istenilmediğini, şöyle ki; D seviyesinde yabancı dil puanı, Sağlık Hukuku Eğitim Sertifikası, İş Hukukunda İş Güvencesi ve İşe İade
Süreçleri Eğitim Sertifikası, İhale Uzmanlığı Eğitim Sertifikası, Kamu İhale Hukuku Eğitim Sertifikası, KVKK Uzmanlığı Eğitim Sertifikası ve Kişisel Verileri Koruma Hukuku Eğitim Sertifikası gibi bir biriyle alakasız sertifika şartı getirildiğini, yine yapılacak işin yabancı dil bilgisi gerektirmemesine rağmen yabancı dil şartına yer verildiğini bu nedenle söz konusu ilanın kişiye özel ilan olduğunu belirterek ilanın veya yalnızca avukat alım kısmının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının 13.08.2024 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde; Gazi Üniversitesinin köklü bir kurum olduğu, birçok fakülteden ve farklı birimlerden oluştuğu, avukat olarak istidam edilen kişinin sadece Rektörlük Hukuk Müşavirliğiyle sınırlı bir görev alanın bulunmayıp ihtiyaç duyulduğu takdirde Hukuk Müşavirliği dışında yabancı öğrenci ve akademik personelin görev yaptığı birimlerde de görevlendirilmesinin de muhtemel olduğu, gerek bu sebepten gerekse Türkiye’nin en büyük araştırma hastanelerinden biri olan Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve
Uygulama Merkezi bünyesinde yabancı uyruklu hastalar için ayrı bir birim olması sebebiyle en az D seviyesinde yabancı dil yeterliliğine ihtiyaç duyulduğu,
2.1.Diğer yandan Üniversitede 2076 işçi statüsünde personel bulunduğu, işçilerin 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ya da 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunundan farklı yasal düzenlemelere tabi olmaları sebebiyle ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı vs. meydana geldiği takdirde yapılması gerekli iş/işlemler ve ilgili sürecin takibinin 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmelikler ile diğer mevzuata hakim olunmasını zorunlu kılması sebebiyle, İş Güvencesi ve İşe İade
Süreçleri Eğitim Sertifikalarının istendiği, 2.2. Söz konusu ilana üç kişi tarafından başvuru yapıldığı, yalnızca bir kişinin anılan eğitim sertifikalarına sahip olması ve diğer şartları sağlaması dolayısıyla göreve başlatıldığı, ilan edilen avukat pozisyonu alımı ilanının ifade edildiği gibi kişiye özel ilan olmayıp Üniversitenin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte personel alımına yönelik olduğu, başvuruların online sistem üzerinden şartları sağlayan bütün adaylara açık olduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Kamu hizmetlerine girme hakkı” A. Hizmete girme başlıklı 70 inci maddesinde; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” 4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Sözleşmeli personel” başlıklı 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasında; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran ayrıntısına bir numaralı paragrafta yer verilen başvurusunda özetle; Gazi Üniversitesi
Rektörlüğünce 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel alımı için yapılan ilanda, avukatlık pozisyonu için aranılan niteliklerin mesleğin yapılmasıyla ilgili olmadığını, ilanda istenilen niteliklerin kişiye özel olduğunu iddia ederek söz konusu ilanın veya yalnızca avukatlık alım kısmının iptal edilmesini Kurumumuzdan talep etmiştir.
9. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; Gazi Üniversitesi
Rektörlüğünce 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilmek üzere çeşitli pozisyonlarda on dokuz personel alımı için 7 Haziran 2024 tarihinde alım ilana çıkılmıştır.
Alım yapılacak olan bir adet avukatlık pozisyonu için KPSS/P3 puan türünden 65 ve üzeri puan, (D)
seviyesinde yabancı dil puanı, Avukatlık stajı hariç en az 1 yıllık mesleki tecrübeye, Sağlık Hukuku Eğitim
Sertifikası, İş Hukukunda İş Güvencesi ve İşe İade Süreçleri Eğitim Sertifikası, İhale Uzmanlığı Eğitim
Sertifikası, Kamu İhale Hukuku Eğitim Sertifikası, KVKK Uzmanlığı Eğitim Sertifikası ve Kişisel Verileri
Koruma Hukuku Eğitim Sertifikası sahibi olma nitelikleri belirlenmiştir.
10. İdare, Başvuranın iddialarına ilişkin Kurumumuza iletmiş olduğu açıklamalarında; Üniversitesinin köklü bir kurum olduğu, birçok fakülteden ve farklı birimlerden oluştuğu, avukat olarak istidam edilen kişinin sadece Rektörlük Hukuk Müşavirliğiyle sınırlı bir görev alanın bulunmayıp ihtiyaç duyulduğu takdirde Hukuk Müşavirliği dışında yabancı öğrenci ve akademik personelin görev yaptığı birimlerde de görevlendirilmesinin de muhtemel olduğu, gerek bu sebepten gerekse Türkiye’nin en büyük araştırma hastanelerinden biri olan Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi bünyesinde yabancı uyruklu hastalar için ayrı bir birim olması sebebiyle en az D seviyesinde yabancı dil yeterliliğine ihtiyaç duyulduğu, diğer yandan Üniversitede 2076 işçi statüsünde personel bulunduğu, işçilerin 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ya da 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunundan farklı yasal düzenlemelere tabi olmaları sebebiyle ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı vs. meydana geldiği takdirde yapılması gerekli iş/işlemler ve ilgili sürecin takibinin 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmelikler ile diğer mevzuata hakim olunmasını zorunlu kılması sebebiyle, İş Güvencesi ve İşe İade
Süreçleri Eğitim Sertifikalarının istendiğini belirtmiştir.
11. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 12 inci maddesine bakıldığında ilgili kurumlara özel koşullar saptama konusunda takdir yetkisi verildiği görülmektedir. Somut olayda avukatlık kadrosu için İdarenin 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartlarla birlikte yabancı dil, mesleki yeterlilik ile çeşitli alanlarda altı farklı sertifika istediği görülmüştür. Gerek üniversitelerarası işbirliğinin gerekse uluslararası ilişkilerin giderek arttığı günümüzde akademik işbirlikleri, öğrence değişim programları, sosyal ve kültürel etkileşim kapsamında özellikle farklı üniversiteler ve diğer kurumlarla yapılan anlaşma, sözleşme ve protokoller vb. alanlarda hukuki belgeleri hazırlama, inceleme, yorumlama gibi konularda avukatlık bilgisine duyulabilecek ihtiyaç nedeniyle belli bir ölçüde dil yeterliliği istenebileceği, diğer yandan avukatlık mesleğinin sadece mahkemelerle ilişkilendirilemeyeceği, avukatların aynı zamanda hukuk alanında danışmanlık yapma taraflar arasında ortaya çıkan uymazlıklara ilişkin dava dışında alternatif uyuşmazlıkları çözüm yöntemlerini kullanma gibi görevlerinin olduğu, başvuranın ifade ettiği gibi avukatların görevinin sadece mahkemeler nezdinde görülen davalarla sınırlandırılamayacağı bu kapsamda İdarenin kendi belirlediği ölçüde dil yeterliliği isteyebileceği değerlendirilmiştir.
12. Diğer yandan, söz konusu ilanda, Sağlık Hukuku Eğitim Sertifikası, İş Hukukunda İş Güvencesi ve İşe
İade Süreçleri Eğitim Sertifikası, İhale Uzmanlığı Eğitim Sertifikası, Kamu İhale Hukuku Eğitim
Sertifikası, KVKK Uzmanlığı Eğitim Sertifikası ve Kişisel Verileri Koruma Hukuku Eğitim Sertifikasının birlikte istendiği görülmüştür.
13. Ayrıca, idarenin yapmış olduğu açıklamalarda iş güvencesi ve işe iade süreçleri eğitim sertifikası talep etmesinin gerekçesini; işçilerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ya da 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunundan farklı yasal düzenlemelere tabi olmaları sebebiyle ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı vs.
meydana geldiği takdirde yapılması gerekli iş/işlemler ve ilgili sürecin takibinin 4857 sayılı İş Kanunu,
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmelikler ile diğer mevzuata hakim
olunmasını zorunlu kılması olarak belirtildiği de anlaşılmaktadır. Bu sebeple başvuranın söz konusu ilanın veya yalnızca avukatlık alım kısmının iptal edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
14. Ancak, idarenin belirtilen alanlarda uzmanlığı olan kişileri avukat olarak istihdam etmek istemesi makul karşılanmakla birlikte, söz konusu uzmanlık alanlarının sadece istenen sertifikalar yoluyla ölçülemeyeceği, sertifika edinilmemiş olsa bile adayların iş tecrübeleri, akademik çalışmaları vb. vasıfları itibariyle, sertifika istenen alanlarla ilgili yeterliliğe haiz olabileceği, istenilen alanlardaki yetkinliğin mülakat sınavında adaya yöneltilen sorularla da tespitinin mümkün olacağı değerlendirilerek bundan sonra ilgili idare tarafından yapılacak personel alımlarında sertifika vb. bilgi ve tecrübeyi artıracak bilgi ve belgelerin bireylerle yapılan mülakat görüşmelerinde kişilere artı avantaj sağlayacak şekilde dikkate alınması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler idare tarafından süresi içinde ve detaylı açıklamalara yer verilmek suretiyle gönderildiği, başvuran hakkında uygulanan işleme ilişkin gönderilen yazıda bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterildiği bu kapsamda “savunma hakkı”, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve kararın geciktirilmeksizin gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem tesis ettiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜNE
KISMEN REDDİNE,
Başvuranın, sözleşmeli avukat alımına yönelik söz konusu sınavın iptal edilerek gerekçede yer verilen şartlarda yeniden sınav ilanına çıkılmasına yönelik talebinin REDDİNE,
İdare tarafından yapılacak personel alımlarında sertifika vb. bilgi ve tecrübeyi artıracak bilgi ve belgelerin bireylerle yapılan mülakat görüşmelerinde kişilere artı avantaj sağlayacak şekilde dikkate alınması yönünde
GAZİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASI,
Kararın BAŞVURANA ve GAZİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi