|
ÖZET: Başvuran, 2021 yılında kullanmadığı yıllık izinlerinin 2022 yılına aktarılmasını talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesi’nin 10. maddesinde, “Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.” hükmü bulunduğundan, başvuranın 2021 yılında kullanmadığı izinlerin devri mümkün olmamıştır. Ayrıca, 663 sayılı KHK’nın 42. maddesi gereği, sözleşmeli personelin izin hakları ile ilgili olarak Bakanlıkça belirlenen şartlar geçerlidir. Başvuranın, 2020 yılında imzaladığı sözleşmede bu hükmü kabul ederek görev yaptığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebi, mevcut mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde hukuka aykırı bulunmuş ve başvurusu reddedilmiştir. İzinlerin devredilmemesi, kamu idaresinin belirlediği kurallar çerçevesinde hukukun güvenliğini sağlamak amacıyla uygulanmaktadır. Bu nedenle, başvuranın 2021 yılına ait izinlerinin 2022 yılına aktarılması talebi kabul edilmemiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/6248-S.23.10231
BAŞVURU NO : 2022/17448
KARAR TARİHİ : 23/05/2023
RET KARARI
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Yıllık izin aktarımı hk.
BAŞVURU TARİHİ : 28/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; Yalova İl Sağlık Müdürlüğünde 663 sayılı KHK’nın 42.maddesine göre sözleşmeli uzman olarak görev yaptığını, 2021 yılında kullanmadığı izninin imzalamış olduğu Hizmet
Sözleşmesinin 10. Maddesi (a) bendinde Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler ertesi yıla devredilemez hükmüne istinaden 2022 yılına aktarılamadığını ancak 663 sayılı KHK’nin Sözleşmeli personelin malî hakları ve yükümlülükleri başlıklı 33. madde 6. Fıkrasında yer alan “Sözleşmeli personelin izinleri ve iş sonu tazminatı hususlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personele ilişkin hükümler uygulanır.” hükmü gereği atıf yapılan 657 sayılı Kanununun
4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak
sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanan Sözleşmeli
Personel Çalışmasına ilişkin Esaslar’ın 9. Maddesinde “… Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir. Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi hariç, önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılamayan izin hakları düşer.” denildiği, 663 sayılı KHK’nın 42. maddesine göre imzalamış olduğu sözleşmenin 10.maddesi (a) bendinde belirtilen “Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler ertesi yıla devredilemez” hükmünün önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılmayan izin hakları ile ilgili olduğunu belirterek, mevzuat hükümlerine istinaden izin hususunda 657 Sayılı Kanunun 4 B fıkrasına tabi olan izin hakkına göre 2021 yılında kullanmadığı izinlerinin 2022 yılına aktarılması ve 2022 yılında kullandığı izinlerin 2021 yılındaki izin hakkından düşürülmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. 663 sayılı KHK’nın 42 nci maddesinin 7 nci fıkrasında “Ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelle ilgili bu maddede belirtilen asgari şartların dışında Bakanlıkça ilave nitelik ve şartlar belirlenebilir.” hükmü kapsamında ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelin çalışma şartlarını belirten “Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesi”nin hazırlandığı,
2.2. “Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesinin” sözleşmelinin izin hakları ile ilgili 10 uncu maddesinde; “ a) Yıllık İzin: 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kurumlarda Sosyal
Güvenlik Kurumlarına prim ödemek suretiyle geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olanlara yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. Yıllık izinler ait olduğu sözleşme yılı içerisinde ve iş şartlarına göre disiplin amirinin belirleyeceği zamanda kullandırılır. Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.” hükmüne yer verildiği ve adı geçenin “Sağlık Bakanlığı
Hizmet Sözleşmesinde” belirtilen şartları kabul ederek Bakanlığın ile ekli II sayılı cetvelde belirtilen uzman sözleşmesi imzalama talebinde bulunduğu, Bakanlığın uygun görüş ve Onayı ile sözleşmeli personel statüsünde uzman olarak görev yaptığı,
2.3. Başvuran ile Bakanlık arasında imzalanan sözleşmenin 663 sayılı KHK’nın 42 nci maddesinin 10 fıkrasında belirtilen “Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlardaki sözleşmeli personelin sözleşmeleri iki yıldan dört yıla kadar yapılabilir.” hükmü kapsamında sözleşme süresi ile sınırlı olmak kaydıyla yapıldığı, sözleşme süresi sonunda Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde yeniden sözleşme imzalanabildiği ve sözleşme imzalanmaması halinde sözleşmelinin, önceki pozisyonuna geri döndüğü,
2.4. Başvuranın Yalova İl Sağlık Müdürlüğünde 15.07.2020 tarihinden 14.01.2023 tarihine kadar sözleşmeli uzman pozisyonunda görev yaptığı, “…Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir.” hükmünün kendisi için de geçerli olduğu ve uygulanması gerektiği yönündeki iddiasına dair adı geçenin başvurusunda bahsetmiş olduğu 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Sözleşmeli Personelin Mali Hakları ve Yükümlülükleri başlıklı 33. Maddesi 15.08.2017 -KHK-694/203md. aynen kabul 01.02.2018-7078/389 md ile mülga olduğu, diğer yandan SÖZLEŞMELİ PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA İLİŞKİN ESASLAR(1)’ın 1 inci maddesinde belirtilen bahsi geçen hükmün 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanmakta olup başvuru sahibinin 663 sayılı KHK kapsamında “Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesinde” belirtilen şartlara tabi olarak görev yaptığı,
2.5. İzinlerin devredip etmeyeceği hususunun mevzuatla belirlenmekte olduğu 663 sayılı KHK kapsamında
Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesinin 10 uncu maddesindeki “…Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.” hükmü ile açıkça ifade edildiği
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
3.2. “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesi ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 663 sayılı Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin; 5.1. ‘Atama, personelin niteliği ve mali haklar’ başlıklı 42 nci maddesinde; “Ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelle ilgili bu maddede belirtilen asgari şartların dışında Bakanlıkça ilave nitelik ve şartlar belirlenebilir.
…
(19) Sözleşmeli personelin izinleri ve sosyal güvenlik açısından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin iş sonu tazminatı hususlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personele ilişkin hükümler uygulanır.”
5.2. Sözleşmeli uzman çalıştırılması başlıklı 45 nci maddesinde; “Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında özel bilgi ve ihtisas gerektiren nitelikli bir işin yapılması veya proje hazırlanması veya yürütülmesi için 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın proje süresince ve her halde üç yıla kadar sözleşme ile yerli ve yabancı uzman çalıştırılabilir.”
6. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesinde; “(Değişik:14/05/20182018/11809) 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. (Ek cümleler:RG-6/2/202131387-C.K.-3507/2 md.) Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir. Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi hariç, önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılamayan izin hakları düşer.”
7. Sağlık Bakanlığı İzin Yönergesinin 11. Maddesinde; “Sözleşmeli personelin izinleriyle ilgili hükümler sözleşmede belirlenir. Bu izinler yönergede belirtilen yetkili amirler tarafından kullandırılır.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, 657 Sayılı Kanunun 4/B fıkrasına tabi olan izin hakkına göre 2021 yılında kullanmadığı izinlerinin 2022 yılına aktarılması ve 2022 yılında kullandığı izinlerin 2021 yılındaki izin hakkından düşürülmesini talep etmektedir.
10. Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden başvuranın Yalova İl Sağlık Müdürlüğünde
15.07.2020 tarihinden 14.01.2023 tarihine kadar 663 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli uzman
pozisyonunda görev yaptığının, Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesinin 10 uncu maddesindeki
“…Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.” hükmü gereği 2021 yılında kullanmadığı izinlerin devrinin mümkün olmadığının, 663 sayılı KHK’nın 42 nci maddesinin 7 nci fıkrasında “Ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelle ilgili bu maddede belirtilen asgari şartların dışında Bakanlıkça ilave nitelik ve şartlar belirlenebileceğinin belirtiği görülmüştür.
11. 663 sayılı KHK’nın 42 nci maddesinin 7 nci fıkrasında “Ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelle ilgili bu maddede belirtilen asgari şartların dışında Bakanlıkça ilave nitelik ve şartlar belirlenebilir.” hükmü kapsamında ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelin çalışma şartlarını belirten “Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesi”nin hazırlandığı, Hizmet Sözleşmesinin 10 uncu maddesinde, personelin kullanabileceği izinlere ilişkin olarak “…Yıllık izinler ait olduğu sözleşme yılı içerisinde ve iş şartlarına göre disiplin amirinin belirleyeceği zamanda kullandırılır. Sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.” denildiği ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı Ve
Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 42nci maddesi kapsamında istihdam edilen başvuranın da 2020 yılında sözleşmesini bu hükmü kabul ederek imzaladığı anlaşılmaktadır.
12. Anayasanın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin ön koşulu; hukuk güvenliğinin sağlanmasıdır. Bireylerin güvenliğini ve toplumdaki barışı sağlamak, kanunların keyfiliğine karşı bireyleri korumak ve hukuka olan güvenin sarsılmaması, kanunlara karşı olan itimadın korunması için kanunların geriye yürüyemeyeceği esası kabul edilmiştir. Hukuk devletinde güven ve istikrarın sağlanabilmesi için gerek özel gerekse kamu hukukunda kural olarak eğer kanunlar tersini öngörmüyorsa örneğin kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirdiği kazanılmış hakların korunması, mali haklarda iyileştirme gibi durumlar söz konusu değilse kanunlar yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara ve ilişkilere uygulanırlar.
13. İlgili idare şikayete konu edilen uyuşmazlık açısından Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların uygulanamayacağını zira başvuranın bu esaslarda değişiklik yapılması öncesinde tabi olduğu hizmet sözleşmesi kapsamında istihdam edildiği, söz konusu hükmün Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak
sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulandığı, oysa 663 sayılı
KHK kapsamında “Sağlık Bakanlığı Hizmet Sözleşmesinde” belirtilen şartlara tabi olarak görev yaptığını belirtmektedir.
14. Somut olayda, Yalova İl Sağlık Müdürlüğünde 15.07.2020 tarihinden 14.01.2023 tarihine kadar sözleşmeli uzman pozisyonunda görev yapacağına dair sözleşme imzalayan başvuranın bu aşamada, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 1 inci maddesi kapsamında bulunmadığı, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı hükmü karşısında hali hazırda imzalamış bulunduğu yenilememesi halinde izin devrinin mümkün bulunmadığı, başvuranın da 2020 yılında sözleşmesini bu kabul ederek imzaladığı anlaşılmaktadır. Başvuranın 2020 yılında yapılan sözleşmesinde yer alan açık hüküm ve kişinin sözleşmenin yenilenmesi ya da güncellenmesi talebi de olmadığı göz önünde tutulduğunda İdarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi