ÖZET: Başvuran, Kars Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi’nde Sözleşmeli Zabıt Katibi olarak çalışırken, İcra Dairesi Başkanlığı’na İcra Müdür Yardımcısı olarak atanmış ve bu atama sonrası sürekli görev yolluğu talep etmiştir. Ancak Adalet Bakanlığı, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği, sürekli görev yolluğunun ödenemeyeceği yönünde görüş bildirmiştir. Başvuran, sözleşmesini feshetmesinin yeni görevine başlamak amacıyla olduğunu ve dolayısıyla yolluk ödemesi yapılması gerektiğini savunmuştur.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirerek, hukuka aykırılık tespit etmiştir. Başvuranın, sözleşmeli personel statüsünden kadrolu statüye geçişinin, yolluk ödemesi açısından bir kesinti oluşturmadığı ve bu nedenle 6245 sayılı Kanun uyarınca yolluk ödemesinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, Adalet Bakanlığı’na başvurana sürekli görev yolluğunun hesaplanarak ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/12717-S.22.19442

BAŞVURU NO : 2022/4908

KARAR TARİHİ : 30/09/2022

TAVSİYE KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Sürekli görev yolluğu talebi

BAŞVURU TARİHİ : 31/03/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Kars Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi

Adalet Komisyonu Başkanlığı emrinde Sözleşmeli Zabıt Katibi olarak çalışmakta iken Başkanlık emrine sunulan 03/11/2021 tarihli dilekçesi ile İcra Dairesi Başkanlığı emrinde İcra Müdür Yardımcısı olarak atandığını ve Kars Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecek olan atama yazısını tebliğ almasına müteakip

Başkanlık ile imzalanmış olan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedeceğini bildirdiğini, 20/01/2022 tarihinde atama yazısını tebliğ aldığını, aynı tarihli dilekçe ile Başkanlık ve şahsı arasında imzalanmış hizmet sözleşmesini tek taraflı feshettiğini bildirdiğini, söz konusu dilekçesinde ayrıca fesih dilekçesinin yürüttüğü kamu görevini bırakmak amaçlı olmadığı, ataması neticesinde yeni görev yeri olan Çorlu İcra

Müdürlüğünde mehil müddeti içerisinde göreve başlamak amaçlı olduğu, mevcut durumda ilk defa devlet memurluğuna atanan kişi konumunda olmayıp yer değiştirme suretiyle atanan kişi kapsamında olması nedeniyle 6245 sayılı Kanunda doğan sürekli görev yolluğunun hesaplanarak yatırılmasını talep ettiği, ancak söz konusu talebinin reddedildiği, ancak 657 sayılı Kanuna göre sadece tabi olduğu personel rejiminin değiştiğini belirterek, sürekli görev yolluğunun hesaplanarak dilekçesinin reddedildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Adalet Bakanlığının 30/06/2022 tarih, sayılı yazı ve eklerinde özetle;

2.1 Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının ilgili

maddeleri uyarınca başvuranın sözleşmeyi feshedeceğini bildirdiği tarih ile sözleşmenin feshedildiği tarih

arasında en az 1 aylık sürenin geçmesi halinde iş sonu tazminatının ödeneceğinin belirtildiğinden, 04/03/2022 tarihli düzenlenen ödeme emri belgesi ile 15.186,32 TL ödeme yapıldığı,

2.2 Sözleşmeli zabıt katibi olarak görev yapmakta iken açıktan atama ile icra müdür yardımcılığına atanan

başvuranın 6245 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin a bendinin yürürlükten kaldırılması ve 5538 sayılı

Kanunla yapılan değişiklikle 6245 sayılı Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşlarda ilk defa veya yeniden ataması yapılanlar ile bunları aile fertlerine söz konusu atamalara bağlı olarak harcırah ödenmesine imkan bulunmadığından, sürekli görev yolluğu ödenmesinin mümkün olmadığının düşünüldüğü şeklinde görüş bildirildiğinden başvurana ödeme yapılamadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;

3.1. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”

3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin B bendinde; “Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”,

5. 6245 sayılı Harcırah Kanununun;

5.1 “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin (c) fıkrasında; “Memur: Personel kanunları hükümlerine göre

aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç), …ifade eder.”,

5.2 “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinin (b) fıkrasında; “Daimi vazife

harcırahı, Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; itibaren verilir.”,

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka aykırılık

/

bulunduğu tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi”

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, Kars Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı emrinde Sözleşmeli

Zabıt Katibi olarak çalışmakta iken İcra Dairesi Başkanlığı emrinde İcra Müdür Yardımcısı olarak atanması nedeniyle sürekli görev yolluğunun hesaplanarak dilekçesinin reddedildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.

8. Adalet Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare ve başvuran tarafından

Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.

9. Başvuranın, Kars Adliyesinde 4/B Sözleşmeli Zabıt Katibi iken Çorlu İcra Müdürlüğüne İcra Müdür

Yardımcısı olarak atandığı ve 20/01/2022 tarihindeki talebi doğrultusunda tek taraflı olarak sözleşmesini feshettiği, 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında yolluk ve harcırah talebine ilişkin Strateji Geliştirme

Başkanlığının 23/02/2022 tarih, 637 sayılı yazısında belirtilen “sözleşmeli zabıt katibi olarak görev yapmakta iken açıktan atama ile icra müdür yardımcılığına atanan ’e gerek 6245 sayılı

Kanunun 9 uncu maddesinin a bendinin yürürlükten kaldırılması, gerekse 10 uncu maddenin 1 numaralı bendindeki “yeniden veya” ibaresinin metinden çıkarılması nedeniyle, sürekli görev yolluğu ödenmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir” görüşü doğrultusunda sürekli yolluk ödemesinin yapılmadığı, söz konusu ret cevabı sonrası Kurumumuza müracaat ederek anılan yolluğun dilekçesinin reddedildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep ettiği görülmüştür.

10. Temel ve asli fonksiyonları kamu hizmetini yürütmek olan kamu görevlileri, kamu hizmetinin iyi işlemesi için ya kendi isteklerine dayalı olarak, ya da resen kanunlarda yer alan kurallar çerçevesinde yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka bir yere atanabilmekte, bu atamaya bağlı olarak da yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazı giderler yapmak zorunda kalmaktadırlar. Yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda bu hizmet için görevlendirilen kişilerin katlanacakları giderleri karşılamak üzere yapılan parasal ödemeyi içeren bir idari işlem olup, atama işlemi sonucunda görev yeri değişen kamu görevlisinin karşı karşıya kaldığı külfetin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, kanun koyucu tarafından bu külfetin kamuca karşılanması amacıyla yasal düzenlemeler yapılmıştır.

11. Başvuru konusuna benzer bir olayda, sözleşmeli öğretmenin kadrolu statüye geçerek başka bir ile atanması ve akabinde yolluk talebi neticesinde idari yargı önüne getirilen başvuruda Danıştay 11. Daire

Başkanlığının 22/11/2017 tarih, 2017/1324 e. 2017/6163 K. Sayılı kararında “…..bakılan olayda davacının sözleşmeli öğretmen olarak göreve başlamasıyla kamu görevlisi statüsüne girmiş olduğu, aynı kurum içerisinde sözleşmeli personel statüsünde görev yeri değişmesi ve katıldığı KPSS puanına göre kadrolu statüye geçmesiyle ilk defa Devlet memurluğuna atanan kişi konumunda olmayıp, yer değiştirme suretiyle atanan kişi kapsamında olduğu, sözleşmeli personel statüsünde iken kurumuna verdiği görevden ayrılma dilekçesinin ise, yürüttüğü kamu görevini bırakma amacıyla değil, yeni görevine başlamak için verilmiş olduğu sonucuna varıldığından, yer değiştirmek suretiyle ataması yapılan davacıya 6245 sayılı Kanun uyarınca söz konusu atamadan doğan yolluğun ödenmesi gerekirken, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır…”, /

12. Yine benzer şekilde, Danıştay 2. Daire Başkanlığının 16/06/2015 tarih, 2015/1900 E. 2015/6522 K.

Sayılı kararında “…aynı kurum içerisinde sözleşmeli personel statüsünde görev yeri değişilerek ve arada herhangi bir kesinti olmaksızın KPSS puanına görev kadrolu statüye gelmesine ilişkin atama işleminin ise içerik itibariyle naklen atama niteliğinden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda, naklen atama işleminden dolayı 6245 sayılı kanun uyarınca davacıya yolluk ödenmesi gerektiğinden, söz konusu atamadan doğan yolluğun ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır…” şeklinde karar verildiği,

13. Buna göre, 4/B sözleşmeli zabıt katibi olarak görev yapmakta iken kadrolu icra müdür yardımcılığına atanan ’in açıktan atanması dolayısıyla ilk defa devlet memurluğuna atanan kişi konumunda değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, tek taraflı sözleşmeyi feshetmiş olmasının yeni kamu görevine başlamak amacıyla yapılan bir işlem olduğu, eski-yeni kamu görevi arasında herhangi bir kesintinin bulunmadığı,

Anlaşılmış olup,

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle idare tarafından başvurana sürekli görev yolluğu ödemesi yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin “kanunlara uygunluk” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Tekirdağ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Sürekli görev yolluğunun hesaplanarak dilekçesinin reddedildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte başvurana ödenmesi yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığınca bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,

/

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/