|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın sözleşmeli Ziraat Mühendisi olarak eş durumu mazeretiyle kurum içi yer değişikliği talebi incelenmiştir. İdare, başvuranın talebini, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde, gerekli şartları sağlamadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Bu şartlar arasında, başvuranın fiilen çalıştığı birimde en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı birimde aynı unvan ve niteliğe sahip boş pozisyon bulunması ve eşinin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan bir görevde bulunması gerekmektedir.
İdare, başvuranın durumunun bu hükümlere uygun olmadığını ve Karapınar İlçe Müdürlüğü’nde Ziraat Mühendisine ihtiyaç duyulduğunu belirterek, talebin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın eş durumuna bağlı yer değişikliği talebinin, ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14497-S.22.22216
BAŞVURU NO : 2022/6735
KARAR TARİHİ : 07/11/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli personelin, sürekli işçi olan eşinin kurum içi görev yeri değişikliğinin mevzuata göre mümkün olmadığından bahisle, kendisine kurum içi yer değişikliği hakkı tanınması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 09/05/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran Konya Karapınar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde 657/4B sözleşmeli Ziraat Mühendisi olarak görev yaptığını, eşinin Konya Şehir Hastanesinde, Başhekimlikte 696 sayılık KHK kadrosunda çalıştığını, eşinin nakil hakkı bulunmadığını, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esaslarda kamu personeli olan eşin yer değişikliği mümkün olmayan bir görevde çalıştığında ve bu durum belgelediğinde sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği yerine getirilebilir denildiğini, Konya
Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne iki defa eş durumu tayin dilekçesi bir defa itiraz dilekçesi yazmasına rağmen bir sonuç alamadığını, hizmetine ihtiyaç var denilerek dilekçesinin reddedildiğini, Konya merkez Selçuklu, Meram, Karatay İlçelerine eş durumu mazeret tayini istediğini, evi ile çalıştığı yer arasının 200 km’den fazla gidiş geliş 3 saat 15 dakika sürdüğünü belirterek bu sorunun dostane bir şekilde çözülmesini, mağduriyetinin giderilmesini ve eş durumundan yer değişikliği yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Konya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün E– sayılı yazısında özetle;
2.1. İlimiz Karapınar İlçe Müdürlüğünde 657 Sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli Mühendis olarak görevli , İl Müdürlüğümüz Merkezi, Selçuklu, Meram ve Karatay İlçe Tarım ve Orman
Müdürlüklerine tayin talebinde bulunmuştur. Adı geçenin İlçe Müdürlüğünün 18/03/2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talebine İlçe Müdürlüğünde mesaisine ihtiyaç olması ve Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında mevzuat nedeniyle atamalar hariç İl içi yer değişikliği yapılamadığından talebi ile ilgili herhangi bir işlem yapılamadığı 23/03/2021 tarihli ve sayılı yazımız ile bildirilmiştir.
2.2. İlçe Müdürlüğünün 01/02/2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talep dilekçesine 04/02/2022 tarihli ve sayılı yazımız ile cevap verilmiştir. Yine İlçe Müdürlüğünün 28/06/2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talep dilekçesine 21/07/2022 tarihli ve sayılı yazımız ile cevap verilmiştir.
2.3. Bilindiği üzere; Bitkisel Üretim ve Hayvansal Üretim, Gıda Kontrol ve Denetim Hizmetleri, Tarımsal Desteklemeler, Bitki ve Hayvan Hastalıkları ile Mücadele gibi çalışmalar ile son dönemde çıkarılan Kanun ve Yönetmelikler İlçe Müdürlüğünün Görev ve hizmet yelpazesinin oldukça genişlemesine neden olmuştur. İlçenin tarım potansiyeli göz önüne alındığında İlçe Müdürlüğünde eleman yetersizliğinden hizmetlerin yürütülmesinde zaman zaman aksamalara sebebiyet verilerek iş akışında yetersiz kalınmaktadır. Bu nedenle ilçenin tarım potansiyeli göz önüne alındığında Karapınar İlçe
Müdürlüğünde Ziraat Mühendisine ihtiyaç duyulmaktadır.
2.4. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar Ek Madde 3 – (Ek:2.3.2009-2009/14799
BKK) (b) fıkrası “Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir” hükmüne uygun olmaması ve İlçe Müdürlüğü yazısında personelin mesaisine ihtiyaç bulunduğu belirtildiğinden tayin talebi uygun bulunmamıştır.
2.5. Adı geçen eşinin Konya Sağlık İl Müdürlüğünde sürekli işçi kadrosunda görev yaptığını belirtmektedir. Karapınar ilçesinde; Konya İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İlçe Sağlık Müdürlüğü ve Devlet
Hastanesi bulunmaktadır. Bu nedenle Konya ilinde görev yapan eşinin eş durumuna istinaden tayin talebinde bulunması halinde bu kurumlara ataması yapılabilmektedir.
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca
belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”
6. 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın
“Kurumu içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde “(Ek:2/3/2009-2009/14799) Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir. (…) b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda, 657/4B sözleşmeli Ziraat Mühendisi olarak görev yapan başvuran özetle; Konya merkez Selçuklu, Meram, Karatay ilçelerine eş durumu mazeret tayini istediğini, evi ile çalıştığı yer arasının 200 km’den fazla olduğunu, gidiş geliş 3 saat 15 dakika sürdüğünü belirterek bu sorunun dostane bir şekilde çözülmesini, mağduriyetinin giderilmesini ve eş durumundan yer değişikliği yapılmasını talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili idarece iletilen bilgi belgede özetle; Karapınar İlçe Müdürlüğünde 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli Mühendis olarak görevli olan başvuranın, İl Müdürlüğü Merkez, Selçuklu, Meram ve Karatay İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine tayin talebinde bulunduğu, İlçe Müdürlüğünün 18/03/2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talebine İlçe Müdürlüğünde mesaisine ihtiyaç olması ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında mevzuat nedeniyle atamalar hariç İl içi yer değişikliği yapılamaması nedeniyle tayin talebiyle ilgili herhangi bir işlem yapılamadığı, sonucun 23/03/2021 tarihli ve sayılı yazıyla başvuran bildirildiği, İlçe
Müdürlüğünün 01/02/2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talep dilekçesine ise 04/02/2022 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği, yine İlçe Müdürlüğünün 28/06/2022 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen tayin talep dilekçesine 21/07/2022 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği belirtilmiştir.
10. Ayrıca idarece, İlçenin tarım potansiyeli göz önüne alındığında İlçe Müdürlüğünde eleman yetersizliğinden hizmetlerin yürütülmesinde zaman zaman aksamalara sebebiyet verilerek iş akışında yetersiz kalındığı, bu nedenle Karapınar İlçe Müdürlüğünde Ziraat Mühendisine ihtiyaç duyulduğu, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar Ek 3 üncü maddesine göre personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi için vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan
eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebileceği, başvuranın durumunun bu hükmüne uygun olmaması ve İlçe Müdürlüğü yazısında personelin mesaisine ihtiyaç bulunduğunun belirtilmesi nedeniyle tayin talebinin uygun bulunmadığı, ancak başvuranın eşinin Konya Sağlık İl Müdürlüğünde sürekli işçi kadrosunda görev yaptığı, Karapınar ilçesinde, Konya İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İlçe Sağlık
Müdürlüğü ve Devlet Hastanesi bulunduğu, bu nedenle Konya ilinde görev yapan eşinin, eş durumuna istinaden tayin talebinde bulunması halinde bu kurumlara atamasının yapılabildiği kaydedilmiştir.
11. Mevzuat incelendiğinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4 üncü maddesinin B bendi kapsamında düzenlenen sözleşmeli personel istihdam türüne ilişkin olarak 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar yürürlüğe konulmuştur. Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar gereğince kurum içi yer değişikliğinin yapılabilmesi için ilgili personelin vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması gerektiği düzenlenmiş olduğundan başvuranın fiilen çalışma dışındaki şartları sağlamadığı anlaşılmaktadır.
12. Ombudsman, sözleşmeli personelin aile birliği mazereti nedeniyle tayin talebi hakkında yapılan 2020/96620 numaralı Ret Kararında Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararına atıfla “(…); Kişilerin aile birliği gibi bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate almasının kaçınılmaz olduğu, zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almanın, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğu olduğu belirtilmiştir.” hususlarına değinerek atanma talepleri bakımından idarenin sorumluluğuna dikkat çekmiştir.
13. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. İdari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekir ancak idareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır. Bu doğrultuda başvuranın talebinin reddi bakımından idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
14. Konuyla ilgili yargı kararları incelendiğinde; Sendika tarafından, 28.6.1978 günlü, 16330 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara; 29.3.2009 günlü, 27184 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar ile eklenen Ek-3. maddesinin 1. fıkrasındaki
“Sözleşmeli personelin kurumlararası yer değişikliği yapılamaz.” ibaresi ile 2. fıkrasının (b) bendindeki
“ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması” ibaresinin iptalini istemiyle açılan davada
Danıştay 5 inci Dairenin 2009/2618 Esas, 2011/476 Karar sayılı kararında; “Dava, 28.6.1978 günlü, 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara; 29.3.2009 günlü, 27184 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar ile
eklenen Ek-3. maddesinin 1. fıkrasındaki “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.” ibaresi ile 2. fıkrasının (b) bendindeki “ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması” ibaresinin; kadrolu personel ile sözleşmeli personel arasında ayrımcılık yapıldığı, 657 sayılı
Yasanın 74. maddesinde memurların kurumlar arası nakillerine izin verilmesine karşın dava konusu düzenleme ile sözleşmeli personelin bu haktan yoksun bırakılmalarının hukuka aykırı olduğu, sözleşmeli personelin eş durumu mazeretine dayalı nakil isteminin belli koşullara bağlanmasının ILO’nun Ayrımcılık
Sözleşmesine ve Anayasanın eşitlik prensibine uygun düşmediği ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için sözleşmeli personelin hukuki statüsünün irdelenmesi gerekli görülmüştür.
Anayasa’nın 128 inci maddesinde, kamu hizmeti görevlileriyle ilgili kurallar düzenlenmiş, maddenin birinci fıkrasında; devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği belirtildikten sonra, ikinci fıkrasında memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük haklarının kanunla düzenleneceği kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “istihdam şekilleri” başlığı altında düzenlenen 4 üncü
maddesinde, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra, (A) bendinde, kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini yerine getirmekle görevlendirilenlerin bu Kanun’un uygulanmasında memur sayıldıkları belirtilmiş, (B) bendinde, “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, (Değişik ibare: 25/06/2009-5917
S.K./47.mad) Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet
Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri” sözleşmeli personel olarak tanımlanmıştır.
657 sayılı Yasa’nın 4 üncü maddesinin (B) bendi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel, genel
idare esaslarına göre yürütülen, asli ve sürekli bir hizmet görmemekte, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren “geçici” işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmaktadır.
Anayasa’nın yukarıda değinilen 128 inci maddesi ile memurların ve diğer kamu görevlilerinin tüm özlük işleri yasallık ölçütüne bağlanmış ve memur güvencesini içinde taşıyan yasallık ölçütüne, sözleşmeli ve geçici personel alınmamıştır. Anılan madde, “Genel idare esaslı kamu hizmeti”, “Asli ve sürekli kamu görevi”, “Memurlar ve diğer kamu görevlileri” ölçütlerini koyarken, uyuşmazlık konusu sözleşmeli personeli bu ölçütler içinde düşünmemiş, bir başka anlatımla sözleşmeli personeli, asli ve sürekli görev tanımı dışında kalan ikinci halka kamu personeli olarak karşımıza çıkarmıştır.
Bu açıklamalar ışığında, dava konusu Esasların Ek-3. maddesinin 1. fıkrasındaki, sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamayacağına ilişkin ibaresi incelendiğinde;
Sözleşmeli personelin zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere, kurumların özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerinde, mali yılla sınırlı olarak istihdam edilmeleri, tabi oldukları statünün esaslarını bilerek, isteyerek hizmet sözleşmesini imzalamak suretiyle bu istihdam yolunu seçmeleri, Maliye Bakanlığınca hazırlanan bir plan dahilinde vizesi yapılan pozisyonlarda çalıştırılmaları hususu dikkate alındığında, etkili bir istihdam politikasının sağlanması açısından bu şekilde istihdam edilenlere kurumlar arası yer değişikliği olanağı tanınmamasında kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu Esasların Ek-3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendindeki “ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması” ibaresine gelince; Anılan maddede, sözleşmeli personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin karşılanabilmesi için; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması koşulları öngörülmüştür.
Devlet memurlarının yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarında eş durumlarının gözetilmesini zorunlu kılan kural, 657 sayılı Yasanın 72. maddesinde yer almakta olup, bu madde ile devlet memurlarının atanmalarında idarece eş durumlarının dikkate alınması hususu kurala bağlanmış, ayrıca konu ile ilgili atama yönetmeliğinde yine memurlara eş durumu özürüne dayalı olarak istekleri ile atanma olanağı tanındığı halde, sözleşmeli personelin eş durumu özürlerine dayanarak yönelttikleri atama isteklerinin dikkate alınmasını zorunlu kılan bir düzenlemeye mevzuatta yer verilmemiştir.
Bununla birlikte, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dava konusu değişiklikle eklenen
Ek-3. maddeyle sözleşmeli personele eş durumu özürüne dayalı olarak istekleri ile atanma olanağı tanınmış, böylece, Yasada yer almadığı, dolayısıyla yasal bir dayanağı bulunmadığı halde, personel lehine sınırlı bir düzenleme getirilmiştir.
Anayasa’da düzenlenen aile biriminin korunması ilkesi ile kamu hizmetinin düzenli bir biçimde yürütülmesi gereği arasında bir denge kurulması ve sadece eş durumu değil, hizmet gerekleri de gözetilmek suretiyle bir değerlendirme yapılması gerektiği açık olduğundan ve bu konuda uyulması zorunlu daha üst konumda bir mevzuat hükmü de bulunmadığından, kurumun vizeli pozisyonlarında planlı bir dağılımın gözetilmesinin gerekmesi ve sözleşmeli sürelerinin bütçe yılı ile sınırlı olması karşısında, sözleşmeli personel statüsünün gereği olarak bu personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği taleplerinin belli koşullara bağlı olarak kabul edilmesine ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Her ne kadar davacı, dava konusu düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu öne sürmekte ise de; temelini Anayasanın 10. maddesinde bulan eşitlik ilkesi, aynı hukuksal durumda olan kişilerin aynı kurala bağlı tutulmalarını gerektirmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin pek çok kararında vurgulandığı gibi, yasa önünde eşitlik ilkesi, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmeyip, birbirleriyle aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını, bu şekilde bazı kişilere ayrıcalık tanınmasını engeller. Kimi kişilerin haklı bir nedene dayanarak değişik kurallara bağlı tutulmaları, eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz.
Belirtilen duruma göre, üst hukuk kurallarına uygun olan dava konusu hükümlerde mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine, (…) tarihinde oybirliğiyle karar verildi”
Hususları değerlendirilerek mevcut mevzuata göre sözleşmeli personel statüsünün gereği olarak bu personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği taleplerinin memurlardan farklı olarak belli koşullara bağlı şekilde kabul edilmesinin hukuka uygun olduğuna ve düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığına, idarenin düzenlemeyi uygularken hizmet gereğini gözetme suretiyle değerlendirme yapması gerektiğine hükmedilmiştir.
15. Nitekim başvuru ekleri incelendiğinde; Konya İl Sağlık Müdürlüğünün 24/01/2022 tarihli yazısında yalnızca başvuranın eşi . ’nin, 02.04.2018 tarihinden itibaren Konya Meram Devlet Hastanesi kadrosunda olup Veri Girişi ve Hazırlık Hizmet Personeli olarak görev yaptığı belirtilmiş, başvuranın kamu personeli olan eşinin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunduğuna dair bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür. Sağlık
Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Konya Valiliğine ilettiği 12/07/2021 tarihli yazıda ise; İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı sağlık tesislerinde 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosunda çalışmakta olan personelin tayin taleplerinin yürürlükteki mevzuat kapsamında incelendiği, 375 sayılı
KHK’nın geçici 23 üncü maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçiş yapan personel hakkında mer’i mevzuatta iller arasında geçici görevlendirme, mazerete bağlı atama veya naklen tayin ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığından, mezkûr personel talepleri hakkında işlem tesisi cihetine gidilemediği kaydedilmiştir.
16. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, Ombudsmanın 2022/9354, 2020/96620 numaralı emsal Ret Kararları, yargı kararları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sözleşmeli personel olarak görev yapmakta olan başvuranın, eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliğinin yapılması talebinin, ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle idarece reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Konya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi