| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sekiz yıl boyunca disiplin cezası almadığını ve sözleşmeli personel olarak geçirdiği sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde dikkate alınması gerektiğini belirlemiştir. Başvuranın talebi, Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun hükümleri çerçevesinde incelenmiş, sözleşmeli personelin disiplin hükümlerinin uygulanabilirliği üzerine yapılan değerlendirmede, başvuranın durumunun emsal mahkeme kararlarıyla örtüştüğü tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın sözleşmeli hizmet süresinin kademe ilerlemesinde dikkate alınmaması yönündeki idari işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın kademe ilerlemesinin yapılması yönünde Adalet Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, benzer durumdaki diğer personel için de emsal teşkil edebilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/62984-S.20.68138
BAŞVURU NO : 2020/405
KARAR TARİHİ : 29/06/2020
TAVSİYE KARARI
ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe ilerlemesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Sincan T Tipi Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, 2 yıl 4 ay sözleşmeli personel olarak çalıştıktan sonra kadroya geçtiğini, 8 yılda disiplin cezası almamış olan memurlara 1 kademe verildiğini, sözleşmeli personel olarak çalıştığı sürelerin hesaba dâhil edilmemesi nedeniyle kendisine ilave kademe verilmediğini, sözleşmeli personel olarak çalışılan sürelerin hesaba dahil edilerek kademe verilmesine yönelik emsal mahkeme kararları olduğunu belirterek, kademe ilerlemesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 20/02/2020 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuranın adli veya idari yönden yapılmış herhangi bir soruşturması ve disiplin cezası bulunmadığı, 2.2. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda sözleşmeli personele uygulanabilecek herhangi bir disiplin hükmüne yer verilmediği, ancak; Adalet Bakanlığı
Disiplin Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik hükümleri, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları dışında kalan Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında görevli memurlar ile sözleşmeli personel hakkında uygulanır.” hükmünden yola çıkılarak sözleşmeli personele devlet memurluğundan çıkarma ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları hariç olmak üzere; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının uygulanmasının mümkün bulunduğu, 2.3. Benzer konuya ilişkin Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin
E.2019/215, K.2019/1157 sayılı kararında; sözleşmeli sürenin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, idare mahkemesi kararları davaya taraf olan kişi ve kurumları bağlayıp, üçüncü şahıslara emsal olarak gösterilmesine imkân bulunmadığı ve Devlet Personel
Başkanlığının görüsü de dikkate alındığında, başvuranın anılan mevzuat gereği sözleşmeli olarak görev yaptığı sürenin 657 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinde belirtilen sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmasının uygun olmayacağı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
Maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.” 5.2. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında
“Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” 5.3. “Uygulama” başlıklı 132 inci maddesinin birinci fıkrasında “Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır.”, 6. Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu
Yönetmelik hükümleri, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları dışında kalan Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında görevli memurlar ile sözleşmeli personel hakkında uygulanır.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvurana sekiz yıl boyunca disiplin cezası almadığından bahisle kademe ilerlemesi verilmesi hususunda tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, sekiz yıl boyunca disiplin cezası almadığından bahisle kademe ilerlemesinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Başvuranın sözleşmeli personel olarak geçirdiği dönemler dikkate alınmak suretiyle, disiplin cezası almasından önceki 8 yıllık dönem hakkında 1 yıllık kademe ilerlemesinin gerçekleştirilmesi talebiyle ilgili emsal nitelikte olabilecek Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3.
İdari Dava Dairesinin E.2019/2015 ve K.2019/1157 no’lu mahkeme kararını da başvuru ekinde ilettiği görülmüştür.
10. Anılan mahkeme kararında; 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen personel için
657 sayılı Kanun hükümlerinin doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte, bu
hükümlerin referans norm olarak ele alınabileceği, üstelik davalı Adalet Bakanlığının ilgili
Yönetmelik hükmündeki atfı nedeniyle davacının Devlet memurlarıyla aynı disiplin mevzuatına tabi olmasından yola çıkılarak yapılan incelemede, davacının sözleşmeli personel olarak çalıştığı süre içinde disiplin cezası almış olmasına yönelik herhangi bir iddianın yokluğu ve bu sürenin de davalı idarece davacının kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinde değerlendirilmiş olması karşısında 4/B maddesi kapsamındaki hizmetlerin 657 sayılı Kanunun
64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen 8 yıllık sürenin hesabında dikkate alınması
gerektiği belirtilmiştir.
11. 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında açıkça “memur” statüsüne atıf yapıldığı, konu hakkında (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 08/02/2012 tarihli ve 24649 sayılı görüşünde de “…657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli statüde istihdam edilen farklı mevzuat hükümlerine tabi sözleşmeli, işçi gibi statülerde bulunan personelin
Devlet memuru olmaması ve mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmaması nedeniyle, söz konusu statülerdeki hizmetlerinin disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilemeyeceği dikkate alınmıştır…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
12. Açık Kanun hükmü ve (mülga) Devlet Personel Başkanlığının görüşünün varlığına karşılık, yukarıda özetlenen Bölge İdare Mahkemesinin kararında incelenen somut olayla başvuranın belirttiği koşulların benzer olması nedeniyle; başvuruya konu talep hususunda ayrıca mahkeme kararında esas alınan iki esaslı nokta üzerinden, yani başvuranın 4/B kapsamındaki çalışmasının derece/kademesine sayılıp sayılmadığı ve başvuranın anılan Kurumdaki çalışmasında Devlet memurları ile aynı disiplin hükümlerine tabi olup olmadığı üzerinden inceleme yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
13. Bu kapsamda; başvuru konusu incelendiğinde, Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliğinin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik hükümleri, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları dışında kalan Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarında görevli memurlar ile sözleşmeli personel hakkında uygulanır.” hükmünden yola çıkılarak sözleşmeli personele devlet memurluğundan çıkarma ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları hariç olmak üzere; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının uygulanmasının mümkün olduğu, bu kapsamda başvurana verilmiş herhangi bir disiplin cezasının bulunmadığı, ayrıca başvuranın sözleşmeli personel pozisyonunda geçirdiği hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirildiği anlaşılmıştır. Böylece, talep konusu için emsal olarak gösterilebilecek Ankara Bölge İdare Mahkemesinin anılan kararında yer verilen kıstasın, somut olayda gerçekleştiği görülmektedir.
14. Yukarıda yer verilen açıklamalar neticesinde; başvuranın sekiz yıl boyunca disiplin cezası almadığı ve sözleşmeli personel pozisyonunda geçirdiği hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirildiği, anılan mahkeme kararında yer verilen kıstasların somut olayda gerçekleştiği anlaşıldığından, idare tarafından gerçekleştirilen işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı hüküm ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuru dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yukarıda açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN
KABULÜ ile
Başvuranın kademe ilerlemesinin yapılması yönünde ADALET BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, Başvurana ve Adalet Bakanlığına tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığı tarafından
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi