ÖZET: Sayıştay, sözleşmeli personellere ödenen toplu sözleşme ücretlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kesintilerinin yapılmaması nedeniyle kamu zararının oluştuğunu tespit etmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, sözleşmeli personelin sigortalı sayılması ve buna bağlı olarak SGK kesintilerinin yapılması zorunludur. Ancak, ilgili belediyede bu kesintilerin yapılmadığı belirlenmiştir.

Bu durum, kamu zararına yol açmış ve sorumluların, Harcama Yetkilisi ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereğince müştereken ve müteselsilen zararı karşılaması hükme bağlanmıştır. Ayrıca, kararın temyiz yolu açık olup, ilgili tarafların itiraz hakları bulunmaktadır. Daire Başkanı ve Üye arasında bu konuda ayrışık görüşler bulunsa da, oy çokluğuyla alınan karar, kamu zararının tazmini yönündedir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 102
İlam No 299
Tutanak Tarihi 24.4.2014
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sözleşmeli olarak istihdam edilen personellere ödenen toplu sözleşme ücretlerinden SGK kesintilerinin yapılmaması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ….bünyesinde sözleşmeli olarak istihdam edilen personellere ödenen toplu sözleşme ücretlerinden SGK kesintilerinin yapılmaması sonucu …TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

16.06.2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun,

“Sigortalı Sayılanlar“ başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;

“Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,

……………………….

sigortalı sayılırlar.”

“Prime Esas Kazançlar “ başlıklı 80’inci maddesinde;

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.”

“Uygulanmayacak Hükümler” başlıklı 105’inci maddesinde;

“21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi, 26/10/1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 10/7/1987 tarihli ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin onbirinci fıkrası hariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere sözleşmeli personel statüsünde çalışan personelden 5510 sayılı Kanun uyarınca SGK kesintilerinin yapılması gerekmektedir.

Ancak, …bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesi uyarınca istihdam edilen personellere ödenen toplu sözleşme ücretlerinden SGK kesintilerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında kamu zararı tutarının ahizlerin maaşlarından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edileceğini belirtmişlerse de, tahsilata ilişkin bir bilgi veya belge sunulmamıştır.

Bu itibarla… bünyesinde sözleşmeli olarak istihdam edilen personellere ödenen toplu sözleşme ücretinden SGK kesintilerinin yapılmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …TL’nin Harcama Yetkilisi… ile Gerçekleştirme Görevlisi….’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

(Daire Başkanı …ve Üye…’ın “Belediye açısından Kamu zararı olmayan ve Sosyal Güvenlik Kurumunun bir alacağı olan tutar hakkında, sorumlular bakımından ilişiği bulunmadığı yönünde karar verilmesi ve durumun Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşın,

oy çokluğuyla,