|
ÖZET: Başvuran, Türkiye İstatistik Kurumu’nda anketör olarak çalışmakta olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 64. maddesi uyarınca kademe ilerlemesi talep etmiştir. İdare, başvuranın sözleşmeli ve geçici personel statüsünde geçen sürelerinin, bu maddenin “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” şartı kapsamında değerlendirilmediğini belirterek talebi reddetmiştir. Danıştay içtihatları, geçici personelin memurlara ilişkin düzenlemelerden farklı olduğunu, ancak sözleşmeli personel için bazı hükümlerinin “referans norm” olarak dikkate alınabileceğini ortaya koymaktadır.
İlgili mevzuat ve içtihatlar çerçevesinde, başvuranın sözleşmeli statüdeki hizmet sürelerinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, başvuranın 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebi, geçici personel statüsünde bulunduğu için reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın kademe ilerlemesi talebi, hukuka uygun bulunmuş, ancak ilave derece talebi reddedilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/14307-S.23.22608
BAŞVURU NO : 2023/8845
KARAR TARİHİ : 08/11/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Kademe ve derece ilerlemesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 20/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Türkiye İstatistik Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğünde anketör olarak görev yaptığını, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal
Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşme kapsamında 1 dereceden yararlanma ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında tarafına kademe verilmesi taleplerin reddedildiğini belirterek, söz konusu kademe ve derece ilerlemesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içerikli yazımıza istinaden Türkiye
İstatistik Kurumu Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 24/7/2023 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Sözleşmeli personelin kadroya geçiş işlemlerinin, 19/01/2023 tarihli ve 7433 sayılı Devlet Memurları
Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun ve Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü’nün 28/02/2023 tarihli ve sayılı yazısı uyarınca gerçekleştirildiği, anılan Kanun ve yazıda, sözleşmeli personelden memur kadrolarına atananların Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet
Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu
Sözleşme ile verilen 1 dereceden yararlandırılması ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasından yararlanması hakkında bir hüküm bulunmadığı,
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.2. Başvuranın bahse konu Toplu Sözleşmenin yürürlükte olduğu 01/01/2016-31/12/2017 tarihleri arasında (aralıklı olarak) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/C (mülga) maddesi kapsamında geçici personel olarak görev yaptığı, dolayısıyla, memurlar için geçerli olan 657 sayılı Kanunun derece ve kademeye ilişkin hükümlerinin 4/C’li geçici personel için uygulanmasının mümkün bulunmadığından, bahse konu Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesi uyarınca verilen 1 derece yükseltilmesi uygulamasının anılan Toplu Sözleşmenin yürürlükte olduğu süre içinde başvuran hakkında uygulanmasının mümkün olamadığı, zira başvuranın 15/04/2023 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında kadrolu Devlet memuru olduğu ve bu tarihte bahse konu Toplu Sözleşme hükümlerinin yürürlükte olmadığı,
2.3. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmüne yer verildiği, görüleceği üzere anılan hükümüm, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlar hakkında uygulanabileceği, başvuranın ise 15/04/2023 tarihi itibarıyla kadrolu Devlet memuru olduğu ve bu tarihten itibaren henüz sekiz yıl geçmediği göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın belirtilen mevzuat hükmünden yararlanmasının mümkün bulunmadığı,
2.4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışanların ilgili mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmadığı,
İfade edilmiştir.
3. Kurumumuza yapılan 2023/11076 başvuru numaralı dosya konusu hakkında görüş talebi içeren yazımıza istinaden Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/09/2023 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle, 7433 sayılı Kanun uyarınca memur kadrosuna atanan ilgilinin; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesinin ve 3. Dönem Toplu Sözleşme hükümlerine istinaden ilave bir dereceden yararlanmasının, mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun,
6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi Ortak Hükümler bölümünün C fıkrasının sekizinci bendinde “8- (Ek: 29/1/2016 – 6663/5 md.) 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”,
6.2. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde (Değişik:13/2/2011-6111/100 md.)
“Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
…
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır. … .”,
6.3. Geçici 43 üncü maddesinde (Ek: 20/11/2017-KHK-696/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/18 md.)
“Kamu kurum ve kuruluşlarında 4/12/2017 tarihi itibarıyla, adam/ay esasına göre kısmi süreli çalıştırılmakta olanlar ile saat ücreti karşılığı çalışmakta olanlar hariç olmak üzere bu Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında tahsis edilmiş geçici personel pozisyonlarında çalışmakta olanlar, pozisyonlarının tahsis edildiği teşkilat ve birimde, halen yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam etmek üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında ihdas edilecek sözleşmeli personel pozisyonlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca geçirilirler.
Bu madde kapsamında sözleşmeli personel pozisyonlarına geçirilenlere iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, yeni pozisyonlarında iş sonu tazminatına esas toplam hizmet süresi ile ücret ve izin sürelerinin hesabında dikkate alınır.”
7. 15 Ağustos 2006 tarihli ve 26260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10795 no.lu Bakanlar
Kurulu Kararıyla belirlenen Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında Çalıştırılacak Sözleşmeli
Personelin Hizmet Sözleşmesi Usul ve Esasları Hakkında Kararın “Sözleşmenin sona ermesi” başlıklı
6 ıncı maddesinde, “(1) a) Sözleşmeli olarak çalıştırılanların; çekilme taleplerinin Türkiye İstatistik
Kurumu Başkanlığınca kabulü; istek, yaş haddi, malullük ve sicil sebeplerinden birine dayanılarak emekliye ayrılma; sözleşmeli personel alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya sonradan sözleşmeli personel olabilme şartlarından birinin kaybedilmesi ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun disiplin hükümlerine göre hakkında görevden çıkarma cezası verilmesi veya ölüm hallerinde sözleşmeleri feshedilir. Sözleşmesi sona erenlerin, varsa memuriyet hakları devam eder. (…)”
8. 5 Ekim 2006 tarih ve 26310 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/11021 no.lu Bakanlar Kurulu
Kararıyla belirlenen Türkiye İstatistik Kurumunda Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminin Kuruluş ve Hazırlık Çalışmalarında Geçici Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi
İle Bu Personele ve Kurum Dışından Bu İşlerde Çalıştırılacak Olan Kamu Personeline Ödenecek
Ücretlere Dair Kararın “Sözleşmenin sona ereceği haller” başlıklı 8 inci maddesinde, “(1) Bu Karar gereğince istihdam edilecek geçici personelin sözleşmeleri; a) Devlet memurları için çeşitli kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerinde suç sayılan ve/veya disipline aykırı fiil ve hareketlerin yapılması, b)
Görevlerinde başarısız olduğunun birim amirlerince tespit edilmesi, hallerinde sona erdirilir. (…)”
9. 23/08/2015 tarihli ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem
Toplu Sözleşmesinin “Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı İkinci
Kısmının “İlave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “457 sayılı Kanun Hükmünde
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. 7433 sayılı Kanun uyarınca memur kadrosuna atanan başvuran, 657 sayılı Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesi ile 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanmayı talep etmektedir.
12. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın taleplerinin, 657 sayılı Kanununun
64 üncü maddesi hükmünde, geçici personel ve sözleşmeli statüde çalışan personel hakkında herhangi bir
düzenlemeye yer verilmediği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
13. Başvuranın, 02/04/2018-14/04/2023 tarihleri arasında, 657 sayılı Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesi talebi ile ilgili olarak,
13.1. Anayasa’nın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülükleri, aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin; başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalarla bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan alt mevzuat düzenlemelerin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması statü hukukunun gereğidir. 657 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde Devlet memurlarının ilerleme ve yükselmelerinin bu kanun kapsamında düzenleneceği öngörülmüştür.
13.2. Danıştay 12. Dairesinin 05/02/2018 tarihli ve E.2017/2604, K.2018/402 sayılı kararında “657 sayılı
Kanun’da yer alan düzenlemelerin, anılan Kanun’un 4-D maddesi kapsamında çalışan işçiler için uygulanmasının mümkün olmamakla birlikte, Kanun’un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel ile 4/C maddesi kapsamında görev yapan geçici personel hakkında referans norm
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
olarak uygulanabileceği; nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 17/06/2013 tarihli, YD İtiraz
No: 2013/357 sayılı kararında, 657 sayılı Kanun hükümlerinin anılan Kanun’un 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel için doğrudan uygulanmasının söz konusu olamayacağı, ancak
“referans norm” olarak dikkate alınabileceğinin belirtildiği” ifadelerine yer verilmiştir.
13.3. Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 29/05/2019 tarihli ve E:2019/215, K:2019/1157 sayılı kararında, söz konusu Danıştay kararı ile birlikte yine Danıştay 12. Dairesinin aynı yöndeki 22/06/2016 tarihli ve
E.2013/9695, K.2016/4083 sayılı kararı ile 23/03/2017 tarihli ve E.2016/6676, K.2017/919 sayılı kararına da atıfta bulunularak “657 sayılı kanun hükümlerinin 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte gerek bu hükümlerin
“referans norm” olarak alınabileceğine dair Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun içtihatları, gerekse de Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği’nin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde yer alan, bu yönetmelik hükümlerinin sözleşmeli personel hakkında da uygulanacağını öngören hükmü karşısında davacının sözleşmeli personel olarak çalıştığı süre içinde herhangi bir disiplin cezası aldığı yolunda bir iddia ileri sürülmediğine ve bu sürenin de davalı idarece davacının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirildiği konusunda taraflar arasında bir çekişme bulunmadığına göre aynı sürenin 657 sayılı
Kanun’un 4/B maddesi kapsamındaki hizmetlerin 64üncü maddede belirtilen sekiz yıllık sürelerin hesabında değerlendirilmesi gerektiği” yönünde hüküm vermiştir.
13.4. Benzer bir olayda Denizli İdare Mahkemesi 09/06/2020 tarihli ve E.2019/1524, K.2020/485 sayılı kararında “Danıştay kararı ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde 657 sayılı kanun hükümlerinin 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte bu hükümlerin “referans norm” olarak alınabileceği, bu bağlamda gerek davacının sözleşmeli olarak çalıştığı süre içerisinde herhangi bir disiplin cezası almadığı gibi hakkında disiplin cezası verilmesini gerektirir bir eylemi olduğu yönünde bir iddia olmadığı ve gerekse de davacının sözleşmeli statüde geçirdiği sürenin kamu hizmetinde geçen sürede dikkate alındığı hususları da bir arada değerlendirildiğinde davacının, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında görev yaptığı sürelerin de anılan Kanun’un 64 üncü maddesinde belirtilen 8 yıllık sürenin hesabında dikkate alınması gerekirken bu süreler dikkate alınmayarak davacının başvurusunun reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı” sonucuna varmış; bu karara karşı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ise, İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci Dava Dairesinin 24/09/2020 tarihli ve
E.2020/883, K.2020/1212 sayılı kararında idare mahkemesi kararının dayandığı gerekçe ve usul hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
13.5. Benzer bir şekilde, İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 17/12/2019 tarihli ve E.2019/1651, K.2019/2475 sayılı kararı ile davacı lehine karar verilmiş, idarenin istinaf başvurusu ise İstanbul Bölge İdare Mahkemesi
Üçüncü İdari Dava Dairesinin 12/11/2020 tarihli ve E.2020/562, K.2020/610 sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
13.6. Benzer konuda Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurularda da bu açıdan yapılan değerlendirme sonrasında, başvuru sahibi için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunmuyorsa Ret Kararı (Kamu Denetçiliği Kurumunun 27/12/2019 tarihli ve 2019/12205 dosya numaralı, 15/04/2020 tarihli ve 2019/20130 dosya numaralı, 16/12/2020 tarihli ve 2020/72041 dosya numaralı kararları) verilmekte; başvuru sahibi için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunuyorsa ve başvuru sahibi için bir yaptırım uygulanmadıysa
Tavsiye Kararı (Kamu Denetçiliği Kurumunun 29/06/2020 tarihli ve 2020/405 dosya numaralı, 30/06/2020 tarihli ve 2020/5535 dosya numaralı, 06/10/2020 tarihli ve 2020/42362 dosya numaralı, 19/01/2021 tarihli ve 2019/18638 dosya numaralı kararları) verilmektedir.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
13.7. Somut olayda, her ne kadar yukarıda yer alan Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve
Prensipler Genel Müdürlüğünün görüş yazısında, aksi yönde görüş belirtilmiş olduğu görülmekte ise de, gerek yukarıda yer verilen emsal nitelikteki yargı kararları ve gerekse de Kurumumuzca verilmiş emsal kararlar doğrultusunda, başvuranın, sözleşmeli statüde görev yaptığı sürece kadrosu ile irtibatının devam ettiği, sözleşmeli olarak geçirdiği sürede herhangi bir disiplinsizlik nedeniyle sözleşmesinin feshedilmediği ya da başka bir müeyyideye tabi tutulmadığı, sözleşmeli personel statüsünde geçirdiği sürenin kamu hizmetinde geçen süre olarak değerlendirildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
14. Başvuranın, 08/06/2000-01/04/2018 tarihleri arasında (aralıklı olarak) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesi talebi ile ilgili olarak,
14.1. Danıştay 12. Dairesinin 28.12.2022 tarih ve E. 2019/5805, K. 2022/7065 sayılı Kararında, “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/C maddesi ile geçici personelin, memurlardan farklı olarak, bir yıldan az süreli sözleşme ile istihdam edilen kamu hizmeti görevlisi olarak kabul edildiği, memuriyet statüsünden farklı bir statü olarak oluşturulduğu, istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, aynı hukuksal durumda olmadıkları memurlardan farklı düzenlemeler yapılmasının mümkün hale getirildiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, memurlarla aynı işi yapsalar da 657 sayılı Kanun gereğince statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri Devlet memurlarından farklılık arz eden geçici personelin istihdam koşulları ile ilgili olarak, yine 657 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanılarak her yıl yayınlanan Bakanlar Kurulu kararlarında, 657 sayılı Kanun’un memurlar için öngördüğü koşullardan farklı düzenlemelere gidilmiştir. Dolayısıyla, 657 sayılı Kanun’un 4/C maddesi ile ilgili uyuşmazlıkların yargı mercilerince çözümünde, 657 sayılı Kanun’un memurlarla ilgili hükümlerini doğrudan uygulama olanağı bulunmamaktadır.” İfadelerine yer verilmektedir.
14.2. Bir önceki paragrafta ifade edildiği üzere, her ne kadar 657 sayılı Kanunun memurlara ilişkin hükümlerinin, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında çalışan geçici personele ilişkin uyuşmazlıklarda doğrudan uygulama olanağı bulunmasa da, yukarıda yer verilen Danıştay 12. Dairesinin 05/02/2018 tarihli ve E.2017/2604, K.2018/402 sayılı kararı uyarınca, 657 sayılı Kanunun memurlara ilişkin hükümlerinin, 4/C maddesi kapsamında görev yapan geçici personel hakkında da referans norm olarak uygulanabilecektir.
14.3. Somut olaya, her ne kadar Cumhurbaşkanlığı İdari işler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğünün yazısında aksi yönde görüş belirtilmişse de, sözleşmeli personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede göz önünde bulundurulan kriterlerin, geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin 657 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin olarak yapılacak değerlendirme kapsamında da göz önünde bulundurulabileceği, söz konusu kriterler kapsamında yapılacak değerlendirmede, geçici personel olarak görev yapılan dönemde tabi olunan mevzuat bakımından memurların tabi olduğu veya farklı bir disiplin uygulamasının mümkün olup olmadığı ele alındığında, başvuranın geçici personel olarak görev yaptığı 2006 yılında yürürlükte olan 2006/11021 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Türkiye
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
İstatistik Kurumunda Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminin Kuruluş ve Hazırlık Çalışmalarında Geçici
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi İle Bu Personele ve Kurum Dışından Bu
İşlerde Çalıştırılacak Olan Kamu Personeline Ödenecek Ücretlere Dair Kararın “Sözleşmenin sona ereceği haller” başlıklı 8 inci maddesinde, “(1) Bu Karar gereğince istihdam edilecek geçici personelin sözleşmeleri; a) Devlet memurları için çeşitli kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerinde suç sayılan ve/veya disipline aykırı fiil ve hareketlerin yapılması, b) Görevlerinde başarısız olduğunun birim amirlerince tespit edilmesi, hallerinde sona erdirilir. (…)” hükmüne yer verildiği, bu kapsamda devlet memurları için suç sayılan fiil ve hareketler ile yaptırımların bu Karar gereğince istihdam edilecek geçici personel için de geçerli olduğunun açıkça öngörüldüğü, başvuranın hizmet belgesinin incelenmesi sonucunda başvuranın her yıl yenilenen sözleşmeler ile istihdam edildiği, geçici personel pozisyonunda geçen hizmet süresi boyunca, herhangi bir disiplinsizlik nedeniyle hizmet sözleşmesinin feshedilmediği ya da başka bir müeyyideye tabi tutulmadığı, bunun yanında, 657 sayılı Kanunun Geçici 43 üncü maddesinde geçici personel statüsünde geçirilen sürenin kamu hizmetinde geçen süre olarak dikkate alındığı, ilaveten, 657 sayılı Kanunun mülga 4/C maddesi kapsamında geçici personel olarak çalışmakta iken, kanuni değişiklik uyarınca “sözleşmeli personel” statüsünde geçirilen personelin, sözleşmeli personel statüsünde de aynı görevi aynı şekilde yerine getirmeye devam edeceğinin hüküm altına alındığı, anılan hüküm kapsamında, gerek yargı kararları ve gerekse de Kurumumuzun kararları doğrultusunda sözleşmeli personel statüsünde geçirilen hizmet süresinin 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında dikkate alınması gerektiğinin kabul edilmiş olmasının doğal sonucu olarak, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin de, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
15. Başvuranın, 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebi ile ilgili olarak,
15.1. Başvuranın, 3. Dönem Toplu Sözleşmenin uygulandığı yıllarda, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda çalışmakta olduğu görülmektedir.
15.2. Somut olayda, başvuranın diğer iki talebine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, 657 sayılı
Kanunun ilgili hükümlerinin referans norm olarak ele alınmış olmasının, başvuranı 657 sayılı Kanuna tabi personel haline getirmeyeceğini öncelikle belirtmek gerekmektedir. Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu
Sözleşmesinin 28 inci maddesinde, ilave bir derece verilmesi için, bu hükümde sözü edilen mevzuata tabi personel olarak 15/1/2016 tarihinde görevde bulunmak (aylıksız izinde bulunanlar dahil) şartının öngörüldüğü, başvuranın ise, 15/1/2016 tarihinde geçici personel statüsünde bulunduğu, yani, Toplu
Sözleşmenin anılan hükmünde sözü edilen mevzuata tabi personel olarak görev yapmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvurana 3. Dönem Toplu Sözleşmesinin 28 inci maddesi uyarınca, ilave bir derece verilmesine imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir.
16. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri, yargı içtihatları ile Kurumumuzun emsal niteliğinde kararları kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin, başvuranın, 657 sayılı Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan
“son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesi talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminin ise hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebinin REDDİNE,
Başvuranın, 657 sayılı Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonunda ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonunda geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesi hususunda, TÜRKİYE
İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRKİYE
İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr