|
ÖZET: Başvuru, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılan sözleşmeli personel atamasıyla ilgilidir. Başvuran, 04.05.2024 tarihinde koruma ve güvenlik görevlisi olarak atandığını, ancak işe başlama süreci hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadığı gerekçesiyle atama hakkından feragat ettiğini belirtmiştir. Bu talep üzerine, Bakanlık tarafından atama iptal edilmiştir. Başvuran, yeniden atanma talebinde bulunmuş, ancak bu talep, Bakanlık tarafından reddedilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, başvuranın kendi isteğiyle atama onayını iptal ettiğini ve yerine yedek adaylardan alım yapıldığını ifade etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi uyarınca, sözleşmeli personelin yeniden istihdamı belirli koşullara bağlıdır ve başvuranın bu koşulları sağlamadığı belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın talebinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönünde öneride bulunmuş ve idarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun hareket ettiğini, ancak başvuru sahibine itiraz sürecinin belirtilmediğini tespit etmiştir. Bu nedenle, idarenin bu ilkeye uygun davranması önerilmiştir. Başvuran, karara karşı dava açma süresinin ret kararının tebliğinden itibaren başlayacağını öğrenmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13215-S.24.19900
BAŞVURU NO : 2024/8801
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
Sözleşmeli olarak yeniden atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran dilekçesinde özetle; 04.05.2024 tarihinde Kültür ve
Turizm Bakanlığı İstanbul nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne koruma ve güvenlik görevlisi olarak yerleştirildiğini, yerleştirmesinin yapıldığı Kuruma gidip birim müdürü ile işe başlama süreci ve şartlar hakkında görüştüğünü, kendisine temizlik hariç her işi yapacağının söylendiğini, bu nedenden dolayı işe başlama hakkından feragat ettiğini iddia ederek anılan Kuruma atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Kültür ve Turizm
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 05/09/2024 tarih ve E- – sayılı cevabi yazıda ve eklerinde özetle;
2.1. Bakanlık Makamınca 25.01.2024-08.02.2024 tarihleri arasında ilan edilen 1629 Sözleşmeli Personel
Alımı kapsamında başvuranın, İstanbul Nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre Sözleşmeli Koruma ve Güvenlik Görevlisi
pozisyonuna 30.04.2024 tarihli ve sayılı Personel Hareketleri Onayı ile atandığı, ancak; adı geçenin Bakanlığa hitaben vermiş olduğu 07.05.2024 tarihli dilekçesinde atama hakkından feragat ettiğini belirtmesi üzerine, Bakanlık Makamının 09.05.2024 tarihli ve sayılı onayı ile söz konusu atama onayının iptal edildiği,
2.2. Bununla birlikte başvuruna atanma öncesi çalışacağı pozisyon ve diğer konular hakkında herhangi bir bilgilendirme atanacağı pozisyona ilişkin görev tanımları ilgili mevzuatlarca düzenlendiğinden yapılmadığı, Şikayete konu edilen görev pozisyonuna asil adayların atamaya esas belgelerini teslim etmeyen feragat eden ve kriterleri tutmayan adayların yerine yedek alım ilanına çıkıldığı ve başvuranın yerleştiği İstanbul İline yedek adaylardan yerleştirme işleminin yapıldığı, Şikayete konu edilen hususun da yargı makamlarına intikal etmediği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(…) B) Sözleşmeli personel:(1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. (…)”
6. 09.05.2020 tarihli ve 31122 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 08.05.2020 tarihli ve 2506 sayılı
Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca, Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenen Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların;
6.1. “Yeniden Hizmete Alınma” başlıklı Ek 1 inci maddesinde, “(…) Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam
edilemez. Sözleşmesini; a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan, b) (Değişik:
14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler. Üçüncü ve
dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğüne koruma ve güvenlik görevlisi olarak yerleştirilmesinin ardından Kurum idarecilerinin görev tanımıyla ilgili yanlış bilgilendirmeleri nedeniyle atama tarihinden bir hafta sonra dilekçe vererek hakkından feragat ettiğini belirterek tekrar memuriyete alınmayı talep etmiştir.
9. Başvuruya Muhatap Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise; başvuranın kendi talebi üzerine atama onayının Bakanlık Makamınca iptal edildiği, başvuranın yerine yedek adaylardan alım yapıldığı, dolayısıyla başvuranın talebinin yerine getirilemeyeceği bildirilmiştir.
10. 657 sayılı Kanunun 4/B maddesinde, sözleşmeli personel; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet
Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış, aynı maddede; “Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar
Kurulunca belirlenir. ” hükümlerine yer verilmiştir.
11. Yine 657 sayılı Kanunun 1. maddesinde; bu Kanunun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel
İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanacağı, sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu
Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş, 92/1. maddesinde ise; “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.” hükmüne yer verilmiştir.
/
12. 6.6.1978 gün ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esaslar’ın Ek-2. maddesinde; sözleşmeli personel olarak istihdam edilmek için gerekli sınav koşulu düzenlenmiş, Ek-1. maddesinde ise; söz konusu sınav şartına tabi olmaksızın yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilme koşulları (askerlik, doğum) belirlenmiştir. Yukarıda hükmüne yer verilen mevzuat hükümleri nedeniyle, 657 sayılı Yasa hükümleri, temelde bu Yasa’nın 4/A maddesi kapsamında istihdam edilen Devlet memurları hakkında doğrudan uygulanma niteliğini haiz olup, 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında doğrudan uygulanması özel bir hüküm mevcut değilse mümkün değildir. 657 sayılı Kanunun 92/1. maddesi istifa eden memurların yeniden atanmasını düzenlemiş olup, 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında özel bir hüküm içermediğinden sözleşmeli personel hakkında uygulanmasına olanak bulunmadığı değerlendirilmektedir.
13. Dosya kapsamında yapılan incelemede; Başvuranın, İstanbul Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğü bünyesine 30/04/2024 tarihinde sözleşmeli olarak atandığı, ancak başvuranın Bakanlık
Makamına kendi el yazısıyla vermiş olduğu 07/05/2024 tarihli dilekçesinde kendi rızasıyla hakkından feragat ettiğini belirtmiş ve Bakanlık Makamı tarafından söz konusu atama işleminin iptal edildiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan 12. Paragrafta zikredilen mevzuat hükümleri gereğince; söz konusu sınav şartına tabi olmaksızın yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilme koşullarının askerlik, doğum gibi geçerli mazeretin bulunması gerektiği, başvuranın da böyle bir mazeretinin bulunmadığı görülmüştür.
14. Yukarıda yapılan açıklamalar ile Kurumumuzca yapılan nihai değerlendirmede; başvuranın, İdare tarafından yeniden sözleşmeli olarak atama işleminin yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi, ret kararının başvurana tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi