|
ÖZET: Başvuru, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Sözleşmeli Er olarak 7 yıl hizmet veren bir kişinin, 6191 Sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun Ek 1. maddesi gereğince kamu kurum ve kuruluşlarındaki boş kadro ve pozisyonlara atanma talebine ilişkindir. Başvuran, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın boş kadro sayısının yetersiz olduğunu belirterek atamalarının yapılmadığını ifade etmiştir. Ancak, Bakanlık, mevcut durumda bu kapsamda istihdam edilen personel bulunmadığını ve atama işlemlerinin yalnızca talepte bulunan kurumlar üzerinden gerçekleştirileceğini belirtmiştir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, başvurunun hukuki çerçevede değerlendirildiğinde, 6191 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerin gerekliliklerine uygun olarak hareket edildiğini ifade etmiştir. Bu kapsamda, kamu kurumlarının istihdam taleplerinin belirli tarihlerde alınması ve mülakat süreçlerinin yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde öneri sunulmuş ve bu karar Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın kamu kurumlarına atanması zorunlu olmayıp, atama işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde talep eden kurumların ihtiyaçlarına göre gerçekleştirilecektir. Başvurunun reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8235-S.24.12912
BAŞVURU NO : 2024/5754
KARAR TARİHİ : 08.08.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli erbaş ve erlerin istihdam talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Sözleşmeli
Er olarak 7 yıl hizmet ettiğini, 6191 Sayılı Sözleşmeli Erbaş Ve Er Kanunu’nun Ek 1 inci maddesi kapsamında “Sözleşmeli Erbaş ve Er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanların, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına atanacağına dair taraflarına yazı tebliğ edildiğini; ancak
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından boş kadro sayısı yetersiz olduğu gerekçesiyle atamalarının yapılmadığını belirterek Türk Silahlı Kuvvetlerinde 7 yılını tamamlayan Sözleşmeli Erlerin
6191 sayılı Kanun kapsamında kamudaki boş kadro ve pozisyonlara atamasının yapılmasını talep
etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16.05.2024 tarihli bilgi ve belge isteme yazısında istinaden Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından 23.05.2024 tarihinde gönderilen ve E– – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Dostane Çözüm çerçevesinde Kuruma yapılan başvurular ile ilgili olarak mevcut yasal durum itibarıyla Bakanlıkça yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı,
2.2. Sözleşmeli erbaş ve er olarak 7 hizmet yılını dolduran kişi sayısı, 7 hizmet yılını dolduranlardan kaç kişinin istihdam için başvurduğu ve başvuruların ne kadarının kabul edildiği vb. hususların ilgisine göre
Milli Savunma veya İçişleri Bakanlığından sorulması gerektiği,
2.3. 6191 sayılı Kanun kapsamında ilk kez işlem yapılması dolayısıyla mevcut durum itibarıyla kamu kurum ve kuruluşlarında bu kapsamda istihdam edilen herhangi bir personel bulunmadığı, yapılan
işlemler neticesinde mülakat listesinde yer alan kişilerden başarılı olanların atanması ile bu kapsamda istihdam sayılarının oluşmaya başlayacağı,
2.4. 6191 sayılı Kanun kapsamında yalnızca talepte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli şartları taşıyanlar arasından mülakata tabi tutulmak üzere belirlenen kişilere ait isim listesinin bildirildiği, kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerine bağlanmış olan mevcut sistemde personel ihtiyacının belirlenmesi, belirlenen ihtiyacın nasıl karşılanacağının (KPSS merkezi yerleştirme, sözleşmeli personel, 2828 sayılı
Kanun, 6191 sayılı Kanun vb.) belirlenmesi gibi hususların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının yetkisinde bulunduğu, mezkûr Kanunda öngörülen sistem dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarının tamamına yönelik yeknesak bir işlemin yapılamayacağı,
2.5. Söz konusu talebe ilişkin yargı organlarında açılmış veya sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
2.6. Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurum ve kuruluşlarına mülakata tabi tutulmak üzere bildirilmesinde mevcut yasal çerçeve içerisinde hareket edildiğinden şikâyet konusunun çözümü hususunda Bakanlıkça yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 10.03.2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun;
5.1. “Kamuda istihdam” başlıklı Ek 1 inci maddesi; “Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanırlar.
Sözleşmeli erbaş ve erlerden talepte bulunanların bilgileri, hizmet süresi en fazla olandan başlamak üzere
İçişleri veya Millî Savunma bakanlıkları tarafından yılda bir defa şubat ayının son gününe kadar Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir. İlgili personelin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez. Bu madde kapsamında personel istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları atama yapmak istedikleri boş kadro ve pozisyon sayısının iki katı kadar adayı Devlet Personel Başkanlığından her yılın
15 Mart tarihine kadar talep ederler. Devlet Personel Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar yılda bir
defa kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli erbaş ve er olarak hizmet süresi en fazla olandan başlayarak aday listeleri gönderilir. Bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunarak atananların bilgileri bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
…
Başvuru, mülakat, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Millî Savunma bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
6. 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamu
Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair Yönetmeliğin;
6.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik sözleşmeli erbaş veya er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanların; a) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler, (III)
sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve (IV) sayılı cetvelde yer alan sosyal güvenlik kurumları ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan diğer idareler ile hizmetlerini genel bütçenin transfer tertiplerinden yardım alarak yürüten kamu kurum ve kuruluşlarında, b) İştirakler hariç olmak üzere, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseselerinde, c) İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahallî idare birliklerinde, 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında memur, sözleşmeli personel ve sürekli işçi olarak istihdamlarını kapsar.”
6.2. “Başvuru esasları” başlıklı 5 inci maddesi; “ Sözleşmeli erbaş ve erlerden bu Yönetmelik kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmek üzere başvuranların, başvuru için belirlenen sürenin sonu itibarıyla sözleşmeli erbaş veya erlikte yedi hizmet yılını doldurma ve nitelik belgesi olumlu olma şartlarını taşımaları zorunludur.
Bu kapsamda başvuru süresi yedinci hizmet yılının dolacağı tarihten üç ay önce başlar. Başvuru, süresi içerisinde yazılı olarak bağlı olunan ilk amire yapılır.
Yedi hizmet yılını doldurduğu tarihten önce bu Yönetmelikte belirtildiği şekilde başvuruda bulunmayan sözleşmeli erbaş ve erler bu Yönetmelik kapsamında istihdam hakkından feragat etmiş sayılırlar ve yeniden başvuruda bulunamazlar.
Başvuruda bulunan sözleşmeli erbaş ve erlerin Bakanlığa bildirilmiş olması, bu kişilerin istihdamı için tek başına yeterli değildir. Bu kişilerin istihdam edilebilmeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının bu kapsamda istihdam talebinde bulunması ve başvuran sözleşmeli erbaş ve erlerin boş kadro ve pozisyonlar için gerekli şartlara sahip bulunmaları ile başarılı olmalarına bağlıdır.
Seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu hâllerde, yedi hizmet yılını tamamlamış olup hizmet süresi uzatılanlardan nitelik belgesi olumlu olanların bu Yönetmelik kapsamında istihdam edilme isteğine ilişkin başvuruları Genelkurmay Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ilgili zorunlu halin ortadan kalkmasını müteakip 60 gün içinde alınır.”
6.3. “Başvuru listelerinin Bakanlığa bildirimi” başlıklı 6 ncı maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamında istihdam edilmek için başvuran sözleşmeli erbaş ve erlerden sıralı amirleri tarafından olumlu nitelik belgesi düzenlenenlerin nitelik belgesi, hizmet belgesi ve kıta özlük dosyası, ilgili kuvvet komutanlıklarına, Jandarma Genel Komutanlığına veya Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir.
Nitelik belgesinin olumlu olabilmesi için not ortalamasının 70 veya üzerinde olması gereklidir.
İlgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca; bir önceki yıl içerisinde yedi hizmet yılını tamamlayarak hizmet sözleşmesi sona eren sözleşmeli erbaş ve erlerden başvurusu uygun görülenlerin Ek-3’te yer alan bilgileri ile belirlenecek diğer bilgi ve belgeler,
her yılın Ocak ayının son gününe kadar ilgisine göre Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığına gönderilir.
Millî Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca dönem/yıl ayrımı olmaksızın başvuruda bulunup istihdam hakkına sahip olan tüm erbaş ve erlerin bilgileri tek liste halinde tutulur. Her yılın Şubat ayı başında ataması yapıldığı bildirilen kişilerin listeden çıkarılması ve bilgilerinde değişiklik olanların bilgilerinin güncellenmesi suretiyle Bakanlığa gönderilecek başvuru listesi oluşturulur.
Başvuru listesinde yer alan bilgiler ile belirlenecek diğer bilgi ve belgeler Bakanlığa, her yıl Şubat ayının son gününe kadar Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığınca, Ek-3’te yer alan başvuru listesi doldurulmak suretiyle elektronik ortamda bildirilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri doğrultusunda bu listede ihtiyaç duyulacak değişiklikler Bakanlıkça her yıl Ocak ayı başında Millî
Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bildirilir.
Başvuru listesinde yer alan kişilerden bilgilerinde değişiklik olanlar bu değişikliğe ilişkin bilgi ve belgeleri her yılın Ocak ayının 15’ine kadar ilgisine göre Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri
Bakanlığına bildirirler.”
6.4. “Kamu kurum ve kuruluşların boş kadro ve pozisyonları bildirimi” başlıklı 7 nci maddesi; “Kamu kurum ve kuruluşları, bu Yönetmelik kapsamında atama yapmak istedikleri boş kadro veya pozisyonların unvanını, sayısını, adaylarda aranacak genel ve özel şartlar ile gerekli diğer bilgileri
Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kurum aracılığıyla her yılın 15 Mart tarihine kadar Bakanlığa bildirirler. Bildirimi yapılan ve Bakanlıkça da uygun görülen personel talebine ilişkin sistem üzerinden alınan cetveller ayrıca yazılı olarak da Bakanlığa gönderilir.”
6.5. “Aday listelerinin gönderilmesi” başlıklı 8 inci maddesi; “Talep edilen boş kadro veya pozisyon sayısının iki katı kadar adaya ilişkin bilgiler Bakanlıkça 1 Mayıs tarihine kadar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilir. Mevcut aday sayısının atama yapılacak kadro veya pozisyon sayısının iki katından az olması halinde mevcut adaylara ilişkin bilgiler gönderilir.
Bakanlıkça, başarılı olanları tespit etmek üzere bilgileri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilecek adaylar, adayların sahip oldukları nitelikler ile kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri dikkate alınarak, hizmet süresi fazla olana öncelik verilmesi suretiyle belirlenir. Bu sürenin eşitliği halinde ise sırasıyla; nitelik belgesi not ortalaması yüksek olana, bu notun eşitliği halinde öğrenim düzeyi yüksek olana, bunun da eşitliği halinde ilişik kesme tarihi önce olana öncelik verilir. Eşitliğin devamı halinde ise adaylar arasından kura yöntemiyle tespit edilir…” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Sözleşmeli
Er olarak 7 yıl hizmet ettiğini, 6191 Sayılı Sözleşmeli Erbaş Ve Er Kanunu’nun Ek 1 inci maddesi kapsamında “Sözleşmeli Erbaş ve Er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanların, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına atanacağına dair taraflarına yazı tebliğ edildiğini; ancak
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından boş kadro sayısı yetersiz olduğu gerekçesiyle
atamalarının yapılmadığını belirterek Türk Silahlı Kuvvetlerinde 7 yılını tamamlayan Sözleşmeli Erlerin
6191 sayılı Kanun kapsamında kamudaki boş kadro ve pozisyonlara atamasının yapılmasını talep
etmektedir.
9. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; 6191 sayılı Kanun kapsamında ilk kez işlem yapılması dolayısıyla mevcut durum itibarıyla kamu kurum ve kuruluşlarında bu kapsamda istihdam edilen herhangi bir personel bulunmadığı, yapılan işlemler neticesinde mülakat listesinde yer alan kişilerden başarılı olanların atanması ile bu kapsamda istihdam sayılarının oluşmaya başlayacağı, 6191 sayılı Kanun kapsamında yalnızca talepte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli şartları taşıyanlar arasından mülakata tabi tutulmak üzere belirlenen kişilere ait isim listesinin bildirildiği, kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerine bağlanmış olan mevcut sistemde personel ihtiyacının belirlenmesi, belirlenen ihtiyacın nasıl karşılanacağının (KPSS merkezi yerleştirme, sözleşmeli personel, 2828 sayılı Kanun, 6191 sayılı Kanun vb.) belirlenmesi gibi hususların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının yetkisinde bulunduğu, mezkûr Kanunda öngörülen sistem dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarının tamamına yönelik yeknesak bir işlemin yapılamayacağı hususları ifade edilmiştir.
10. Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamı 6191 sayılı Kanun’un “Kamuda istihdam” başlıklı Ek 1 inci maddesinde düzenlenmiştir. Mezkûr maddede sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanların, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına atanacağı, sözleşmeli erbaş ve erlerden talepte bulunanların bilgilerinin, hizmet süresi en fazla olandan başlamak üzere İçişleri veya Millî Savunma Bakanlıkları tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği, ilgili personelin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmeyeceği, bu madde kapsamında personel istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşlarının atama yapmak istedikleri boş kadro ve pozisyon sayısının iki katı kadar adayı Devlet Personel Başkanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep edeceği, Devlet Personel Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar yılda bir defa kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli erbaş ve er olarak hizmet süresi en fazla olandan başlayarak aday listeleri gönderileceği, bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunarak atananların bilgilerinin bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği hükmüne yer verilmiştir. Yine mezkûr maddenin devamında bu Kanun kapsamında yapılacak başvuru, mülakat, atama ve diğer işlemlerle ilgili usul ve esaslara ilişkin İçişleri ve Millî Savunma Bakanlıkları ile Mülga Devlet
Personel Başkanlığı tarafından müştereken bir yönetmelik çıkarılacağı belirtilmiş olup, Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair Yönetmeliğin gerekli çalışmaların tamamlanmasının ardından 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
11. Yönetmeliğin yayımlanmasının ardından kamu kurum ve kuruluşlarının istihdam etmeyi planladıkları personele ilişkin kadro veya pozisyonlara dair nitelikleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmesini sağlamak amacıyla Yönetmelikte öngörülen sistemin işleyişini sağlayacak çalışmalar başlatıldığı ve çalışmaların bitmesini müteakip 2024 yılında ilk defa 6191 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında işlemler gerçekleştirildiği görülmektedir.
12. 6191 sayılı Kanun ve mezkûr Yönetmelik hükümleri incelendiğinde bu kapsamda yapılacak yerleştirme işlemleri için talepte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına mülakata tabi tutulmak üzere bildirilecek isimlerin belirlenmesinde belli bir zaman aralığının belirlendiği, her yıl bu zaman aralığında yalnızca bir defa bu işlemlerin gerçekleştirilebileceği anlaşılmaktadır. Nitekim mezkûr
Yönetmeliğin “Kamu kurum ve kuruluşların boş kadro ve pozisyonları bildirimi” başlıklı 7 nci
maddesinde ‘kamu kurum ve kuruluşlarının, bu Yönetmelik kapsamında atama yapmak istedikleri boş kadro veya pozisyonların unvanını, sayısını, adaylarda aranacak genel ve özel şartlar ile gerekli diğer bilgileri Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kurum aracılığıyla her yılın 15 Mart tarihine kadar Bakanlığa bildirileceği’ hükmüne ve “Aday listelerinin gönderilmesi” başlıklı 8 inci maddesinde ‘talep edilen boş kadro veya pozisyon sayısının iki katı kadar adaya ilişkin bilgilerin Bakanlıkça 1 Mayıs tarihine kadar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderileceği’ hükmüne yer verilmiştir.
13. Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair Yönetmeliğin
“Başvuru esasları” başlıklı 5 inci maddesinde ‘başvuru süresinin yedinci hizmet yılının dolacağı tarihten üç ay önce başlayacağı ve başvurunun, süresi içerisinde yazılı olarak bağlı olunan ilk amire yapılacağı” hükmüne, “Başvuru listelerinin Bakanlığa bildirimi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise ‘bir önceki yıl içerisinde yedi hizmet yılını tamamlayarak hizmet sözleşmesi sona eren sözleşmeli erbaş ve erlerden başvurusu uygun görülenlerin her yılın Ocak ayının son gününe kadar ilgisine göre Millî Savunma
Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığına gönderileceği, başvuru listesinde yer alan bilgiler ile belirlenecek diğer bilgi ve belgelerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, her yıl Şubat ayının son gününe kadar
Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığınca başvuru listesi doldurulmak suretiyle elektronik ortamda bildirileceği, kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri doğrultusunda bu listede ihtiyaç duyulacak değişikliklerin de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl Ocak ayı başında Millî Savunma
Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bildirileceği’ hükmüne yer verildiği görülmektedir.
14. 6191 sayılı Kanun ve Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair
Yönetmelik incelendiğinde sözleşmeli er olarak 7 yıl görev yapan ve nitelik belgesi olumlu olanlardan kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapmak için talepte bulunanların bilgilerinin Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığına belirlenen süre içerisinde bildirileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yine mevzuatta belirlenmiş tarihe kadar talepte bulunulması gerektiği, talepte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına (talep edilen nitelikleri taşıyan adaylar arasından) atama yapılacak sayının iki katı oranında adayın yer aldığı listelerin gönderileceği anlaşılmaktadır.
15. İdare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde;
15.1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına iletilen 14.02.2024 tarihli ve sayılı yazıda 6191 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ilk defa 2024 yılında yerleştirme yapılacağı, kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerinin 21.02.2024-15.03.2024 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı resmi internet adresinde bulunan Kamu
Personel Bilgi Sistemi üzerinden alınacağı, talep sisteminin 15.03.2024 tarihinde saat 23.59’da erişime kapanacağı, bu sisteme girişi yapılmadan doğrudan Bakanlığa gönderilen taleplerin dikkate alınmayacağının bildirildiği,
15.2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 6191 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerinin ilk kez 2024 yılında alındığı, Milli Savunma Bakanlığınca 22.02.2024 tarihli ve sayılı yazı ile kamuda istihdam edilmek üzere başvuru yapmış olan sözleşmeli er ve erbaşlara ilişkin liste gönderildiği, İçişleri Bakanlığınca 14.08.2023 tarihli ve sayılı yazı ile 6191 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilmek isteyen 11 kişinin bilgileri gönderildiği, mevcutta İçişleri
Bakanlığı bünyesinde başka sözleşmeli er istihdamı bulunmaması dolayısıyla 2023 yılı için oluşturulan listede değişiklik olmadığı gerekçesiyle 2024 yılı için herhangi bir bildirim yapılmadığı,
15.3. Talep toplama sisteminin açılması amacıyla Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına yazı yazıldığı ve sistemin 21.02.2024-15.03.2024 tarihleri arasında açılması ve 15.03.2024 tarihinde saat 23.59’da erişime kapatılmasının istenildiği, daha sonra Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin kapsamına giren kamu idare, kurum ve kuruluşlarının o yıl içerisinde memur kadrolarına açıktan veya nakil suretiyle yapabilecekleri atama sayıları ile bu atama sayısı sınırına tabi olmayan atamaların belirlendiği Cumhurbaşkanlığı Kararının yayımlanmamış olması gerekçesiyle talep toplama sisteminin daha sonra bilahare bildirilecek tarihe kadar açık kalmasının istendiği ve talep toplama sisteminin 05.04.2024 tarihinde veri girişine kapatıldığı, bilgilerine ulaşılmıştır.
16. 6191 sayılı Kanunda ilgili personelin bildirilmiş olmasının atanma için tek başına hak teşkil etmeyeceğinin belirtilmiş olması, bu kapsamda personel istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerinin esas alınması ve talepte bulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarına resen yerleştirme gibi bir uygulamaya yer verilmemiş olması dolayısıyla 6191 sayılı Kanun kapsamında yapılacak istihdamın zorunlu bir istihdam olmadığı, ancak talepte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına talep edilen şartları taşıyan kişiler arasından ve mezkûr Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı sıralamaya uymak koşulu ile mülakata tabi tutulmak üzere isimlerin bildirilebileceği ve mülakatta başarılı olanların atanacakları anlaşılmaktadır.
17. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; ilgili mevzuat gereği TSK’da sözleşmeli er olarak görev yapan ve yedi hizmet yılını tamamlayıp ayrılan kişilerin kamu kurum ve kuruluşlarına atanması zorunlu olmadığı gibi bu kişilerden ilgili mevzuatta yazılı diğer şartlar ve kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerine göre atanmaları da mezkûr yönetmelik çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilmek üzere belirlenen aday listelerinde yer almaları ve yapılacak mülakatta başarılı olmaları şartına bağlandığı, ilgili idare tarafından sürecin 6191 sayılı Kanun ve Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü anlaşıldığından ilgili idarenin idari işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, idare tarafından bahse konu ilkelere aykırı davranıldığına ilişkin bir bulgu tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, başvuran ile ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi