sözleşmeli personel olarak çalıştığının bildirilmesi üzerine atama işleminin anılan Kanuna aykırı olduğu anlaşıldığından, atamasının yapılamadığının tespit edildiği,
2.1 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında; .Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet
sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler .” Hükmüne yer verildiği,
2.2 06.06.1978 tarihli ve 7/ 15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında “Sözleşmesini; a)
Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan, b) Ek 4 üncü madde çerçevesinde unvan değişikliği yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler .” hükmüne yer verildiğini, bu şekilde hizmet sözleşmesini tek taraflı feshedenlerin, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe atanamayacakları hakkındaki kuralın istisnalarının belirtildiği,
2.3 Bakanlıkları sözleşmeli sağlık personeli alımına ilişkin KPSS- 2018/ 5 Tercih Kılavuzunun
“Açıklamalar ve Uyarılar” bölümünün 8 inci maddesinde “Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/ 15754 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır . Bu pozisyonlara yerleşenlerden, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamına girmeyenlerin atamaları yapılmayacaktır .” denilmek suretiyle tercih yapan adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4 KPSS- 2018/ 4 sonucuna göre sözleşmeli personel pozisyonlarına yerleşenlerden güvenlik
soruşturması ve arşiv araştırması tamamlanan ( 6.364) kişinin atamasının 07.06.2018 tarihinde yapıldığı, bu tarihten önce üniversite hastanelerinde çalıştığı Bakanlıklarına bildirilen kişilerin atamalarının yapıldığı, ancak, ilgi yazınızda adı geçen kişilerden ve isimli şahısların
06.07.2018 tarihli ve sayılı yazıyla, isimli şahsın ise 27.07.2018 tarihli ve sayılı
yazıyla İstanbul Üniversitesinde sözleşmeli personel olduklarının Bakanlıklarına bildirildiği,
2.5 Diğer taraftan, üniversite hastanelerine tahsis edilen sözleşmeli personel pozisyonları ile bu
pozisyonlarda kimlerin istihdam edildiği konusunda Bakanlıklarının bilgisi bulunmadığından, üniversite hastanelerinde çalışmakta iken yerleşen ve atanan kişileri tespit etmek üzere hazırlanan
2 / 707.06.2018 tarihli ve E . sayılı yazılarının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na gönderildiği, bu
kapsamda ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıklarına gönderilmesinin talep edildiği, 2018 yılı Ağustos ayı itibariyle, Bakanlıklarına intikal bilgilerin KPSS- 2018/ 4 sonuçları ile karşılaştırılması neticesinde üniversite hastaneleri bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalıştıklarını gizleyen kişilerden bir kısmının atamalarının yapıldığının tespit edildiği, Ataması yapılan kişilerin durumları ile ilgili olarak
09.08.2018 tarihli ve 5479 sayılı yazıları ile Devlet Personel Başkanlığı’ndan görüş talep edildiği,
Devlet Personel Başkanlığı’nın konu hakkındaki görüşlerini içeren 21.09.2019 tarihli ve E sayılı yazılarında bu kapsamda ataması yapılmış olanların sözleşmelerinin iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği,
2.6 Bakanlıklarınca 2018 yılında ( 27.000) pozisyona sözleşmeli personel alımı yapıldığı, üniversite
sözleşmeli personeli olarak çalışmakta iken KPSS- 2018/ 4 ve KPSS- 2018/ 5 alımlarında
Bakanlıklarına ait pozisyonlara yerleşenlerin durumları hakkındaki değerlendirme işlemlerinin devam ettiği, adı geçenin söz konusu talebine ilişkin olarak Bakanlıklarına intikal eden dava dosyası bulunmadığı belirtilerek konuya ilişkin bilgi ve belgeler gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir .”, 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; (…) B) Sözleşmeli personel : (…) (Ek paragraf : 4/ 4/ 2007 – 5620/ 4 md .)
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir . (Ek cümle : 25/ 6/ 2009 – 5917/ 47 md .) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler .
6. 28.06.1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli
3 / 7Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Yeniden hizmete alınma” başlıklı Ek 1 inci
maddesinde; (…) “Bu madde çerçevesinde yeniden istihdam edilecek personel ile yapılacak sözleşme eski sözleşmenin devamı niteliğindedir . Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez .
Sözleşmesini; a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan, b) Öğrenim durumu itibarıyla ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler .”
6.1 “Sözleşmenin feshi” başlıklı Ek 6 ncı maddesinde;
Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek bend : 22.03.2017 – 2017/ 9949- BKK/ 3. md .) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir .
Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir .
Hizmet sözleşmesi, ölüm ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılan hallerde kendiliğinden sona erer .
düzenlemeleri bulunmaktadır .
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
4 / 77. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; 2018/ 5 Sağlık Bakanlığı atamalarında Eskişehir Devlet Hastanesine Hemşire unvanıyla atandığını, bunun üzerine çalışmakta olduğu Çapa Tıp Fakültesindeki görevinden ayrılmak için, 22.06.2018 tarihinde istifa dilekçesi sunduğunu ve 22.07.2018 tarihinde kurumu tarafından da istifa dilekçesinin onaylandığını ve sözleşmesinin çift taraflı feshedilerek çıkışının yapıldığını hali hazırda güvenlik soruşturma sürecinin tamamlanmış olmasına rağmen atamasının yapılmadığını belirterek atamasının yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde başvuranın, KPSS- 2018/ 5 sonucuna göre
Eskişehir Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonuna yerleştiği, İstanbul Üniversitesi Personel
Daire Başkanlığı’nın 06.07.2018 tarihli ve sayılı yazıları ile İstanbul Üniversitesi Hastaneleri bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak çalıştığının bildirilmesi üzerine atama işleminin yapılmadığı,, 10. Başvuranın, kendisiyle aynı durumda olan ve isimli kişilerin atamasının yapıldığı iddiası ile ilgili olarak “üniversite hastanelerine tahsis edilen sözleşmeli personel pozisyonları ile bu pozisyonlarda kimlerin istihdam edildiği konusunda Bakanlıklarının bilgisi bulunmadığından, üniversite hastanelerinde çalışmakta iken yerleşen ve atanan kişileri tespit etmek üzere hazırlanan
07.06.2018 tarihli ve E sayılı yazılarının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na gönderildiği, bu
kapsamda ihtiyaç duyulan bilgilerin Bakanlıklarına gönderilmesinin talep edildiği, 2018 yılı Ağustos ayı itibariyle, Bakanlıklarına intikal eden bilgilerin KPSS- 2018/ 4 sonuçları ile karşılaştırılması neticesinde üniversite hastaneleri bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalıştıklarını gizleyen kişilerden bir kısmının atamalarının yapıldığının tespit edildiği, Ataması yapılan kişilerin durumları ile ilgili olarak 09.08.2018 tarihli ve sayılı yazıları ile Devlet Personel Başkanlığı’ndan görüş talep edildiği, Devlet Personel Başkanlığı’nın konu hakkındaki görüşlerini içeren 21.09.2019 tarihli ve E sayılı yazılarında bu kapsamda ataması yapılmış olanların sözleşmelerinin iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu bağlamda, üniversitede sözleşmeli personeli olarak çalışmakta iken
KPSS- 2018/ 4 ve KPSS- 2018/ 5 alımlarında Bakanlıklarına ait pozisyonlara yerleşenlerin durumları hakkındaki değerlendirme işlemlerinin devam ettiği” açıklamalarına yer verilmiştir .
11. Başvuran, sözleşmesinin çift taraflı olarak fesh edildiğini belirtmişse de hukuki bir terim olan fesih sözcüğü, devam etmekte olan bir hukuki ilişkiyi, tek taraflı olarak ve ileriye dönük olmak üzere sonlandıran bozucu yenilik doğuran hak olarak tanımlanmakta olup bu bağlamda Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6 ncı maddesinin incelenmesinde bu fesih hakkının gerek ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından gerekse sözleşmeli personel tarafından hangi hallerde ve ne şekilde kullanılacağının açıkça belirtildiği, bahse konu düzenlemede sayılan fesih halleri dışında, tarafların karşılıklı anlaşma yoluyla sözleşmelerini sona erdirme olarak tanımlanabilecek olan bozma sözleşmesine (İkale) yer verilmediği görülmüştür .
5 / 712. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinde ise; Sözleşmeli personel için, bu
şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde , fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyecekleri hükme bağlanmış, 28.06.1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, Ek 1 inci maddesinde; Bu madde çerçevesinde yeniden istihdam edilecek personel ile yapılacak sözleşmenin eski sözleşmenin devamı niteliğinde olduğu, sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyecekleri kurala bağlandıktan sonra bahse konu kuralın istisnalarına yer verilmiştir .
13. Konuyla ilgili KPSS- 2018/ 5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun incelenmesinde ise bahse konu kılavuzun “Açıklamalar ve Uyarılar” bölümünün 8 inci maddesinde “Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/ 15754 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında yer alan hükümlerin uygulanacağı, bu pozisyonlara yerleşenlerden, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamına girmeyenlerin atamalarının yapılmayacağının açıkça belirtildiği görülmüştür .
14. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; KPSS- 2018/ 5 sonucuna göre Eskişehir Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonuna yerleşen başvuran hakkında İstanbul Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı’nın, İstanbul Üniversitesi Hastaneleri bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışanların Sağlık Bakanlığına bildirimini içeren 06.07.2018 tarihli ve sayılı yazıya istinaden Sağlık Bakanlığınca tesis edilen atamanın yapılmaması işleminde hukuka aykırı bir yön görülememiş ve başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede
6 / 7karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme
karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA VE SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi