bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak çalıştığı ve atamasının yapılması hususunun yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere aykırı olacağı” bildirildiğinden, ilgili mevzuatı uyarınca atamasının yapılamadığı, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında “sözleşme şartlarının ihlal edilmesi” hususunun düzenlendiği, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında ise sözleşmeyi tek taraflı feshetmenin istisnalarının belirtildiği, Sağlık Bakanlığı’nın sözleşmeli sağlık personeli alımına ilişkin KPSS- 2018/ 4 Tercih Kılavuzunun “Açıklamalar ve
Uyarılar” bölümünün 8 inci maddesinde “Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında yukarıdaki mezkur hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır” ifadesi ile adaylara gerekli bilgilendirme yapılmıştır .
2.2. KPSS- 2018/ 4 yerleştirme sonuçlarının Bakanlık sicil kayıtları ile karşılaştırılması neticesinde, ( 151) kişinin Bakanlık bünyesinde çalışmakta iken KPSS- 2018/ 4 sözleşmeli sağlık personeli alımında tercih yaparak yerleştirildiklerinin tespit edildiği, bahse konu ( 151) kişiden ilgili mevzuatında belirtilen istisnalardan yararlanabilecek durumda olduğunu belgelendiren ( 45) kişinin ataması yapılmıştır .
2.3. 2018 yılı Ağustos ayı itibariyle, Bakanlığa intikal eden bilgilerin KPSS- 2018/ 4 sonuçları ile karşılaştırılması neticesinde; ( 615) kişinin üniversite hastaneleri bünyesinde 4/B sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken tercih yaptığı ve Bakanlığa ait sözleşmeli sağlık personeli pozisyonlarına yerleştiği, yerleşen ( 343) kişinin ise üniversite bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalıştıklarını gizlediklerinden atamalarının yapıldığının tespit edildiği, ataması yapılan kişilerin durumları ile ilgili olarak 09.08.2018 tarihli yazı ile Devlet Personel Başkanlığı’ndan görüş talep edildiği, Devlet
Personel Başkanlığı’nın konu hakkındaki görüşlerini içeren 21.09.2019 tarihli yazısında “bu kapsamda ataması yapılmış olanların sözleşmelerinin iptal edilmesi gerektiği” belirtilmiştir .
2.4. Hizmet sözleşmesini tek taraflı olarak feshedenlerin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden hizmete alınamayacaklarına ilişkin düzenleme, 25.06.2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun
47 nci maddesi ile 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına eklendiği, söz konusu
düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Bakanlığın sözleşmeli personel alımlarına ilişkin tercih kılavuzlarının tamamında, Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet sözleşmeleri sona erenler veya sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ilgili hükümlerin uygulanacağına dair açıklama ve uyarılara yer verilmiştir .
2.5. Anılan mevzuat hükümleri, hizmet sözleşmesini tek taraflı olarak feshedenlerin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden hizmete alınamayacaklarına ilişkin kuralı belirlemekle birlikte, bu kapsamda Bakanlar Kurulunca belirlenen istisnaları taşıyan ve atanma hakkı bulunanlar ile ilgili düzenlemeler de içerdiğinden, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar bakımından tercih aşamasında başvuruların kısıtlanması gibi bir uygulama yapılamamıştır .
2.6. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Başvuranın KPSS- 2018/ 4 sonucuna göre yerleştiği
Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapılması mümkün bulunmamaktadır” ifade edilmiştir .
2 / 6III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin B fıkrasında; “Sözleşmeli personel : Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir… , sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir . Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı (Cumhurbaşkanı kararı) ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler . ”, 6. 06.06.1978 tarihli ve 7/ 15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 6.1. Ek 1 inci maddesinde; “ Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez .
Sözleşmesini; a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan, b) Ek 4 üncü madde çerçevesinde unvan değişikliği yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler . Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur .”, 6.2. Ek 2 inci maddesinde;
“1- Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasına göre;
.
3 / 6a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme
Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme,…
3- Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur .”, 6.3. Ek 7. Maddesinde ; “Gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem yapılacağı, atamaları yapılmış ise atamalarının iptal edileceği, idare tarafından kendilerine bir bedel ödenmiş ise bu bedelin yasal faizi ile birlikte tazmin edileceği hususları sözleşmeli personel alım ilanlarında kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirtilir .”, hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran ; Hacettepe Üniversitesi’nde sözleşmeli hemşire olarak çalışmaktayken, KPSS – 2018/ 4 sonuçlarına göre Sağlık Bakanlığı S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma
Hastanesi’nde Lisans mezunu hemşire olarak yerleştirilmesinin yapıldığı, başvuran yeni görevine başlayabilmek için çalıştığı Kurumdan istifa ettiği, ancak akabinde, ilgili mevzuat hükümlerine uygun davranmadığı gerekçesiyle, KPSS – 2018/ 4’e istinaden yapılan atamasının iptal edildiğini ifade ederek, KPSS 2018/ 4 yerleştirmeleri kapsamında atamasının yapılmasını talep etmektedir .
9. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden gönderilen cevabi yazı ekinde yer alan KPSS – 2018/ 4
Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu’nun; 9.1. 6 ncı Maddesinde; “ÖSYM tarafından yerleştirilen adaylar, başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın, yerleştirme yapılan sözleşmeli pozisyonlara Sağlık Bakanlığı tarafından doğrudan atanacaklardır . Yerleştirildikleri halde atama için öngörülen niteliklere sahip olmayan veya gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildiği kuruma teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır .”, 9.2. 7 nci Maddesinde ise; “KPSS’de yüksek puan almak bu kılavuzda yer alan sözleşmeli pozisyonlara yerleştirmede tek başına bir hak teşkil etmeyecektir . Yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar yüzünden yerleştirmesi yapılamayan veya daha alt tercihlerine yerleştirilen adaylar bu durumdan dolayı bir hak iddia edemeyecektir . Sağlık
Bakanlığının atama için öngördüğü niteliklere sahip olmayan adaylar, yerleştirmeden doğan tüm haklarını kaybedeceklerdir .”, 9.3. “Açıklamalar ve Uyarılar” Bölümünün 8 inci Maddesinde; “… Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü
.
4 / 6maddesinin (B) fıkrasında (*) ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci
maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında (**) yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır .”, ibarelerine yer verildiği görülmüştür .
10. Başvuru konusu hakkında; 10.1. Danıştay 12 inci Dairesinin E.2016/ 8701 K :2017 / 92 sayılı Kararında ; “Sahte diploma ile yapılan başvuru üzerine atama işleminin kazanılmış hak doğurmayacağı, İdare tarafından süre sınırlaması olmadan geri alınabileceği”ne hükmedildiği, 10.2. Danıştay 12. Dairesinin E.2008/ 1573 K : 2010/ 4373 sayılı Kararında ise ; İlgili mevzuat hükümlerindeki koşulları taşımayan davacının “İngilizce öğretmeni olarak istihdam edilmesi”nin kazanılmış hak doğurmayacağı, 10.3. Danıştay 5. Dairesinin E:2012 / 7438, K :2012 / 8755 ile Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulunun E.1996/ 509, K :1998 / 562 sayılı Kararlarında ; “Hukuka aykırı işlemle elde edilen statü ve bu statüye dayanılarak yapılan işlem ve eylemler kamuya yönelik etki ve sonuç doğuruyorsa, bu statünün korunmayacağı, ancak İdarece hatalı işlem düzeltilinceye kadar kişisel kazanımlara dokunulmayacağı”nın hüküm altına alındığı, anlaşılmıştır .
11. İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 657 sayılı Kanununun 4 üncü maddesinin b fıkrası kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS)
(B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle yeniden yerleştirmelerinin yapılacağı, diğer taraftan sözleşmeli personel olarak görev yapmakta olup sözleşme dönemi içinde sözleşmenin tek taraflı feshedilmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceği, bu durumun istisnasının ise
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların EK 1 nci maddesinde belirtildiği dolayısıyla ilgili mevzuat hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak görev yapmakta olup yeniden yerleştirilmek amacıyla KPSS (B) sınavına giren adaylar eğer sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshederlerse, istisna kapsamına girmemesi durumunda, bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyecekleri anlaşılmıştır .
12. KPSS Sınavı sonuçlarına istinaden yapılan yerleştirme işleminin yukarıda belirtilen Danıştay
Kararlarında açıklandığı üzere kazanılmış bir hak doğurmadığı, aday hâlihazırda Kamu
Kurumlarında sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken istifa etmesi durumunda, yerleştirme işlemi akabinde sözleşmeli personel kadrosuna atama yapılabilmesi için, 1 yıl beklenilmesi gerektiği, bu hususun KPSS Tercih Kılavuzunda adaylara duyurulduğu, diğer taraftan; sağlık alanında yapılan hizmetlerin devamlılığın büyük önem arz ettiği, bu bağlamda ilgili Kurumların personel planlaması yapması ve buna istinaden bazı önlemler almasının sağlık hizmetinde devamlılığın sağlanması için şart olduğu, 12.1.Bu durumda; Başvuran Hacettepe Üniversitesi’nde sözleşmeli hemşire olarak çalışmaktayken 2018/ 4 KPSS sınavına göre yerleştirilmesinin yapıldığı, akabinde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, bununla beraber Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ’ın Ek 1. Maddesinde belirtilen istisna koşullarını taşıdığı yönünde bir belgeyi ilgili Kuruma ibraz etmediği ve kendisinin de bu kapsamda olduğuna dair bir beyanının olmadığı, dolayısıyla sözleşme fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden
5 / 6istihdam edileme yeceği,
anlaşılmıştır .
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından, “KPSS – 2018/ 4 yerleştirmelerine istinaden atamasının yapılmasını” talep edilmiş olsa da, sözleşmeli personelin tek taraflı olarak sözleşmesini feshetmesi durumunda 1 yıl süreyle sözleşmeli pozisyonda çalışamayacağının ilgili mevzuatta belirtildiği, dolayısıyla başvuranın atamasının yapılmaması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.