|
ÖZET: Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yapılan sözleşmeli personel alım ilanına başvurmuş, ancak öğrenim şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusu iptal edilmiştir. İdare, başvuranın “Destek Personeli (temizlik)” pozisyonu için gerekli olan “ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olma” şartını taşımadığını, dolayısıyla başvurusunun kabul edilmediğini belirtmiştir. İlgili mevzuat gereği, başvuranın daha üst bir öğrenim mezunu olması, başvuru şartlarını sağlamadığı anlamına gelmektedir.
Danıştay, başvuranın alım ilanında belirtilen öğrenim şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Bu durum, kamu kurumlarının alım süreçlerinde belirlenen şartların titizlikle uygulanması gerektiğini ve eşitler arası yarışma ilkesinin korunması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve başvurusunun iptali hukuken geçerli bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4303-S.23.7034
BAŞVURU NO : 2022/16444
KARAR TARİHİ : 04/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Sözleşmeli personel alım ilanı kapsamında istenen öğrenim şartını
BAŞVURUNUN KONUSU :
sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun kabul edilmemesi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 08/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 09/09/2022 tarihinde duyurusu yapılan taşra teşkilatı birimlerinde istihdam edilmek üzere boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek
2 nci maddesi çerçevesinde yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3
puanı esas alınarak 300 Büro Personeli, KPSS P93 puanı esas alınarak 866 Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve KPSS P94 puanı esas alınarak 2981 Destek Personeli (Temizlik) alım ilanına, Hatay ili için Erkek (19
Kişi) Destek Personeli (Temizlik) pozisyonu için başvuru yaptığını, ancak öğrenim şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun iptal edildiğini belirterek; başvurusunun iptal edilmesine ilişkin işlemin geri alınmasını, başvurusunun tekrar değerlendirmeye alınarak atamaya hak kazanıp kazanmadığının bildirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Gençlik ve Spor Bakanlığının 08/12/2022 tarih ve E– sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Bakanlık taşra teşkilatı birimlerinde istihdam edilmek üzere, boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesi çerçevesinde yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3 puanı esas alınarak 300 Büro Personeli, KPSS P93 puanı esas alınarak 866 Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve
KPSS P94 puanı esas alınarak 2981 Destek Personeli (temizlik) alımı yapılmasının Bakanlık Makamının 07/09/2022 tarihli ve 144 sayılı Oluru ile uygun görüldüğü,
2.2. Bahse konu Olur ile aynı zamanda, sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğunu tespit etmek üzere Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ‘Sınav şartı’ başlıklı Ek 2 nci maddesinde yer alan “Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur. Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.” hükmü gereğince İnceleme ve
Değerlendirme Komisyonunun teşekkül ettirildiği, 2.3. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ‘Sınav şartı’ başlıklı Ek 2 nci maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.” hükmüne istinaden Resmi Gazete, Bakanlık internet sitesi ve Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı üzerinde 09/09/2022 tarihinde “2022 Yılı
Sözleşmeli Büro Personeli, Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve Destek Personeli (temizlik) Alımı
Duyurusu”nun yayımlandığı, 2.4. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 15 inci maddesinde; “Esaslara, Sözleşmeli
Personel Pozisyonları Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler.” hükmünün yer aldığı; Ek 2 nci maddesinde ise “Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.” hükmünün mevcut olduğu, 2.5. Söz konusu mevzuat hükümlerine istinaden hazırlanan alım duyurusunun ‘I- BAŞVURU
ŞARTLARI’ başlığı altında “Adayların başvurunun son günü itibarıyla aşağıda aranan Genel ve Özel
Şartlara haiz olması gerekmektedir.” hükmüne ve ‘A- Genel Şartlar’ alt başlığının 5 inci maddesinde ise
“Tercih edilecek pozisyon için yukarıdaki tabloda aranan nitelikleri taşıyor olmak” hükmüne yer verildiği, 2.6. Alım duyurusunda, ‘Büro Personeli’ unvanı için; “1- Üniversitelerin en az lisans düzeyinde eğitim veren İktisat, İşletme, Maliyet, Muhasebe, Kamu Yönetimi, Ekonometri, Uluslararası İlişkiler, İnsan
Kaynakları Yönetimi ve Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümleri ile bu bölümlere denkliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilmiş bölümlerinden mezun olmak, 2- 2020 KPSS B grubu KPSS
P3 puan türünden asgari 60 (altmış) puan almış olmak,” şartlarının belirlendiği, bu sebeple ‘Büro Personeli’ unvanı için başvuru yapan adaylarda lisans mezuniyeti için belirlenen bölüm şartını taşımak kaydıyla üst öğrenim olan yüksek lisans mezunu adayların da başvurularının kabul edildiği, 2.7. Bununla birlikte alım duyurusunda “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için; “1- Ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak, 2- 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P94 puan türünden asgari 60 (altmış)
puan almış olmak” şartlarının aranacağının açıklandığı; başvurucu Yusuf Emre DEDEOĞLU’nun
“Destek Personeli (temizlik)” unvanı için müracaat ettiği ve bu unvan için belirlenen şartlardan “2020 yılı
KPSS B grubu KPSS P94 puan türünden alınması gereken asgari puan şartını” sağladığı ancak
Kariyer Kapısı üzerinde yer alan YÖKSİS verileri incelendiğinde kişinin ilanda istenen öğrenimden daha üst bir öğrenim mezunu olması sebebiyle Bakanlık tarafından belirlenen “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için; “1- Ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak” öğrenim şartını sağlamadığının
İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun 03/10/2022 tarihli ve 1 sayılı Kararı ile tespit edildiği, 2.8. Ayrıca mezkûr duyurunun ‘VII- Diğer Hususlar’ başlığının 2 nci maddesinde “Yerleştirme sürecindeki işlemlerde gerçeğe aykırı belge verdiği ya da beyanda bulunduğu tespit edilen adayların başvuru ve yerleştirmeleri geçersiz sayılacak, sözleşme yapılmış ise sözleşmeleri feshedilecektir…” hükmünün de bulunduğu, 2.9. Bu kapsamda; başvuranın, başvuru yaptığı pozisyon itibarıyla aranan şartlardan “1- Ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak” şartını taşımadığı ve bu çerçevede gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edildiğinden başvurusunun kabul edilmediği, açıklamalarında bulunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:(1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, (…)(9)
sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir…” 6. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararının; 6.1. 1 inci maddesinde; “(Değişik:22/11/2010-2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.” 6.2. 15 inci maddesinde; “(Değişik:22/11/2010-2010/1169) Esaslara, Sözleşmeli Personel Pozisyon
Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvel eklenmiştir. Bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamaz ve talepte bulunulamaz. Kurumlar, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilirler.
6.3. “Sınav şartı” Ek 2 nci maddesinde; “(Ek: 11/6/2007-2007/12251) Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre; a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme, c) (Değişik: 2/3/2009-2009/14799) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.
Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder….” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın alım ilanında istenen öğrenim şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığınca 09/09/2022 tarihinde duyurusu yapılan taşra teşkilatı birimlerinde istihdam edilmek üzere boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonları için 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesi çerçevesinde yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3 puanı esas alınarak 300 Büro Personeli, KPSS P93 puanı esas alınarak 866 Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve KPSS P94 puanı esas alınarak 2981 Destek Personeli (Temizlik) alım ilanına, Hatay ili için Erkek (19 Kişi) Destek Personeli (Temizlik) pozisyonu için başvuru yapmış; ancak öğrenim şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusu iptal edilmiştir. Başvuran, başvurusunun iptal edilmesine ilişkin işlemin geri alınmasını, başvurusunun tekrar değerlendirmeye alınarak atamaya hak kazanıp kazanmadığının bildirilmesini talep etmektedir.
9. Başvuru konusuna ilişkin İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; Bakanlık taşra teşkilatı birimlerinde istihdam edilmek üzere, boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonları için 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesi çerçevesinde yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P3 puanı esas alınarak 300 Büro Personeli, KPSS
P93 puanı esas alınarak 866 Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve KPSS P94 puanı esas alınarak 2981 Destek
Personeli (temizlik) alımı yapılmasının Bakanlık Makamının 07/09/2022 tarihli ve 144 sayılı Oluru ile uygun görüldüğü; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ‘Sınav şartı’ başlıklı Ek 2 nci maddesinde yer alan hükmü uyarınca sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğunu tespit etmek üzere İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ‘Sınav şartı’ başlıklı Ek 2 nci maddesi hükmü uyarınca İdarece; Resmi Gazete, Bakanlık internet sitesi ve Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı üzerinde 09/09/2022 tarihinde “2022 Yılı Sözleşmeli Büro Personeli, Koruma ve Güvenlik Görevlisi ve Destek
Personeli (temizlik) Alımı Duyurusu” yayımlanmıştır.
11. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 15 inci maddesinde; Esaslara, Sözleşmeli
Personel Pozisyonları Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvelin eklendiği; bu cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamayacağı ve talepte bulunulamayacağı; Kurumların, söz konusu cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebileceği hükmüne yer verilmiştir 12. Esasların Ek 2 nci maddesinde ise; kamu kurum ve kuruluşlarının, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî
Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan edileceği hüküm altına alınmıştır.
13. Söz konusu mevzuat hükümlerine istinaden İdarece hazırlanan alım duyurusunun ‘I- BAŞVURU
ŞARTLARI’ başlığı altında, “Adayların başvurunun son günü itibarıyla aşağıda aranan Genel ve Özel
Şartlara haiz olması gerekmektedir.” hükmüne ve ‘A- Genel Şartlar’ alt başlığının 5 inci maddesinde ise
“Tercih edilecek pozisyon için yukarıdaki tabloda aranan nitelikleri taşıyor olmak” hükmüne yer verildiği; “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için; “1- Ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak, 2- 2020 yılı KPSS B grubu KPSS P94 puan türünden asgari 60 (altmış) puan almış olmak” şartlarının aranacağı anlaşılmaktadır.
14. İdare tarafından sunulan bilgi ve belgelerden; başvuranın “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için müracaat ettiği ve bu unvan için belirlenen şartlardan “2020 yılı KPSS B grubu KPSS P94 puan türünden alınması gereken asgari puan şartını” sağladığı ancak Kariyer Kapısı üzerinde yer alan YÖKSİS verileri incelendiğinde kişinin ilanda istenen öğrenimden daha üst bir öğrenim mezunu olması sebebiyle
Bakanlık tarafından belirlenen “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için; “1- Ortaöğretim (lise ve dengi)
kurumlarından mezun olmak” öğrenim şartını sağlamadığının İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun 03/10/2022 tarihli Kararı ile tespit edildiği görülmektedir. İdare tarafından yapılan açıklamada; anılan duyurunun ‘VII- Diğer Hususlar’ başlığının 2 nci maddesinde “Yerleştirme sürecindeki işlemlerde gerçeğe aykırı belge verdiği ya da beyanda bulunduğu tespit edilen adayların başvuru ve yerleştirmeleri geçersiz sayılacak, sözleşme yapılmış ise sözleşmeleri feshedilecektir…” hükmü uyarınca, başvuranın, başvuru yaptığı pozisyon itibarıyla aranan şartlardan “1- Ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak” şartını taşımadığı ve bu çerçevede gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edildiğinden başvurusunun kabul edilmediği belirtilmiştir.
15. Başvuran tarafından sunulan bilgi ve belgelerden; başvuranın 10/09/2019 tarihinde ortaöğretimden mezun olduğu, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik programına 2020 yılında kayıt yaptırdığı ve 03/07/2022 tarihinde mezun olduğu anlaşılmaktadır.
16. 2020-KPSS Başvuru Kılavuzlarının incelenmesinden; ÖSYM tarafından 2020-KPSS Ortaöğretim başvurularının 15/09/2020-30/09/2020 tarihleri arasında (Geç Başvuru Günü: 08-09/10/2020) alındığı, sınavın 22/11/2020 tarihinde gerçekleştirildiği ve sınav sonuçlarının ise 24/12/2020 tarihinde açıklandığı; 2020-KPSS Önlisans başvurularının 21/08/2020-02/09/2020 tarihleri arasında (Geç Başvuru Günü: 1011/09/2020), sınavın 25/10/2020 tarihinde gerçekleştirildiği ve sınav sonuçlarının 26/11/2020 tarihinde açıklandığı anlaşılmaktadır.
17. ÖSYM tarafından 2020-KPSS Ortaöğretim başvurularına esas olarak hazırlanan Başvuru
Kılavuzunda; “adayların mezun oldukları en üst öğrenim düzeyinden sınava girmeleri gerektiği, 2020KPSS Lisans sınavına son başvuru tarihi olan 13 Temmuz 2020 tarihi itibarıyla (13 Temmuz 2020 ve öncesinde) bir lisans diploması almaya hak kazanan adaylar ile 2020-KPSS Ön Lisans sınavına son başvuru tarihi olan 2 Eylül 2020 tarihi itibarıyla (2 Eylül 2020 ve öncesinde) bir ön lisans diploması almaya hak kazanmış adayların, ortaöğretim düzeyinde yapılacak sınava başvuramayacaklarına” yer verilmiştir. 2020KPSS Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun başvuru koşullarına ilişkin başlığı altında; “sınava, ön lisans programlarından mezun olanlar ile sınava başvuru sırasında mezun durumda olmayan ancak sınavın geçerlik süresi (iki yıl) içinde ön lisans düzeyinde mezun olabilecek durumda olan adayların başvurabileceğine” yer verilmiştir.
18. Devlet memuru olmayı isteyen adayların, bilgi ölçme suretiyle puan esasına göre sıralanmasına yönelik bir yarışma sınavı olan KPSS, evrensel bir norm olan “eşitler arası yarışma” ilkesi gereği, hukuksal durum itibarıyla denk durumda olanların kendi aralarında yarışmalarının, dolayısıyla aynı öğrenim düzeyindeki adayların birbirleriyle yarışmalarının sağlanması amacıyla, ortaöğretim (lise ve dengi), önlisans (iki yıllık meslek yüksek okulları) ve lisans (dört ve daha fazla süreli yükseköğrenim) olmak üzere üç düzeyde yapılmaktadır. Yukarıda değinilen Kılavuzda yer verilen, adayların mezun durumunda bulundukları eğitim düzeyinin alt düzeyinden sınava girmelerini engelleyen hükmün de eşitler arası yarışma ilkesinin, bir başka ifadeyle aynı öğrenim düzeyindekiler arasında fırsat eşitliğinin hayata geçirilmesi amacıyla düzenlendiği anlaşılmakta olup, adayların bu hususa uymayarak sınava girmeleri halinde sınav sonucuyla elde ettikleri haklarından yararlandırılmamaları hakkaniyet gereğidir. Bu nedenle, söz konusu Kılavuz hükmünde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. (23.11.2015 tarih ve E:2013/4362, K:2015/4294 sayılı Danıştay İDDK Kararı)
19. Bu kapsamda, başvuranın “Destek Personeli (temizlik)” unvanı için müracaat ettiği ve bu unvan için belirlenen şartlardan “2020 yılı KPSS B grubu KPSS P94 puan türünden alınması gereken asgari puan şartını” sağladığı ancak ilana başvuru tarihi itibariyle ilanda istenen öğrenimden daha üst bir öğrenim mezunu olması sebebiyle, anılan duyurunun “yerleştirme sürecindeki işlemlerde gerçeğe aykırı belge verdiği ya da beyanda bulunduğu tespit edilen adayların başvuru ve yerleştirmeleri geçersiz sayılacak, sözleşme yapılmış ise sözleşmeleri feshedilecektir” hükmü uyarınca, başvuru yaptığı pozisyon itibarıyla aranan şartlardan “ortaöğretim (lise ve dengi) kurumlarından mezun olmak” şartını taşımadığı gerekçesiyle başvurusunun kabul edilmemesi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
20. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın alım ilanında istenen öğrenim şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Gençlik ve Spor Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi