ÖZET: Sayıştay kararında, İl Özel İdaresinde sözleşmeli personel statüsünde çalışanların işsizlik sigortası kapsamına alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde, sözleşmeli personelin işsizlik sigortası primi ödemelerinin yasal olarak mümkün olmadığı belirtilmiştir. İçişleri Bakanlığı’nın genelgesi de bu durumu desteklemektedir; sözleşmeli personel için iş sonu tazminatı ve işsizlik sigortası primi ödenmeyeceği ifade edilmiştir.

Kararda, kamu zararının oluşumuna neden olan durumun, ilgili personelin işsizlik sigortası primi işveren payının ödenmesi olduğu ve bu durumdan sorumlu tutulan kişilerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61. maddesi gereği sorumluluklarının bulunmadığına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, kamu zararının belirli miktarlarının ilgili harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2013
Dairesi 1
Karar No 10379
İlam No 83
Tutanak Tarihi 6.11.2014
Kararın Konusu İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sigorta primi

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun “İşsizlik Sigortasının Amaç ve Kapsamı ile Yetkili, Görevli ve Sorumlu Kuruluşlar” başlıklı 46 ncı maddesinde kimlerin işsizlik sigortası kapsamında olduğu belirtilmiş, maddenin 17.04.2008 tarihli ve 5754 sayılı kanunun 90 ıncı maddesiyle değişik üçüncü fıkrasında ise kapsama dâhil olmayan çalışanlar sayılmıştır. Anılan fıkra hükmüne göre,“5510 sayılı Kanunun (…) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici personel statüsünde çalıştırılanlar” bu kanun kapsamına dahil değildir.

Öte yandan 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “Norm Kadro ve Personel İstihdamı” başlıklı 36 ncı maddesinin ek üçüncü fıkrasında; “İl Özel İdaresinde sözleşmeli personel ile kısmi zamanlı sözleşmeli personel çalıştırılması hususunda Belediye Kanununun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanır.” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.” denildikten sonra 5. fıkranın 2. cümlesinde aynen “Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlerden, 5302 İl Özel İdaresi Kanununun 36 ncı maddesi uyarınca çalıştırılan sözleşmeli personel hakkında öncelikle 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi hükümlerinin uygulanacağı, bu kanunla düzenlenmeyen hususlarda ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin geçerli olacağı anlaşılmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanununda sözleşmeli statüde çalıştırılan personelin işsizlik sigortası ile ilgili herhangi bir düzenleme mevcut değildir. Bu nedenle söz konusu personelin işsizlik sigortası konusunda, 657 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanması yasa gereğidir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun yukarıda anılan hükümlerine göre ise 657 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde sözleşmeli statüde çalıştırılanlar, işsizlik sigortası kapsamında değildir.

Kaldı ki, İçişleri Bakanlığının 31.10.2005 tarih ve B.05.0.MAH.0.71.00.01/2005 sayılı Genelgesinde, 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personel için iş sonu tazminatı ödenmeyeceği ve işsizlik sigortası primi yatırılmayacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla İl Özel İdaresinde sözleşmeli personel statüsünde çalıştırılanlar için işsizlik sigortası primi işveren payının ödenmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, söz konusu kamu zararına ilişkin Muhasebe Yetkilisi …. ….’ün sorumlu tutulduğu görülmüştür. Ancak 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesi uyarınca, Muhasebe Yetkililerinin bu hususta sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde sözleşmeli olarak istihdam edilen personel için işsizlik sigorta primi işveren payının ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen toplam …. kamu zararından;

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi …. …. ve Gerçekleştirme Görevlisi … ….’a,

….. TL’sinin Harcama Yetkilisi …. …. ve Gerçekleştirme Görevlisi …. …..’a,

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi …. ve Gerçekleştirme Görevlisi ….. ….’a,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine oy birliğiyle,