Sözleşmeli personelin sağlık mazeretine dayalı yer değişikliği talebinin kadro durumu ve atanma öncesi bilgi ışığında değerlendirilmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/74526-S.20.80980

BAŞVURU NO : 2020/5587

KARAR TARİHİ : 07/09/2020

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI

Yer değiştirme talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 25/03/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran (TCKN: ) özetle; Baba adı ana adı olmak üzere 13.07.2018 tarihinden itibaren Van F tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza

İnfaz Kurumu’nda 4/b’ye tabi sözleşmeli infaz ve koruma memuru olarak görev yaptığını, babası (hafif demans), annesi ve ablasının (şizofren) rahatsızlıkları bulunduklarını, annesinin yaşı dolayısıyla kız kardeşi ve babasına bakamadığı ayrıca okuma – yazma bilmediği bu nedenle ailesinin resmi kurumlardaki işlerini takip edemediğini, kendisinin ailesinin resmi işlemlerini yürütmesi için vasi olarak atandığını ifade ederek mağduriyetinin giderilmesi için

Elazığ iline tayininin yapılmasını talep etmektedir.

1.1. Başvuru ekinde yer alan belgelerin;

1.1.1. Başvuranın talebine istinaden Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğü’nün 19.02.2020 tarihli cevabi yazısında; “Başvuranın talebinin 2020 yılı isteğe bağlı atama döneminde Norm ve Atama sistemi üzerinden başvuruda bulunması ve yerleştirme şartlarına haiz olması halinde olumlu değerlendirileceği” ifade edildiği,

1.1.2. Başvuranın babasına ait Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından verilen

25.07.2018 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; “Babasının ( ) hafif demans

rahatsızlığı olduğu, mevcut rahatsızlıkları dolayısıyla aile desteğine ihtiyacı olduğu” karar altına alındığı,

1.1.3. Baba adı olan adına Elazığ Eğitim ve Araştırma

Hastanesi tarafından düzenlenen 30.07.2018 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; ’in, şizofren rahatsızlığı nedeniyle, %80 oranında engelli olduğu,

1.1.4. Başvuranın talebine istinaden Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğü’nün 12.12.2018 tarihli cevabi yazısında; “Başvuranın görev yaptığı yer ceza infaz çocukları ilemevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır”

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, sözleşmeli infaz ve koruma memuru personel olarak istihdam edilmekte olup, baba ve kız kardeşinin ağır sağlık sorunları nedeniyle sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talep etmektedir.

7.1. Sunulan belgelerden; – Başvuranın babasının hafif demans rahatsızlığı olduğu, kız kardeşinin şizofreni rahatsızlığı nedeniyle %80 engelli raporu bulunduğu,

– Başvuranın ’e vasi olarak tayin edildiği,

anlaşılmıştır.

8. Anayasa’da yer almayan veya açıkça düzenlenmeyen konulara ilişkin düzenleme yapma yetkisi yasama organına aittir. Bu açıdan, yasama organının bir alanı düzenleme yetkisi, genel ve asli bir yetkidir. Yasama organının düzenleme yetkisinin genel olması, kanuni düzenleme yaparken konu bakımından bir sınırın olmadığı, her konuda ve dilediği ölçüde ayrıntılı düzenleme yapabileceği; asli olması ise, yasama organının bir konuda doğrudan doğruya yani araya başka bir işlem girmeden düzenleme yapabileceği anlamına gelmektedir.

9. Kamu kurumlarında istihdam edilen personelin statülerinin ve bu statülerin her biri kapsamında istihdam edilen kişilerin işe alınması, nakil, terfi, sosyal, idari, mali ve özlük hakları ile disiplin yönünden tabi olacakları hükümlerin düzenlenmesi kanun koyucunun takdir alanında bulunduğu şüphesizdir. Hukuki durumları (statüleri) mevzuatla düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin bulundukları statüye ilişkin yasa ve yönetmelikte düzenlenmiş bulunan kurallara tabi olduklarının kabulü gerekmektedir.

10. Memur statüsünden farklı olarak sözleşmeli personel statüsü, tarafların önceden belirlenmiş sözleşme hükümlerine uymaları ile özgür iradelerinin esas olduğu, diğer bir anlatımla kişilerin kendilerine uygulanacak esasları bilerek belirli bir süre için istihdam edilmeyi seçtikleri bir statüdür. Diğer bir ifadeyle, sözleşmeli personel statüsünde çalışan personel hak ve yetkileri daha önceden belirlenmiş hukuki statüye kendi istek ve iradeleriyle girmekte ve idare ile sözleşme aşamasında bütün bu hususlardan haberdar olarak sözleşme imzalamaktadırlar. Bu bağlamda Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü Maddesinde sağlık mazeretine ilişkin düzenlenen kadro yönünden kısıtlamalar da dikkate alındığında, anılan mevzuat kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel tarafından sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talepleriyle karşılaşılması durumunda, bağlı yetkiye sahip olan İdarenin ilgili mevzuatla belirlenen sınırın dışına çıkarak, somut olayımızda “kadro bulunup bulunmadığı” hususunu göz ardı ederek, bu yöndeki talepleri kabul edip talep edilen yer değişikliği işlemini yapmasının mümkün bulunmadığı dikkate alınmak zorundadır. Kaldı ki, ilgili cevabi yazıdan anlaşılacağı üzere, Elazığ İlindeki ceza infaz kurumlarında boş sözleşmeli infaz ve koruma memuru pozisyonu bulunmadığı, bu bağlamda, başvuranın yer değiştirme talebinin gerçekleşme imkânının olmadığı anlaşılmaktadır.

11. Başvuruya konu somut olayın dosya kapsamandaki bilgi ve belgelere göre değerlendirilmesinde, başvuranın kız kardeşinin % 80 oranında engelli olduğu ve babasının hafif demans rahatsızlığının bulunduğu, Elazığ 1. Sulh Ceza Mahkemesince 12.03.2019 tarihinde başvuranın için vasi olarak tayin edildiği, başvuranın evli olan 3 kız kardeşinin de Elazığ ilinde yaşadığı, ayrıca başvuranın kız kardeşine verilen Engelli Sağlık

Raporu tarihinin 30/07/2018 ile başvuranın babasına verilen sağlık raporu tarihinin ise 25/07/2018 olduğu, başvuranın görev yaptığı yere atama tarihinin ise 13/07/2018 olduğu, tarihlerin çok yakın olması göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın kız kardeşi ve babasının hastalıklarının atanma tarihinden öncesinde var olduğu, başvuranın bu durumu bilerek tercihte bulunduğu anlaşılmaktadır.

12. “Annesi yüzde 92 oranında ağır engelli olup annesinin engel durumu nedeniyle annesine vasi olarak tayin edilen ve sözleşmeli olarak anestezi teknikeri olarak atanan başvuranın, annesinin sağlık mazereti nedeniyle Mardin’e atamasının yapılması” talebiyle Kurumumuza yaptığı başvuruya istinaden verilen 26.11.2018 tarih ve 8081 sayılı Kararda: “Başvuranın göreve atanma tarihinde ailesinin sağlık sorunlarını bilmesi ve ilgili mevzuat gereğince 4 sene boyunca atandıkları yerde çalışmaları gerektiğinden bahisle başvuranın talebi hakkında Red

Kararı verildiği anlaşılmıştır.

13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

13.1. İdarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı,

13.2. Diğer taraftan; başvuranın ailesinin yaşadığı sağlık sorunları, başvuranın Elazığ ilinde yaşayan kız kardeşlerinin evli olması ve başvuranın babasına vasi olarak atanması göz önünde bulundurulduğunda, Elazığ ilinde başvuranın kadrosunun boşalması halinde, başvuranın talebinin idare tarafından öncelikli ve ivedi olarak değerlendirilmesi gerektiği,

sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının

İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Elazığ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın “yer değiştirme” talebinin REDDİ;

Elazığ İlinde “sözleşmeli infaz ve koruma memuru” kadro açılması durumunda başvuranın tayin talebinin öncelikli ve ivedi olarak tekrardan değerlendirilmesi hususunda ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

ADALET BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın Başvurana ve gereği için ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi