| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, sözleşmeli personele sürekli görev yolluğu ödenmemesine ilişkin işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna karar vermiştir. Danıştay İkinci Dairesi’nin 26.12.2013 tarihli kararı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 4. maddesindeki “Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenemez” ifadesinin iptal edilmesiyle, kamu görevlilerinin görev yeri değişiklikleri nedeniyle katlandıkları giderlerin karşılanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, kamu hizmetinin yürütülmesi için gerekli olan yolluk ödemesinin, kamu görevlilerinin karşılaştığı külfetin kamuca karşılanması amacıyla yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın sürekli görev yolluğu talebinin kabul edilmesi yönünde tavsiye kararı verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7605-S.20.11978
BAŞVURU NO : 2019/22673
KARAR TARİHİ : 20/05/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
R
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sürekli görev yolluğu hk.
BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. İstanbul Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesinde sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken 2019 yılı 2. dönem eş durumu mazeretine bağlı olarak 28.08.2019 tarihinde
Balıkesir Devlet Hastanesine atandığını, sürekli görev yolluğu ödenmesi talebini içeren 12/09/2019 tarihli dilekçeye 60 gün boyunca sessiz kalınarak cevap verilmemesi ile 11.11.2019 tarihinde zımnen reddedildiğini ifade ederek sürekli görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün 25/12/2019 tarihli sayılı yazısında; 2.1. Başvurana sürekli görev yolluğu ödeneceğine ilişkin sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmadığı, 2.2. Konuya ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüş yazısında sözleşmeli personelin memur ve hizmetli tanımına girmediği ve yer değiştirmeleri naklen atama olmadığından söz konusu personele sürekli görev yolluğu ödenmesine imkan bulunmadığı mütalaasına yer verildiği, açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘İstihdam şekilleri’ başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. … B) Sözleşmeli personel:(1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. …”, 6. 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 6.1. 4 üncü maddesinde; “Personel, sözleşmelerinde belirtilen görev yeri dışında çalıştırılamaz. Görev yeri dışına geçici olarak gönderilenlerin gündelik ve yol giderleri, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinde saptanan süreyi ve 1 inci derece Devlet memurlarına ödenen harcırah miktarını aşmamak üzere sözleşmelerde belirtilir. Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenemez. (Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2013 tarihli ve
E:2009/140, K:2013/12270 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)”, 6.2. ‘Kurum içi yer değişikliği’ başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir. … b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir. …” 7. Başvuran ile Hastane arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 13 üncü maddesinde; “Bu sözleşme, 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca akdedilmiştir. Bu sözleşmede yer almayan hususlar hakkında, anılan Kararname maddesi ile
657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre işlem yapılır”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Başvurana sürekli görev yolluğu ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran tarafına sürekli görev yolluğu ödenmesini talep etmektedir.
10. 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 4 üncü maddesinde yer alan; “Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenemez.” ibaresinin Danıştay İkinci Dairesi’nin 26.12.2013 tarih ve E:2009/140, K:2013/12270 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Anılan kararda; “Temel ve asli fonksiyonları kamu hizmetini yürütmek olan kamu görevlileri, kamu hizmetinin iyi işlemesi için, ya kendi isteklerine dayalı olarak, ya da re’sen kanunlarda yer alan kurallar çerçevesinde, yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka bir yere atanabilmekte, bu atamaya bağlı olarak da yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazı giderler yapmak zorunda kalmaktadırlar. Yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda bu hizmet için görevlendirilen kişilerin katlanacakları giderleri karşılamak üzere yapılan parasal ödemeyi içeren bir idari işlem olup, atama işlemi sonucunda görev yeri değişen kamu görevlisinin karşı karşıya kaldığı külfetin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, Kanun koyucu tarafından bu külfetin kamuca karşılanması amacıyla yasal düzenlemeler yapılmıştır.
29.3.2009 günlü, 27184 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 5. maddesi ile söz konusu Esaslara Ek 3. Madde eklenerek, sözleşmeli personelin belirli şartları taşıması koşuluyla naklen atanmasına yönelik düzenleme getirildiğine göre, görev yeri değişikliği nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin kamuca karşılanması amacıyla sözleşmeli personele harcırah ödenmesi gerektiği açıktır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
11. Yukarıda verilen Danıştay kararından da anlaşıldığı üzere Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 3 üncü maddesi ile sözleşmeli personelin belirli şartları taşıması koşuluyla naklen atanmasına yönelik düzenleme getirildiği göz önünde bulundurulduğunda görev yeri değişikliği nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin kamuca karşılanması amacıyla sözleşmeli personele harcırah ödenmesi hakkaniyet gereğidir.
12. Başvuru konusu olayda, Lütfü Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde hemşire olarak görev yapmakta iken 2019 yılı ikinci eş durumu mazeretine dayalı olarak 28.08.2019 tarihinde
Balıkesir Devlet Hastanesine ataması yapılan başvurana sürekli görev yolluğu ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Balıkesir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvurana sürekli görev yolluğu ödenmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi