|
ÖZET: Başvuran, Selçuk Üniversitesi’nin sözleşmeli personel alım ilanına yaptığı başvuruda isminin listede yer almadığını ve bu durumun kendisini mağdur ettiğini ifade etmiştir. İlgili idareye yönelttiği sorulara net bir yanıt alamadığını belirten başvuran, isminin listeye eklenmesini talep etmiştir. Ancak, Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın sunduğu belgelerin geçerlilik şartlarını sağlamadığını ve bu nedenle başvurunun reddedildiğini açıklamıştır.
İdarenin verdiği bilgilere göre, başvuru sırasında istenen Adli Sicil Kayıt Belgesi’nin, belirtilen tarih ve koşullara uymadığı tespit edilmiştir. Başvuranın sunduğu belgenin geçerliliği, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, başvurunun geçersiz sayılmasına yol açan hukuki gerekçeler ortaya konmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi yönündeki işlemin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddine karar verilmiş, bu kararın Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü’ne ve başvurana tebliğ edilmesi sağlanmıştır. Başvuran, bu ret kararına karşı yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8246-S.24.12923
BAŞVURU NO : 2024/6548
KARAR TARİHİ : 08.08.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, sözleşmeli personel alımında isminin başvuru listesine
BAŞVURUNUN KONUSU :
alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Selçuk Üniversitesinin Sözleşmeli Destek
Personel alım ilanına binaen yapmış olduğu başvurusunda, puan şartını sağlamasına rağmen isminin, başvuru listesine alınmadığını, ilgili idareye söz konusu işlemin gerekçesini sorduğunda, Üniversite yetkililerinin evrak eksikliği olabileceği yönünde net olmayan bir yanıt verdiklerini iddia ederek, isminin başvuru listesine alınarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 04.06.2024 tarih S. sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Selçuk
Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının 14.06.2024 tarih E. sayılı cevabi yazısında;
2.1. Şikayet konusunun güncel mevzuat hükümleri içerisinde değerlendirildiğinde; Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar Ek Madde 7’de,
” Sözleşmeli personel alımı başvurularında adaylardan istenecek bilgi ve belgeler şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası dışında adaylardan kimlik bilgilerine ilişkin olarak ayrıca bir bilgi veya belge istenmez. Ancak ilgili kamu kurum veya kuruluşu
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanının teyidi amacıyla adaydan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının da yer aldığı nüfus cüzdanı aslını göstermesini talep edebilir.
b) Adres bildirimi, adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları. Bu hususlarda adaylardan yazılı beyanları dışında bir belge talep edilmez.
c) Sağlık durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları.
/
Kamu kurum ve kuruluşları sözleşmeli personele verilecek görevin uygun yürütülmesi açısından zaruri görmeleri durumunda, personel ve insan kaynaklarına ilişkin mevzuatlarında açıkça belirtilmesi kaydıyla adaylardan sağlık durumlarına ilişkin rapor talep edebilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuat gereği adaylardan talep ettikleri belgelerin suretleri, asılları adaylarca ibraz edilmesi kaydıyla tasdik edilerek işleme alınır.
Adayların kimlik ve adres bilgilerine ilişkin beyanlarının doğruluğu Kimlik Paylaşım Sistemi aracılığıyla araştırılır. Adayların adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanlarının doğruluğu ise yetkili adli ve askeri mercilerden alınacak bilgilerle teyit edilir. Personel alım işlemleri, adayların idareye beyan ettikleri bilgilerin teyidi sürecinin tamamlanması beklenmeksizin devam ettirilir.
Gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem yapılacağı, atamaları yapılmış ise atamalarının iptal edileceği, idare tarafından kendilerine bir bedel ödenmiş ise bu bedelin yasal faizi ile birlikte tazmin edileceği hususları sözleşmeli personel alım ilanlarında kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirtilir.
Adaylardan başvuru sırasında istenen formlar kamu kurum ve kuruluşlarının kurumsal internet sayfalarında yayımlanır.” hükmünün yer aldığı,
2.2. Başvuranın başvurusunun geçersiz sayılmasına ilişkin hukuki gerekçelerine ilişkin olarak, sözleşmeli personel alım ilanları için yayımlanan duyuruda adaylardan başvuru sistemine yüklenmesi gereken belgelerin talep edildiği, bu belgeler arasından; sisteme, “Son 15 gün içinde e-Devlet sisteminden “Devlet
Memuriyeti” için “Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü” adına alınmış BARKODLU Adli Sicil Kayıt Belgesi (E-devletten alınabilir)” yüklenmesinin istenildiği, Başvuru Değerlendirme Komisyonunun incelemeyi ilanda belirtilen kriterlere göre yaptığı, başvuranın başvuru ilan sistemine yüklenen belgelerinin Başvuru
Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenmesi sonucunda, Adli Sicil Kayıt Belgesinin 27.08.2023 tarihli olduğu, “Devlet Memuriyeti”nin seçilmediği, Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü adına alınmadığı ve usulüne uygun olmadığı için başvurusunun geçersiz sayıldığı,
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve
Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1. “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve
Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır…”
5.2. “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde;
“Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, 13 (…) sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir…”
6. 28.06.1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esasların;
6.1. 1 nci maddesinde; “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”
6.2. 12’inci maddesinde;
“Sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı
Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen koşulları taşımaları gereklidir…”
6.3. “Sınav Şartı” başlıklı Ek 2’nci maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre; a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme, c) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az on beş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.
Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.
Birinci fıkranın (c) bendi uyarınca yapılacak sınavlar ile uygulama sınavlarında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi hariç, komisyon üyelerinin öğrenim düzeyi adaylarda aranan öğrenim düzeyinden düşük olamaz. Söz konusu komisyonun başkan ve üyeleri, eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar.”
6.4. Ek 7’nci maddesinde;
“Sözleşmeli personel alımı başvurularında adaylardan istenecek bilgi ve belgeler şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası dışında adaylardan kimlik bilgilerine ilişkin olarak ayrıca bir bilgi veya belge istenmez. Ancak ilgili kamu kurum veya kuruluşu
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanının teyidi amacıyla adaydan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının da yer aldığı nüfus cüzdanı aslını göstermesini talep edebilir.
b) Adres bildirimi, adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları. Bu hususlarda adaylardan yazılı beyanları dışında bir belge talep edilmez.
c) Sağlık durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları. Kamu kurum ve kuruluşları sözleşmeli personele verilecek görevin uygun yürütülmesi açısından zaruri görmeleri durumunda, personel ve insan kaynaklarına ilişkin mevzuatlarında açıkça belirtilmesi kaydıyla adaylardan sağlık durumlarına ilişkin rapor talep edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuat gereği adaylardan talep ettikleri belgelerin suretleri, asılları adaylarca ibraz edilmesi kaydıyla tasdik edilerek işleme alınır.
Adayların kimlik ve adres bilgilerine ilişkin beyanlarının doğruluğu Kimlik Paylaşım Sistemi aracılığıyla araştırılır. Adayların adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanlarının doğruluğu ise yetkili adli ve askeri mercilerden alınacak bilgilerle teyit edilir. Personel alım işlemleri, adayların idareye beyan ettikleri bilgilerin teyidi sürecinin tamamlanması beklenmeksizin devam ettirilir.
Gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem yapılacağı, atamaları yapılmış ise atamalarının iptal edileceği, idare tarafından kendilerine bir bedel ödenmiş ise bu bedelin yasal faizi ile birlikte tazmin edileceği hususları sözleşmeli personel alım ilanlarında kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirtilir.
Adaylardan başvuru sırasında istenen formlar kamu kurum ve kuruluşlarının kurumsal internet sayfalarında yayımlanır.
Yabancı uyruklular için ilgili idare tarafından istenecek bilgi ve belgeler personel alım ilanında belirtilir.”
hükümleri düzenlenmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Selçuk Üniversitesinin Sözleşmeli Destek Personel alım ilanına binaen yapmış olduğu başvurusunda, puan şartını sağlamasına rağmen ismi başvuru listesine alınmayan başvuran, isminin başvuru listesine alınmasını talep etmektedir.
9. İlgili idarenin Kurumumuza iletmiş olduğu bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuranın talebinin, başvuru sırasında istenen belgeler arasında bulunan, Adli Sicil Kayıt Belgesinin sözleşmeli destek personel alımı ilanında öngörülen şartları karşılamadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 7. Maddesinde, sözleşmeli personel alımı başvurularında adaylardan istenecek bilgi ve belgeler arasında adli sicil durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanlarının isteneceği, adayların adli sicil durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanlarının doğruluğunun yetkili adli ve askeri mercilerden alınacak bilgilerle teyit edileceği, gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem yapılacağı, atamaları yapılmış ise atamalarının iptal edileceği, idare tarafından kendilerine bir bedel ödenmiş ise bu bedelin yasal faizi ile birlikte tazmin edileceği hususlarının sözleşmeli personel alım ilanlarında kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirtileceği, başvuru sırasında istenen formların kamu kurum ve kuruluşlarının kurumsal internet sayfalarında yayımlanacağı hüküm altına alınmıştır.
11. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K.
2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.
12. Somut olayda, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 7 nci maddesi doğrultusunda yayınlanan sözleşmeli destek personeli alım ilanında, adli sicil kayıt belgesinin, “Son 15 gün içinde eDevlet sisteminden “Devlet Memuriyeti” için “Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü” adına alınmış
BARKODLU Adli Sicil Kayıt Belgesi (E-devletten alınabilir)” şeklinde öngörülen koşulları taşıması gerektiği açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, başvuran tarafından, sisteme yüklenen Adli Sicil Kayıt
Belgesinin 27.08.2023 tarihli olması yanında, “Devlet Memuriyeti” için Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü adına alınmış olma şartlarını da taşımadığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, başvuran tarafından sisteme yüklenen ilanda öngörülen şartları taşımayan adli sicil kayıt belgesinin, geçerli belge olarak kabul edilmesinin ilgili idareden beklenemeyeceği, aksinin kabulünün hukuk devleti ilkesinin ihlaline sebebiyet vereceği değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri birlikte göz önünde bulundurularak, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/