|
ÖZET: Başvuran, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalıştığı Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nden, Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne Mühendis olarak atanması nedeniyle iş sonu tazminatı talep etmiştir. Ancak, başvuranın sözleşmeyi feshetmeden bir ay önceden haber verme yükümlülüğüne uymadığı ve atamasının Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında değerlendirilmediği belirtilmiştir.
Danıştay kararları doğrultusunda, başvuranın sözleşmesini kendi isteğiyle feshettiği tarihten önce gerekli bildirim süresini yerine getirmediği için iş sonu tazminatı ödemesi yapılmamıştır. Bu durum, sözleşmeli personelin fesih koşullarına uygun hareket etmediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın iş sonu tazminatı talebinin reddedilmesi işlemi hukuka uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/10782-S.22.16623
BAŞVURU NO : 2022/5873
KARAR TARİHİ : 24/08/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
İş sonu tazminatı ödenmesi taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında Sözleşmeli Büro
Personeli olarak 23/11/2017 tarihinden itibaren Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünde görev yaptığını, doğum yapması nedeniyle 23/08/2021 tarihinde ücretsiz izne ayrıldığını, KPSS 2021/2 merkezi ataması ile Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne Mühendisi olarak atandığını, 21/02/2022 tarihinde atamasının yapıldığı kuruma işbaşı yapmak için istifa dilekçesini verdiğini, aynı tarihte çalıştığı sürelere ilişkin tazminatlarının ödenmesi için yaptığı başvurusuna cevap verilmediğini ve tazminatını almasında hiçbir engel olmadığı kanısında olduğunu ifade etmiş olup tazminatının yasal faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/04/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Ankara Valiliği
İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 06/06/2022 tarihli ve Esayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuranın 23/11/2017 tarihinde 4/B Sözleşmeli Büro Personeli olarak göreve başladığı, 01/08/2021 tarihinde Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 1 inci maddesi hükmüne istinaden
Ücretsiz Doğum İznine ayrılarak sözleşmesini feshettiği,
2.2. 21/02/2022 tarihinde Müdürlüğe yaptığı başvurusunda Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel
Müdürlüğü emrine Mühendisi olarak yerleştiğini ve görevinden çekilmek istediğini bildirerek aynı gün görevden çekildiği ve aynı tarihte Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesine istinaden iş sonu tazminatı talep ettiği,
2.3. Ancak mezkûr Yönetmeliğin 7 nci maddesinin c fıkrası, Ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi hükmüne (Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek
1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.) amir
olduğu,
2.4. Adı geçen personelin 21/02/2022 tarihinde istifa dilekçesini vererek başvuru yaptığı gün iş sonu tazminatı talebinde bulunduğu, anılan mevzuatta belirtildiği üzere personelin 1 ay önceden haber vermediği ve istifa için başvuru yaptığı aynı gün iş sonu tazminatı talep ettiği,
2.5. Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrası (Yeniden Hizmete Alınma) başlığı altında ise dördüncü fıkranın b bendinde (Öğrenim durumu itibarıyla ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan) hükmü olsa dahi adı geçenin atandığını belirttiği kurumun 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname ile kurulan Kamu İktisadi Teşebbüsü Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel
Müdürlüğünün olduğu ve 657 sayılı Kanun kapsamında 4/B sözleşmeli personel olarak değil 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi personel olarak atandığından mezkûr cetvele tabi olmadığı, ayrıca mezkûr Yönetmeliğin Ek 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi hükmünde (Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla) olduğu gibi bir ay önceden bildirim yapmadığından adı geçene herhangi bir ödeme yapılmadığı,
2.6. Danıştay 11. Dairesinin E.2015/1467 ve K.2016/481 sayılı kararında başvurucunun Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde ”tıbbı sekreter” olarak görev yaparken 2010/5 KPSS yerleştirme sonucunda Diyarbakır
Eğitim ve Araştırma Hastanesi emrine ”hemşire” olarak yine 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde atandığı ve mezkûr Yönetmeliğin ilgili hükümlerine tabi olduğundan mahkeme kararının bu yönde tesis edildiğinin düşünüldüğü,
2.7. Özetle adı geçen personele sözleşme feshi için bir ay önceden bildirim yapmadığı ve mezkur
Yönetmeliğin ilgili hükümlerine tabi olmadığından iş sonu tazminatı ödemesi yapılmadığı açıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir…”,
6. 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin;
6.1. “Kapsam ve Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar.”, 6.2. “Teşebbüslere ait liste” başlıklı 60 ıncı maddesinde “Bu Kanun Hükmünde Kararname’ye ait tabi teşebbüsler, bunlara ait müessese ve bağlı ortaklıklar ile teşekkül ve kuruluşların ilgili olduğu bakanlıklar ekli listede gösterilmiştir.”,
7. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin;
7.1. “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler.”,
7.2. “İstihdam Şekilleri” başlıklı 3 üncü maddesinde “a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür…
c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun
Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir…”,
8. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararının;
8.1. 1 inci maddesinde (Değişik:22/11/2010-2010/1169) “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve
kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,
8.2. 7 inci maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sözleşmeli olarak çalıştırılan yabancı uyruklu personel ile haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel (Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sözleşme ile çalıştırılacak öğretmenlerde 40 saat şartı aranmaz) hariç olmak üzere, kurumunda fiilen, askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az 2 hizmet yılını tamamlayanlardan; a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince sürekli tam iş göremezlik geliri, malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması, b)Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi, c) İlgilinin ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi, ç) İlgilinin işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, d) İlgilinin ölümü, hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere kurumunda, çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.
Bu tazminatın ödenmesinde; daha önce iş sonu tazminatı, ikramiye ve kıdem tazminatı ile benzeri ödemelerde değerlendirilmiş süreler dikkate alınmaz. İş sonu tazminatı ödemesinde dikkate alınmış süreler kıdem tazminatı ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uyarınca ödenecek ikramiye hesabında değerlendirilmez. Ölüm halinde, yukarıdaki fıkra uyarınca hesaplanacak tutar, ölenin kanuni mirasçılarına ödenir…
Bu statüde çalışanların sözleşme koşullarına uymaması nedeniyle kurum tarafından, sözleşme esasları dışında herhangi bir nedenle çalışanlar tarafından, sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi hallerinde, iş sonu tazminatı ödenmez.
İş sonu tazminatı ödemelerinde emsal belirleme hususları ile uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.”,
8.3. “Yeniden Hizmete Alınma” başlıklı Ek 1 inci maddesinde (Değişik: 14/05/2018-2018/11809)
(Değişik:RG-13/11/2019-30947-C.K-1807/1 md.) “Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır. Ancak yeniden hizmete alınacak sözleşmeli personelin; a) Sözleşmesinin feshi sebebiyle iş sonu tazminatı almamış bulunması, b) Doğum ya da üç yaşını doldurmamış bir çocuğun eşle birlikte veya münferit olarak evlat edinilmesi veyahut sözleşmeli personel olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi nedenleriyle hizmet sözleşmesini feshedenlerin, doğum izninin veya evlat edinme nedeniyle kullanılan iznin bitiminden itibaren en geç iki yıl; memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi nedeniyle hizmet sözleşmesini feshedenlerin eşinin görev süresi bitiminden, askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilenlerin terhis tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yeniden istihdam edilmek üzere ayrıldığı kurumuna yazılı talepte bulunması, gerekmektedir. Kurumlar, yazılı talebi takip eden en geç otuz gün içinde ilgilileri istihdam ederler.
Bu madde çerçevesinde yeniden istihdam edilecek personel ile yapılacak sözleşme eski sözleşmenin devamı niteliğindedir.
(Mülga:22/11/2010-2010/1169)
(Ek:22/11/2010-2010/1169) Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini; a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan, b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan, c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur.”,
8.4. “Unvan değişikliği” başlıklı Ek 4 üncü maddesinde (Ek: 2/3/2009-2009/14799) “Sözleşmeli personelin, unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon için öngörülen ilk defa hizmete alınma prosedürüne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değişikliği mümkündür.”,
8.5. “Sözleşmenin feshi” başlıklı Ek 6 ncı maddesinde “Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması, (Danıştay Onikinci
Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir.
Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.
Hizmet sözleşmesi, ölüm ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılan hallerde kendiliğinden sona erer.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü bünyesinde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrası kapsamında Sözleşmeli Büro Personeli olarak görev yapmaktayken, KPSS 2021/2 merkezi yerleştirmesi ile Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne Mühendisi olarak atanan başvuran, 23/11/2017-21/02/2022 tarihleri arası süreye ilişkin iş sonu tazminatının ödenmesini talep etmektedir.
11. Dosya kapsamından; 11.1. Başvuranın, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde, İlçe Nüfus Müdürlüğünde büro personeli olarak 23/11/2017 tarihinde çalışmaya başladığı,
11.2. ‘KPSS-2021/2 Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kadro ve Pozisyonlarına Yerleştirme
Sonuçları’na göre, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğüne Mühendisliği alanında
Mühendis unvanında atandığı ve atama sonuçlarının 06/01/2022 tarihinde açıklandığı,
11.3. Başvuranın Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne hitaplı 21/02/2022 tarihli ve sayılı dilekçesinde; Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne Mühendisi olarak atamasının yapılması nedeniyle 21/02/2022 tarihinde hizmet sözleşmesini kendi isteğiyle feshettiğini belirterek iş sonu tazminatının hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ettiği,
11.4. Başvuran tarafından kendi isteği ile sözleşmeyi tek taraflı feshetmeden bir ay önceden haber verme kuralına uyulmadığından ve söz konusu atamanın Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek
4 üncü maddesi kapsamında olmadığından bahisle, idare tarafından iş sonu tazminatı ödenmesinin uygun
görülmediği anlaşılmıştır.
12. İş sonu tazminatı; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesi gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel statüsünde fiilen, askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az
2 hizmet yılı çalışanlardan, mezkûr maddede sayılan hallerden birisi kapsamında hizmet sözleşmesi sona
erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanları itibarıyla, 657 sayılı Kanuna göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere, kurumunda çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında yapılan ödemedir.
13. Söz konusu Esasların iş sonu tazminatına ilişkin 7 nci maddesinde, ilgilinin Ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi hususuna atıf yapılmış olup Ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında; personelin, kendi isteğiyle bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebileceği düzenlenmiştir. Başvuranın durumuna ilişkin olan Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) bendinde, öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve Esaslara ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara Ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan bahsedilmekte olup, Ek 4 üncü maddede ise
sözleşmeli personelin, unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı pozisyon için öngörülen ilk defa hizmete alınma prosedürüne riayet edilmesi kaydıyla, unvan değişikliğinin mümkün olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
14. Bu kapsamda; sözleşmeli personelin bir ay önce haber vererek sözleşmeyi kendi isteğiyle feshetmesi veya öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve Esaslara ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara sözleşmeli personelin unvan değişikliği suretiyle atamasının yapılması durumlarının da iş sonu tazminatının ödenmesine ilişkin şartlar arasında olduğu görülmektedir.
15. Başvuran, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğüne Mühendisliği alanında
Mühendis unvanında atanmış olup Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ile kurulan bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Genel Müdürlük bünyesinde istihdam edilen sözleşmeli personel, 657 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli personel statüsünde olmayıp 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilen bir sözleşme ile çalıştırılmaktadır.
16. Dolayısıyla başvuranın söz konusu ataması; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esaslara ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara sözleşmeli personelin unvan değişikliği suretiyle atanması olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
17. Başvuru konusuna benzer olayda; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde davalı idare bünyesinde görev yapmaktayken 14/03/2009 tarihinde görevinden ayrılan davacının, iş sonu tazminatının ödenmesi amacıyla yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Tokat İdare Mahkemesinin 18/09/2009 tarihli ve E.2009/247, K.2009/440 sayılı kararıyla davacının, davalı idaredeki görevinden ayrılma istemiyle 24/02/2009 tarihli dilekçesiyle davalı idareye başvurduğu ve kendi isteği üzerine bir aylık süre dolmadan 14/03/2009 tarihinde davalı idaredeki görevinden ayrıldığından, yani hizmet sözleşmesinin sözleşme esaslarına aykırı olarak davacı tarafından feshedildiğinden, davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi üzerine davacının İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istemi üzerine yapılan inceleme üzerine Danıştay 2. Dairesinin 23/01/2014 tarihli ve
E.2010/488, K.2014/277 sayılı kararında “…657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel statüsünde çalışan personelin, sözleşme esasları dışında herhangi bir nedenle sözleşmesini feshetmesi halinde iş sonu tazminatının ödenmeyeceği açıktır. Bununla birlikte, dava konusu olayda, davacı ile davalı idare arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesinin 9/d maddesinde, tarafların, bir ay önce ihbar etmek şartıyla sebep göstermeksizin sözleşmeyi feshedebileceği hükmüne yer verilmiş olup; haklı bir nedenin varlığı halinde, tarafların sözleşmenin feshine ilişkin olarak bir ay önceden ihbar yükümlülüğünün bulunduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu durumda, 2009/1 KPSS sonucuna göre
Tokat Devlet Hastanesine “Radyoloji Teknikeri” olarak atanması nedeniyle sözleşmesinin feshi talebiyle davalı idareye yapmış olduğu başvuru neticesinde anılan idare ile ilişiği kesilen davacının, söz konusu talebinin haklı bir nedene dayandığı açık olduğundan, …tarafına iş sonu tazminatı ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde ve İdare Mahkemesi’nce verilen kararda yasal isabet bulunmamaktadır.” denilmektedir (https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim: 04/08/2022; benzer karar Danıştay 11.
Dairesinin 15/02/2016 tarihli ve E.2015/1467, K.2016/481 sayılı kararı).
18. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7 nci maddesinde belirtilmiş olan en az 2 hizmet yılı çalışmış olma şartının sağlanmış olduğu ve hizmet sözleşmesinin başvuran tarafından 21/02/2022
tarihinde kendi isteğiyle feshedildiği ile 21/02/2022 tarihli dilekçeyle iş sonu tazminatı talebinde bulunulduğu hususlarında tereddüt bulunmamaktadır. Başvuranın Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu
Genel Müdürlüğüne Mühendis unvanında atanmasına ilişkin sonuçlar 06/01/2022 tarihinde açıklanmıştır.
Bu durumda, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde olan başvuran tarafından, hizmet sözleşmesinin kendi isteğiyle feshedildiği 21/02/2022 tarihinden bir ay önce haber vererek sözleşmeyi feshetmesi için gerekli sürenin var olduğu görülmekte olup yukarıda yer verilen Danıştay kararlarında değinilen haklı bir nedenin varlığından bahsedilemeyeceği ve dolayısıyla başvuranın sözleşme koşullarına uygun hareket etmediği kanaatine varılmıştır.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; sözleşmeli personelin bir ay önce haber vererek sözleşmeyi kendi isteğiyle feshetmesi ile öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve Esaslara ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara sözleşmeli personelin unvan değişikliği suretiyle atanması hususlarının karşılanmadığı, dolayısıyla Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar düzenlemelerine uygun şartlarla hizmet sözleşmesinin feshedilmediği değerlendirmesiyle başvuranın iş sonu tazminatı ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ANKARA VALİLİĞİNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi