TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4571-S.6727
BAŞVURU NO : 2019/2046
KARAR TARİHİ : 20/06/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli öğretmenlik mülakatına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; 2014 yılında … … Üniversitesi
Eğitim Fakültesi … … Öğretmenliği bölümünden mezun olduğunu, 2018 yılında yapılan
KPSS’den 81.34 puan aldığını, kendi branşında 416 ncı sırada olduğunu ve bu branştan
919 kişi alınacak olduğunu, Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü
tarafından yayımlanan 20 bin sözleşmeli öğretmen alımına başvuruda bulunduğunu, branşım ve KPSS puanına göre en yüksek puan alan üç katı aday arasına girerek 13/12/2018 tarihinde İstanbul … … … Anadolu İmam Hatip Lisesinde saat 09:00’da 13 üncü Komisyonda sözlü sınava girdiğini, Komisyonda sorulan soruları tek tek cevapladığını, mülakat sürecinin yaklaşık 4 dakika sürdüğünü, bu süre içinde ve sadece izlenimler çerçevesinde güvenirlik ve geçerlilik bakımından net bir şekilde ölçüm yapılmadığı kanaatinde olduğunu, MEB Personel Genel Müdürlüğü tarafından 15/01/2019 tarihinde Sözleşmeli Öğretmenlik Sözlü Sınav Sonuçlarının açıklandığını, sözlü sınav sonucundan 56 puan aldığını öğrendiğini, sonuçlardan sonra görüldüğü kadarıyla sözlü sınava giren tüm adaylara KPSS puanının aynısının verildiğini, 2017 yılında bir kez daha puanının düşmüş olduğunu, fakat o donemde kontenjanda olmadığı için üzerinde durmadığını, aynı durum oluştuğundan dolayı ulaştığım birçok merciin bana ön soruşturmasının olumsuz olduğu için elendiğini dile getirdiklerini, neden olarak da hiçbir gerekçe sunulmadığını, sonuçtan sonra birçok resmi kurumda kendisini araştırdığını, fakat üzerinde hiçbir dava veya sicil arşiv kaydı bulunmadığını, Cumhuriyet
Başsavcılığında yaptığı arşiv kaydının ve Ümraniye İlçe Emniyet Müdürlüğünde yaptırdığı GBT sonucunun temiz çıktığını, babasının yüzde 81 engelli raporu bulunduğunu, hem bedenen hem de ruhsal olarak ailesine bakmakla sorumlu bir vatandaş olduğunu, aynı zamanda 15 Temmuz Şehit yakını olduğunu, Üniversite hayatı boyunca hiçbir suça karışmadığını, 2 sene boyunca üniversite bünyesinde kısmı zamanlı çalıştığını, Üniversite sonrası özelde ve ücretli öğretmenlik yaptığını, yayımlanan bir
KHK sonrası çalıştığı kurumun kapanmasını elenmesine neden olduğunu tahmin ettiğini, ancak bu kurumun temyize gidip tekrar açıldığını, kapatılan kurumun iş yeri kodunun
SGK hizmet dökümünde gösterildiğini, kapanmadan önce kendi isteği ile istifa ettiğini,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
haberi olmadan üzerine açılan hatları da dilekçe vererek kapattığını, başka birinin yaptığı bir durumdan dolayı hayallerinin yıkılmasını istemediğini, Devletine ve milletine hep bağlı birey olduğunu ve olmaya da devam edeceğini, şahsının FETÖ, PKK, DHKPC vs.
terör örgütleri ile herhangi bir irtibatının veya iltihakının bulunmadığını ifade ederek; mülakat sonucunun tekrardan değerlendirilmesini, neden elendiği hakkında kendisine bilgi verilmesini, bir suçu varsa hakkında gerekli kovuşturmanın ve soruşturmanın yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün
18/03/2019 tarihli ve E… sayılı yazısı ve eklerinde;
2.1) Sözleşmeli Öğretmenlik mülakatlarının 03 Ağustos 2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmî
Gazetede yayımlanan “Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik” Hükümleri doğrultusunda tamamlandığı,
2.2) Bakanlık tarafından kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Milli
Eğitim Bakanlığının boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen alımı yapıldığı,
2.3) Sınava katılan her adaya “Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda”
belirtilen 5 (beş) konu başlığını değerlendirecek şekilde kapalı zarfta konular ve ağırlıklarına uygun hazırlanmış olan 4 (dört) soru yöneltildiği,
2.4) Komisyonların, Bakanlıkça hazırlanarak gönderilen ve adayların, komisyon önünde
rastgele çekip açtıkları kapalı zarf içinden çıkan sorulara verdikleri cevaplarını, komisyon önündeki tutum ve davranışlarını, bir konuyu kavrayıp özetleme güçlerini, ifade yeteneklerini, muhakeme güçlerini, iletişim becerilerini, öz güvenlerini, ikna kabiliyetlerini, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklıklarını, topluluk önünde temsil yeteneklerini ve eğitimcilik niteliklerini birlikte değerlendirerek sözlü sınav puanlarını belirlediği,
2.5) Atamaların sözlü sınav puanına göre yapılacağının Bakanlıklarınca kamuoyuna her türlü
iletişim aracı ve basın-yayın kuruluşları aracılığıyla tüm adayların duyup görebileceği şekilde ilan edildiği ve ilgili kılavuzda da yer verildiğini, KPSS puanına göre sözlü sınava katılmaya hak kazanmış adayların sözlü sınava alındığı, sözlü sınav sonucunda her bir komisyon üyesi tarafından Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav Değerlendirme Formuna göre sözlü sınav konuları hakkında ayrı ayrı notlar takdir edildiği, takdir edilen notların aritmetik ortalamasının alındığını ve sonucuna göre atama işlemlerinin yapıldığı,
2.6) Ayrıca Türk hukuk düzeninde sözlü sınavların yapılış usulü yönünden sözlü sınavların
sesli ve görüntülü kayıtlarının alınacağına ilişkin genel bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle sözleşmeli öğretmen ataması amacıyla yapılan sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıtlar bulunmadığı, ancak Bakanlıklarının sözlü sınavların objektif şekilde yapılmasını ve sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlayarak sözlü sınav işlemlerini gerçekleştirdiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.7) 03/08/2016 tarihli 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli
Öğretmen İstihdamına ilişkin Yönetmelik uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yapılan mülakat sonucunda başarısız sayılan öğretmen adayları tarafından başarısız sayılmalarına ilişkin işleme yaptıkları itirazın reddine ilişkin Bakanlıkları işlemlerinin iptali istemiyle çok sayıda dava açıldığı,
2.8) İdare mahkemelerinin; bu konuyla ilgili olarak açılan davalar hakkında, Danıştay 12.
Dairesinin 13/04/2017 tarihli ve E:2016/7345 sayılı kararıyla; 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına
İlişkin Yönetmeliğin “sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında sözlü sınav komisyonunun kamu görevlilerinden oluşacak 1 başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşacağı belirtilmekle birlikte sözlü sınav komisyonu üyelerinin hangi kamu görevlilerinden oluşacağına ilişkin bir açıklık bulunmadığı, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca gerek görülmesi halinde aynı usulle birden fazla komisyonun kurulabileceği göz önüne alındığında farklı sınav komisyonlarınca farklı kamu görevlerini yürüten üyelerin yer alması durumu ortaya çıkabileceği, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavlarda, ölme ve değerlendirme esaslarına uygun objektif ve sınava giren adaylar arasında eşitlik ve adalet ilkelerine uygun olarak değerlendirme yapılabilmesini teminen sözlü sınav komisyonunun hangi kamu görevini yürüten kamu görevlilerinden oluşturulacağının açıkça düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmış olduğundan “sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında hukuka uyarlık görülmeyerek ilgili fıkranın yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği için dava konusu sözlü sınavı yapan ve sözlü sınava yapılan itirazları karara bağlayan komisyonun hukuka uygun oluşturulduğundan söz edilemeyeceğinden ve bu komisyon tarafından verilen sözlü sınav notunda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle sözlü sınavları ve bu sınavlara yapılan itirazların reddine ilişkin işlemleri iptal ettiği,
2.9) Buna göre, sözlü sınav sonuçlarının iptali için açılan davalarda sözlü sınavların yapılışı
ile ilgili olarak hukuka aykırılık bulunmadığı, sadece ilgili yönetmelikte komisyonun hangi kamu görevlilerinden oluşacağına ilişkin bir açıklık bulunmadığı için iptal kararı verildiği,
2.10) Sözlü sınavların geleceğimizi emanet edeceğimiz çocuklarımızı yetiştirmek üzere görev
yapacak olan öğretmenlerin seçilmesi amacıyla yapıldığı, işin ehlini seçerken sadece yazılı sınavda ede edilen başarı puanının yeterli olmadığı, sözlü sınavın, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte bilgi ve liyakat ölçmek, adayın mesleğe uygunluk yeteneğine ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı, bu çerçevede sözlü sınavın temel amacının yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesi olduğu, sözlü sınava giren adayların iletişim becerileri, öz güveni, temsil yeteneği gibi gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden yapılacak değerlendirmelerin ancak sınav anında ve komisyon üyelerinin takdiri ile şekillenecek hususlar olduğu, Bakanlıklarının sözlü sınavların objektif şekilde yapılmasını ve sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimi sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlayarak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sözlü sınav işlemlerini yaptığı düşünüldüğünde sözlü sınavlara yönelik şikâyetlerin çözümü için bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci
fıkrasında;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
6) 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 4 üncü maddesinde; “(1) Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir.
(2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. Sözleşmeli öğretmenliğe yapılan atama, sözleşmenin imzalanmasıyla geçerlilik kazanır. Sözleşme, imzalanmadan herhangi bir hak doğurmaz.
… (7) Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.”
7) 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Sözleşmeli Öğretmen istihdamına ilişkin Yönetmeliğin
7.1) “Sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Sözlü sınav komisyonu; Bakan veya görevlendireceği birim amiri tarafından Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında şube müdürü ve üstü unvanlı kadrolarda görev yapan personel arasından belirlenen bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir. İhtiyaç duyulması halinde üyelerden biri, Bakanlıkça, öğretmen adayı yetiştiren yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenebilir.
(2) Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya
Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Başarı puanı, her üyenin verdiği puanın aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.
(3) Gerek görülmesi halinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav komisyonu kurulabilir.
(4) Sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sözlü sınavlarda görev alamaz.
(5) Bakanlıkça, sözlü sınav merkezlerinde oluşturulan sözlü sınav komisyonlarının koordinasyonlarını sağlamak üzere Bakanlık merkez teşkilatı yöneticileri arasından görevlendirme yapılabilir.
(6) Sözlü sınav komisyonunun sekretarya işlemleri, sınav merkezlerinin bulunduğu il milli eğitim müdürlüklerince yürütülür.”
7.2) “Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Eğitim bilimleri ve genel kültür: %20,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20, c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %20, ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20, d) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %20.”
7.3) “Sözlü sınav” başlıklı 12 nci maddesinde;
“(1) KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınav, Bakanlıkça sözlü sınav komisyonu oluşturulması öngörülen sözlü sınav merkezlerinde yapılır.
(3) Sözlü sınava girmek isteyenler, tercihleri de dikkate alınarak belirlenen sözlü sınav merkezlerinden birinde sözlü sınava alınır.
(4) Sözleşmeli öğretmenliğe atama için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylar, sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Sözlü sınavda
60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır ve sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere
tercih yapma hakkına sahip olur.”
7.4) “Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“(1) Sözlü sınav sonuçları, tüm sınavların tamamlanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde Bakanlıkça ilan edilir.
(2) Sözlü sınav sonuçlarına, sonuçların açıklanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde sınava girilen sınav merkezinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüğüne itiraz edilebilir. Bu itirazlar sözlü sınav komisyonunca incelenerek oy çokluğu ile karara bağlanır. İtiraz sonuçları, ilgili il millî eğitim müdürlüklerince itiraz sahiplerine duyurulur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından
yapılan sözlü sınava ilişkin olarak hukuka ve hakkaniyete aykırılık saptanmadığı değerlendirilerek başvuranın talebinin reddi, sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınav öncesinde soruların cevap anahtarlarının düzenlenmesi ve ilgilinin verdiği cevapları bir tutanak halinde kayıt altına alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak İdareye bu yönde tavsiye verilmesinde ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, özetle; Sözleşmeli Öğretmenlik Sözlü Sınavı sonucunun yeniden
değerlendirilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir
10) Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan
sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11) Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin
Yönetmeliğin 11 inci maddesinde, adayların sözlü sınavda, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ile topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik niteliklerinin belirli puanlar üzerinden değerlendirileceği belirtilmektedir.
12) Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
13) Somut olayda, Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda yer alan 5
konu başlığını değerlendirecek şekilde adayın seçtiği kapalı zarf içinde yer alan ve imzalanmak suretiyle muvafakati alınan soruların kendisine yöneltildiği ve buna göre değerlendirme yapılarak puanlama yapıldığı, dolayısıyla bahsi geçen sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların idare tarafından değil de adayların inisiyatifleri doğrultusunda belirlendiği anlaşılmış olup, bu nedenle sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların belirlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
14) Öte yandan, başvuranın sözlü sınav esnasında zarftan çektiği sorulara ilişkin verdiği
yanıtların, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında oluşturulduğu tespit edilen komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.
15) İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları
incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
16) Diğer taraftan, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğinin 12 nci
maddesinde, sözlü sınavdan 60 puan ve üzeri not alanların başarılı sayılacağı belirtilmiş olup komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın 56 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu
sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavının, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermemesi nedeniyle
“karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
19) Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları
ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlemediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilerek atamasının yapılması talebinin
REDDİNE,
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınav öncesinde soruların cevap anahtarlarının düzenlenmesi ve ilgilinin verdiği cevapların bir tutanak halinde kayıt altına alınması yönünde MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.