| ÖZET: Başvuranın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli olarak çalıştığı sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi talebi, idare tarafından reddedilmiştir. İdare, başvuranın memuriyete geçirilmesinin, sözleşmeli statüdeki hizmet sürelerinin değerlendirilmesine olanak tanımadığını savunmuştur. Ancak, yapılan inceleme sonucunda, 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinin ilgili fıkrasında, sözleşmeli personelin memuriyete geçirilmesi durumunda, bu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, “memuriyete geçirilme” ifadesinin, sınavla ilk defa Devlet memuru olarak atanmış olanları da kapsadığı ifade edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın sözleşmeli olarak geçirdiği sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin başvuranın talebini reddetmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65393-S.20.71005
BAŞVURU NO : 2020/2120
KARAR TARİHİ : 21/07/2020
TAVSİYE KARARI
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : 4/B hizmetinin kazanılmış hak aylığında sayılması talebi hk
BAŞVURU TARİHİ : 31/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, başvurusunda özetle; Manisa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde (Milli Emlak
Müdürlüğü) V.H.K.İ. olarak görev yaptığını, memuriyete başlamadan önce Türkiye İş Kurumu
Karaman İşkur Müdürlüğü’nde 04.12.2009-12.07.2010 tarihleri arasında 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli (Büro Personeli )
olarak çalıştığını, burada çalıştığı toplam 219 gün hizmet süresinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesine esas değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı değişik 36.
maddesinde hizmet sınıflarının sayıldığı ve devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde ne şekilde değerlendirileceğine ilişkin hükümlere yer verildiği, yine aynı Kanununun değişik 36. Maddesinin (C) bendinin birinci fıkrasında; memurluğa “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu Kanun ve bu
Kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve özel sektörde geçen sürenin 3/4’ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” hükmünün yer aldığı,
2.2 Aynı maddenin 6 numaralı alt bendinde ise “Bu kanunun 4 ve 237. maddesinin (e) bendine
göre sözleşmeli istihdam edilenlerin kurumları tarafından özel Kanunlara göre memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir” hükmüne yer verilerek anılan Kanunun 4/B maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personelin memuriyete geçirilmeleri halinde hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirebileceğinin hükme bağlandığı,
2.3. Ancak; başvuranın Karaman Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli statüde görev yapmakta iken 12/07/2010 tarihinde kendi isteği ile istifa ederek KPSS 2010/1 yerleştirme sonucuna göre 13/10/2010 tarihinde Mülga Maliye Bakanlığı Karaman/Ayrancı Mal Müdürlüğünde 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4/A kapsamında Genel İdari hizmetler Sınıfında memur olarak göreve başladığının tespit edildiği, bu nedenle ilgilinin kamuda sözleşmeli statüde geçen hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun yukarıda belirtilen madde hükümleri gereğince kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı
ifade edilmektedir.
3. Başvuruya konu iddia hakkında istenen görüş talep yazımıza istinaden Çalışma Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle;
3.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının altıncı bendinde “Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” hükmünün yer aldığı,
3.2. Bu hükümde, 657 sayılı Kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına istinaden sözleşme ile çalıştırılan personelin memur statüsüne geçirilmesi halinde sözleşmeli olarak geçen sürenin tamamının memuriyette geçmiş sayılarak kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesinin kabul edildiği, burada kullanılan “memuriyete geçirilme” halleri için söz konusu Kanunda herhangi bir kısıtlayıcı hükme yer verilmediği,
3.3. Söz konusu “memuriyete geçirilme” ibaresinin sınavla ilk defa Devlet memuru olarak atanmış olanları da kapsaması gerektiğinin değerlendirildiği, bu itibarla; Bakanlıkta 657 sayılı
Kanuna tabi görev yapan başvuranın, mezkur Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışmış olduğu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiğinin mütalaa edildiği,
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin
“Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının altıncı bendinde; “Bu kanunun 4 üncü ve
237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete
geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, memuriyete başlamadan önce Türkiye İş Kurumu Karaman İşkur
Müdürlüğü’nde 04.12.2009-12.07.2010 tarihleri arasında 4/B’li olarak çalıştığını, burada çalıştığı toplam 219 gün hizmet süresinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesine esas değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. İdare, başvuranın 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli statüde görev yapmakta iken 12/07/2010 tarihinde kendi isteği ile istifa ederek KPSS puanına göre 4/A kapsamında Genel
İdari hizmetler Sınıfında memur olarak göreve başladığı ve bunun memuriyete geçirilme sayılamayacağı gerekçesi ile başvuranın talebini uygun görmemiştir.
10. Bilindiği üzere, 1960 yılından bu yana ülkemizin kamu personel politikasına yön veren
Devlet Personel Başkanlığı 2019 yılında kapanmış olup, Başkanlığa dair iş ve işlemler Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.
11. Bu bağlamda, konuya ilişkin Çalışma Genel Müdürlüğünden görüş istenmiş olup, Müdürlük tarafından iletilen mütalaada; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin
“Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının altıncı bendinde “Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” hükmünün yer aldığı, burada kullanılan “memuriyete geçirilme” halleri için söz konusu Kanunda herhangi bir kısıtlayıcı hükme yer verilmediği, bu nedenle “memuriyete geçirilme” ibaresinin sınavla ilk defa Devlet memuru olarak atanmış olanları da kapsaması gerektiğinin değerlendirildiği, bu itibarla; Bakanlıkta 657 sayılı Kanuna tabi görev yapan başvuranın, mezkur Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışmış olduğu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
12. Hukuk temel olarak adaleti istemektir, adalet ise, kimsenin adına sanına bakmadan herkesi eşit değerlendirmeyi gerektirir. Aynı şekilde hukukun genel ilkelerine bakıldığında özünde kişilerin kişisel hak ve özgürlüklerini eşit bir şekilde koruma amacı taşıdığı görülmektedir.
İdarelerin kanun hükmüne dair yorum yaparken hukukun genel ilkeleri hususunda özel bir dikkat göstermesi gerekirken somut olay kapsamında, ilgili idare kanun hükmünde yer alan
“memuriyete geçirilme” anlamını tespit edebilmek için yaptığı yorumunda ülkemizin kamu personel politikasına yön veren ve kamu kurumları arasındaki uygulamalarda yeknesaklığı sağlama görevine sahip olan Kurumun bu konuyla ilgili eski görüşlerini görmezden gelmiş, başvuran özelinde de görüş talep etmeyi tercih etmemiştir.
13. Ayrıca idare aldığı kararının meşruluk değerini ve algısını barındırması için uygun gerekçelere dayanması gerekirken, başvuranın talebini sadece yorumuna dayanarak reddetmesi hukuk devleti ilkesiyle de çelişmektedir. Hukuk devletinde, idarenin sahip olması gereken istikrar ve eşitlikçi yaklaşım korunmalıdır. Bu kapsamda ilgili idareden Çalışma Genel
Müdürlüğünün başvuran özelinde vermiş olduğu görüşe uyması ve personel politikasında karşılaştığı sorunlarda eşitliği/adaleti sağlamak adına görüş verme yetkisine sahip
Kurumların görüşüne başvurması beklenmektedir.
14. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, İdare tarafından 657 sayılı Kanuna tabi görev yapan başvuranın, mezkur Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışmış olduğu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Manisa
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışmış olduğu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi için ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA TEBLİĞİNE;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Ek:
1-Genel Müdürlük yazısı