Sözleşmeli personelin ek ödeme oranının unvan farklılıkları nedeniyle eşitlenmesi talebi ve idarenin uygulama çelişkileri değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/11951-S.22.18305

BAŞVURU NO : 2022/5891

KARAR TARİHİ : 19/09/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli personel statüsünde aile sosyal destek personeli olarak görev yapan başvuranın, 90 ek ödeme oranı uygulanması talebine ilişkindir.

BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; Sinop ili Ayancık Sosyal Hizmet Merkezinde aile sosyal destek personeli-sosyal çalışmacı olarak çalışmakta olduğunu, ek ödeme oranı hakkında Bakanlığa yazdığı dilekçeye cevaben gönderilen görüş yazısında, ek ödeme cetvelinde aile sosyal destek personeli (ASDEP) yazmadığı için aile sosyal destek personellerinin diğer personel grubunda değerlendirildiğinin ifade edildiğini, kısa zaman önce yazdığı sosyal inceleme raporuna Bakanlığın kendisini tanımladığı unvan olan ASDEP yazdığı için dosyanın reddedildiğini ve sosyal inceleme raporuna sosyal çalışmacı yazmasının istendiğini, aynı sosyal inceleme raporuna sadece sosyal çalışmacı yazdığı için dosyanın kabul edilerek işleme alındığını, yine görüş yazısında kendisini sosyal çalışmacı olarak görmeyen Bakanlığın görevlendirme yaparken resmi yazışmalarda kendisini sosyal çalışmacı olarak görevlendirdiğini ve Bakanlık tarafından temin edilen kaşesinde sosyal çalışmacı unvanına yer verildiğini, danışmanlıkla ilgili Bakanlık tarafından gönderilen görüşte ise yine mezuniyetinden dolayı sosyal çalışmacı olarak kabul edildiği belirtilerek danışmanlık yapabileceğinin ifade edildiğini, tüm bunlara rağmen ek ödeme konusunda mağdur edildiğini, ek ödeme oranının 90 yerine 70 olarak uygulandığını, sosyal çalışmacılarla denk maaş yapılmak istendiğine dair duyumlar almış olmasından dolayı kendisinin ekstra olarak ASDEP görevlerini yerine getirdiğinden sözleşme ücretlerinin yüksek olduğunu belirtmiş olup, Bakanlıkta uygulanan bahsi geçen çifte standarda son verilerek hakkı olan 90 ek ödeme oranının tarafına uygulanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 27/04/2022 tarihli ve – sayılı yazısına istinaden Aile ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 27/06/2022 tarihli ve E– – sayılı yazıda özetle;

2.1. Başvuranın, Bakanlık taşra teşkilatında görev yapmak üzere 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmiş olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında sözleşmeli (4/B) pozisyonda aile sosyal destek personeli olarak atamasının yapıldığı, bu şekilde atanan personele yapılacak olan unvanlarına göre ek ödeme cetvelinin 10/01/2012 tarihli ve 28169 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı (Karar Sayısı: 2012/2665) ile belirlendiği,

2.2. Bu kapsamda atanan personele yapılacak olan ek ödemeler için bahse konu ek ödeme cetvelinin; 2.2.1. 6 ncı sırasında yer alan (Psikolog, Diyetisyen, Fizyoterapist, Sosyal Çalışmacı, Biyolog, Çocuk

Gelişimcisi, Sağlık Fizikçisi) pozisyonlu unvanlarında bulunan personele; a) 18 yıl ve daha fazla olanlar 115, b) 12-17 (dahil) yıl arasında olanlar 105, c) 3-11 (dahil) yıl arasında olanlar 95, d) 0-2 (dahil) yıl arasında olanlar 90 puan üzerinden, 2.2.2. 17 nci sırasında yer alan (Destek Personeli, Destek Elemanı, Fiziki Destek Elemanı, Kostümcü, Mübaşir, Mücellit, Sedefkar, Vitray Ustası ile Cetvelde yer almayan diğer pozisyon unvanlarında bulunanlar) pozisyon için belirlenen yüksek öğrenim görenlerden; a) 17 yıl ve daha fazla olanlar 90, b) 8-16 (dahil) yıl arasında olanlar 80, c) 0 – 7 (dahil) yıl arasında olanlar 70 puan üzerinden ek ödeme verilmesi gerekmekte olduğunun düzenlenmiş olduğu,

2.3. Ayrıca adı geçenin aile sosyal destek personeli (4/B) pozisyonlu unvana (kanuni ve aktif unvanı)

atamasının yapıldığından, anılan cetvelin 17 nci sırasından ödemesinin yapılması gerektiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…

B) Sözleşmeli personel:

Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve

usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…

Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.

Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir…”,

6. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı

“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararı’nın 1 inci maddesinde (Değişik:22/11/2010-2010/1169) “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,

7. 10/01/2012 tarihli ve 28169 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 03/01/2012 tarihli ve 2012/2665 sayılı

Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli Sözleşmeli

Personel Ek Ödeme Oranlan Cetvelinde;

Oran

Pozisyon Unvanı Öğrenim Durumu Hizmet Yılı (%)

a) 18 yıl ve daha fazla olanlar 115 6- Psikolog, Diyetisyen, Fizyoterapist, Sosyal b) 12 -17 (dahil) yıl arasında olanlar 105

Çalışmacı, Biolog, Çocuk Gelişimcisi, Sağlık c) 3 -11 (dahil) yıl arasında olanlar 95

Fizikçisi d) 0 – 2 (dahil) yıl arasında olanlar 90

a) 17 yıl ve daha fazla olanlar 90

Yüksek öğrenim b) 8 – 16 (dahil) yıl arasında olanlar 80 17- Destek Personeli, Destek Elemanı, Fiziki Destek görenler c) 0 – 7 (dahil) yıl arasında olanlar 70

Elemanı, Kostümcü, Mübaşir, Mücellit, Sedefkar, Vitray Ustası ile Cetvelde yer almayan diğer a) 25 yıl ve daha fazla olanlar 90 pozisyon unvanlarında bulunanlar

Diğerleri b) 16 – 24 (dahil) yıl arasında olanlar 80 c) 0 – 15 (dahil) yıl arasında olanlar 70

8. Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliğinin; 8.1. “Meslek elemanı” başlıklı 18 inci maddesinde “(1) Merkezde, sosyal çalışmacı, psikolog, sosyolog, çocuk gelişimcisi, öğretmen, psikolojik danışman ve rehber öğretmen ile aile ve tüketici bilimleri bölümü

mezunu olan meslek mensupları tarafından aşağıdaki görevler yerine getirilir:

a) Sosyal hizmet sunulacak birey ve ailelere yönelik, sorunların çözümü için mesleki çalışmalarda bulunmak, rapor düzenlemek ve bunlarla ilgili işlemleri yürütmek.

b) Merkezin amacı, işleyişi ve sunulan hizmetleri bireylere, ailelere ve topluma tanıtmak.

c) İlgili mevzuat uyarınca öngörülen tedbirlerin uygulanması ile gerekli hizmet modelinin bireylere ve ailelere sunulmasına yönelik sosyal inceleme raporunu düzenlemek ve amirine sunmak.

ç) İhtiyaç olması durumunda yatılı kuruluşlarda gerekli mesleki çalışmalarda bulunmak

d) Gizlilik ilkesine uygun olarak, yapılan çalışmalar ile ilgili kayıtları tutmak, yapılan mesleki çalışmalarla ilgili rapor ve dosyaları düzenlemek, arşivlemek.

e) Çalışanların hizmet içi eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasında görev almak.

f) Görevlerini müdürün gözetiminde diğer meslek elemanları ile işbirliği içerisinde yürütmek.

g) Genelge ve talimatlarla belirlenen görev tanımları içerisindeki diğer görevleri ve müdür tarafından verilecek görevleri yapmak.”,

8.2. “Sosyal çalışmacı” başlıklı 18/A maddesinde “(1) Sosyal çalışmacının 18 inci maddede belirtilenlerin

yanında diğer görevleri şunlardır:

a) Sosyal hizmet sunulacak birey, aile, topluluk ve topluma yönelik sorunları tespit etmek, değerlendirmek ve ihtiyaç duyulan hizmetleri belirlemek.

b) Planlanan hizmetlere yönelik bilimsel yöntemlerde öngörülen müdahale tekniklerine uygun mesleki çalışmalarda bulunmak.

c) Birey ve ailelerin desteklenmesi ve güçlendirilmesini sağlayacak mesleki müdahaleler yapmak.

ç) Birey ve ailelere yönelik mesleki uygulamaları değerlendirmek, izleme çalışmalarını yürütmek ve yeni hizmet modelleri önermek.

d) Birey ve aileler hakkında düzenlenen form ve raporlarla ilgili iş ve işlemleri yapmak.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen

Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında sözleşmeli pozisyonda aile sosyal destek personeli olarak görev yapmakta olan başvuran tarafından, sözleşmeli personel ek ödeme oranının

90 olarak uygulanması talep edilmektedir.

11. Dosya kapsamından; 11.1. Başvuranın, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde, Sinop Ayancık Sosyal Hizmet Merkezinde aile sosyal destek personeli olarak 22/10/2020 tarihinde çalışmaya başladığı, 11.2. 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 7/15754 sayılı Kararname uyarınca akdedilen ve 01/01/2022 – 31/12/2022 tarih aralığını kapsayan Hizmet Sözleşmesine göre; 4/B sözleşmeli aile sosyal destek personeli görevinde istihdam edildiği, sözleşme ile Kurumca gösterilecek görev yerlerinde mevzuat ve verilecek emirler çerçevesinde göreviyle ilgili kendisine verilen tüm işleri yapmayı taahhüt ettiği, 11.3. Başvurana ait ‘Personel Hareketleri Onayı’nın ‘Öğrenim Durumu’ alanında ‘Aöf -Sosyal Hiz. – Fakülte (4 Yıl) 31.05.2015’ ifadesinin yer aldığı, 11.4. Sinop Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün Ayancık Kaymakamlığı Ayancık Sosyal

Hizmet merkezi Müdürlüğüne hitaplı 01/02/2022 tarihli ve – – sayılı yazıda

“…Bu nedenle yazımız ekinde gönderilmekte olan Danışmanlık Tedbiri Görevlendirme Tebliğ-Tebellüğ

Formunun Sosyal Çalışmacı tarafından doldurularak Müdürlüğümüze gönderilmesi hususunda;…” denilerek başvuranın unvanından Sosyal Çalışmacı olarak bahsedildiği,

11.5. Başvuranın, Aile Sosyal Destek Personeli-Sosyal Çalışmacı unvanı ile imzaladığı Sosyal İnceleme

Raporları olduğu anlaşılmıştır.

12. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün Türk Meslekler Sözlüğü Meslek Bilgileri alanında aile sosyal destek personeli meslek tanımı, “Kamunun imkânları ve hizmetleri konusunda desteğe ihtiyacı olan ailelere ulaşılması, psiko-sosyal ve ekonomik durumlarının incelenerek değerlendirilmesi, gereksinim duydukları hizmetlerden yararlandırılmalarına yönelik gereken rehberlik ve yönlendirmenin yapılması ve söz konusu hizmetlerin yararlananlara sağladığı imkanların amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesi, ailenin durumunun ve gelişiminin izlenmesi, veri analizi yapması ve sosyal risk haritasının çıkarılması gibi hususlarda çalışmalar yapan kişidir.” şeklinde yapılmıştır. Sosyal çalışmacının görevlerine ise Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliğinin 18 ve 18/A maddelerinde yer verilmiştir.

13. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının Kurumumuza hitaplı 19/11/2021 tarihli ve E-30671023-622.03-1732883 sayılı yazısında özetle; Bakanlık merkez teşkilatı ile il müdürlükleri ve il müdürlüklerine bağlı kuruluşlarda 4/B sözleşmeli statüde görev yapan personele “Sözleşmeli

Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar” doğrultusunda ek ödeme yapılmakta olduğu, anılan Kararda

ASDEP unvanının bulunmadığı, bu nedenle Sosyal Hizmet, Sosyal Hizmetler, Sosyal Çalışmacı, Psikoloji, Sosyoloji, Çocuk Gelişimi, Aile ve Tüketici Bilimleri, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümlerinin herhangi birinden mezun olup ASDEP unvanı ile görev yapan 4/B sözleşmeli personelin ek ödeme oranlarının uygulanmasında ‘Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar’a ekli cetvelin 17 nci sırasında yer alan; Cetvelde yer almayan diğer pozisyon unvanlarında bulunanlardan “Yüksek Öğrenim

Görenler” kısmında belirlenen ek ödeme oranlarının dikkate alınarak ödeme yapıldığı ifade edilmiştir.

14. Bu kapsamda; Hizmet Sözleşmesine göre başvuranın ASDEP görevinde istihdam edildiği, Sözleşmeli

Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar’da ASDEP pozisyon unvanının ayrıca sayılmadığı, ASDEP olarak görev yapan ve 22/10/2020 tarihinde çalışmaya başlayan başvurana Cetvelde yer almayan diğer pozisyon unvanlarda bulunanlar kapsamında ek ödeme yapılmakta olduğu ve söz konusu cetvelde hizmet yılına göre ek ödeme oranlarının farklılaştırılarak ödendiği hususları dikkate alındığında başvuruya konu edilmiş olan ek ödeme oranının, yüksek öğrenim gören başvurana hizmet yılına göre 70 olarak uygulanması işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği değerlendirilmiştir.

15. Diğer yandan; başvuran tarafından “yazdığı sosyal inceleme raporuna ASDEP yazdığı için dosyanın reddedildiği ve sosyal inceleme raporuna sosyal çalışmacı yazmasının istendiği, aynı sosyal inceleme raporuna sadece sosyal çalışmacı yazdığı için dosyanın kabul edilerek işleme alındığı, görüş yazısında kendisini sosyal çalışmacı olarak görmeyen Bakanlığın görevlendirme yaparken resmi yazışmalarda kendisini sosyal çalışmacı olarak görevlendirdiği ve Bakanlık tarafından temin edilen kaşesinde sosyal çalışmacı unvanına yer verildiği, danışmanlıkla ilgili Bakanlık tarafından gönderilen görüşte ise yine mezuniyetinden dolayı sosyal çalışmacı olarak kabul edildiği belirtilerek danışmanlık yapabileceğinin ifade edildiği” belirtilmiştir. Ancak bahsi geçen hususlara ilişkin, 27/04/2022 tarihli ve – sayılı yazımızda sorulmasına rağmen, idare tarafından herhangi bir açıklama getirilmemiştir.

16. Buna göre; 11.4, 11.5 ve 15 no.lu paragraflarda yer verilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, ASDEP ve sosyal çalışmacı olarak Bakanlık bünyesinde görev yapan personellerin çalışma alanlarına dair netlik olmadığından başvuruya konu tereddütlerin oluştuğu sonucuna ulaşılmış olup, idare tarafından çelişki oluşturacak uygulamalara son verilmesi, oluşan tereddütlerin giderilmesi yönünde çalışmalar yapılması ve personelin bilgilendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Bakanlık bünyesinde ASDEP ve sosyal çalışmacı olarak görev yapan personellerin çalışma alanlarına dair çelişki oluşturacak uygulamalara son verilerek personelin bilgilendirilmesi gerektiği değerlendirilmekle birlikte başvuru konusu talebe ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde

ASDEP olarak görev yapan başvuranın 90 ek ödeme oranı uygulanması talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.

19. Ancak idarenin çelişki oluşturacak uygulamaları ile ASDEP ve sosyal çalışmacı olarak Bakanlık bünyesinde görev yapan personellerin çalışma alanlarına dair netlik olmaması sonucunda başvuruya konu ek ödeme oranında tereddüt oluştuğu değerlendirilmekle idarenin iyi yönetim ilkelerinden “şeffaflık” ilkesine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde aile sosyal

destek personeli olarak görev yapan başvuranın, 90 ek ödeme oranı uygulanması talebinin REDDİNE,

Kararın BAŞVURAN ile AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi