Sözleşmeli personelin yer değişikliği sonrası sürekli görev yolluğu talebi ve idarenin reddi hukuki değerlendirmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın sözleşmeli sağlık teknikeri olarak görev yaptığı yerden başka bir yere atanması sonrası sürekli görev yolluğu talebi incelenmiştir. Başvuran, Karaman İl Sağlık Müdürlüğü’ne yaptığı başvuruda, 2021 yılı yer değişikliği kapsamında kendisine sürekli görev yolluğunun ödenmesini istemiş, ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. İdare, sözleşmeli personelin sürekli görev yolluğu almasının mümkün olmadığını savunmuştur.

Karar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde değerlendirilmiştir. Danıştay, sözleşmeli personelin de belirli şartlar altında naklen atanabileceğini ve bu durumun, kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin karşılanması amacıyla yolluk ödenmesini gerektirdiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, yer değişikliği nedeniyle başvurana sürekli görev yolluğu ödenmesi gerektiğine ve idarenin bu talebi reddetmesinin hukuka aykırı olduğuna karar verilmiştir. Bu durum, sözleşmeli personelin haklarının korunmasına yönelik önemli bir içtihat oluşturmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13551-S.21.21757

BAŞVURU NO : 2021/7198

KARAR TARİHİ : 22/09/2021

TAVSİYE KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAMAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Sürekli görev yolluğu talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran: Sözleşmeli sağlık teknikeri (AABT) olarak Adana İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı

Pozantı 1 Nolu ASHİ’de AABT olarak görev yapmakta iken, 2021 Yılı 1. Dönem Sağlık Bakanlığı 66345/A Sözleşmeli Sağlık Personelinin Eş Durumu Nedeniyle Yer Değişikliği Kurası kapsamında Karaman

İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı Merkez 4 Nolu ASHİ’ye sözleşmeli sağlık teknikeri (AABT)

olarak atandığını, 24.03.2021 tarihinde Karaman İl Ambulans Servisi Başhekimliğine vermiş olduğu dilekçe ile sürekli görev yolluğunun tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu, ancak talebinin Karaman İl

Sağlık Müdürlüğü tarafından reddedildiğini ifade ederek 2020 ve 2021 yıllarına yönelik 28.08.2019 tarihli 2019/1 no’lu Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının Birinci Bölümünde yer alan “Sözleşmeli personelin sürekli görev yolluğu” başlıklı 47. Maddesi gereğince sürekli görev yolluğunun tarafına ödenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Karaman Valiliği’nin 06/05/2021 tarih ve sayılı cevabi yazısında: “ 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “ Sözleşmeli

Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar”ın 4 üncü Maddesinde “Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenemez” hükmü yer aldığı, 2.1. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 01.11.2018 tarihli ve sayılı yazısında: “4/b kapsamında istihdam edilen personelin memur ve hizmetli tanıma girmediğinden ve yer değiştirmeleri naklen atama olmadığından söz konusu personele sürekli görev yolluğu ödenmesine imkan bulunmadığı” mütala edildiği, Bu nedenle başvurana sürekli görev yolluğu ödenmediği, ifade edilmiştir.

/

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.

…

B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”…

6. 6245 sayılı Harcırah Kanununun;

6.1. “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin (c) fıkrasında; “Memur: Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç) …ifade eder.”

6.2. “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinin (b) fıkrasında; “Daimi vazife harcırahı, b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; … İtibaren verilir.”

hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran; Sözleşmeli sağlık teknikeri (AABT) olarak Adana İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı

Pozantı 1 Nolu ASHİ’de AABT olarak görev yapmakta iken, 2021 Yılı 1. Dönem Sağlık Bakanlığı 66345/A Sözleşmeli Sağlık Personelinin Eş Durumu Nedeniyle Yer Değişikliği Kurası kapsamında Karaman

İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı Merkez 4 Nolu ASHİ’ye sözleşmeli sağlık teknikeri (AABT)

olarak atandığını ifade ederek sürekli görev yolluğunun tarafına ödenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

/

9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun istihdam şekillerine ilişkin 4 üncü maddesinde, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği; (B) fıkrasında ise sözleşmeli personel, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olarak tanımlanmıştır.

10. Sözleşmeli personel hakkında uygulanacak hükümler 28/6/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda düzenlenmiştir. Söz konusu Esasların 1 inci maddesinde, bu Esasların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı öngörülmüştür. 4 üncü maddesinde ise sözleşmeli personelin, sözleşmelerinde belirtilen görev yeri dışında çalıştırılamayacağı, görev yeri dışına geçici olarak gönderilenlerin ise gündelik ve yol giderlerinin, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinde saptanan süreyi ve 1 inci derece Devlet memurlarına ödenen harcırah miktarını aşmamak üzere sözleşmelerde belirtileceği öngörülmüştür. Söz konusu hükümde yer alan “Sözleşmeli personele geçici görev yolluğu dışında harcırah ödenemez” ibaresi ise Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2013 tarihli ve

E:2009/140, K:2013/12270 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

11. Bunun yanı sıra, 29/03/2009 tarih ve 27184 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Sözleşmeli Personel

Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 5 inci maddesi ile söz konusu

Esaslara Ek 3 üncü madde eklenerek, sözleşmeli personelin belirli şartları taşıması koşuluyla naklen atanabileceğine yönelik düzenleme getirilerek, bu şekilde sözleşmeli personele de 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununa tabi memurlara tanınan haklardan yararlandırılmalarına olanak tanındığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, görev yeri değişikliği nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin kamuca karşılanması amacıyla sözleşmeli personele de harcırah ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Esaslarda yapılan söz konusu değişikliğe uygun olarak, 1/9/2019 tarihli ve 30875 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararında da sözleşmeli personele

6245 sayılı Harcırah Kanununun sürekli görev yolluğuna ilişkin hükümleri kapsamında yolluk ödenmesi

gerektiğine yer verilmek suretiyle bu husustaki eksiklik giderilmiştir.

12. Kamu hizmetini en iyi şekilde ifa ile yükümlü olan kamu personelleri, kamu hizmetinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla personelin kendi isteğiyle veya re’sen çalışmakta oldukları yerden başka bir yere görevlendirilebilmekte, yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için birtakım harcamalarda bulunmaktadırlar. Yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda bu hizmet için görevlendirilen kişilerin katlanacakları giderleri karşılamak üzere yapılan parasal ödemeyi içeren bir idari işlem olduğundan; görev yeri değişen kamu görevlisinin karşı karşıya kaldığı külfet kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle personele yolluk ödenmesi gerekmektedir. Günümüz değişen koşulları neticesinde sözleşmeli personele de sonrasında belirli durumlarda naklen atanabilme imkanı getirildiğinden ve 6245 sayılı Harcırah Kanununda sözleşmeli personele sürekli görev yolluğu ödenemeyeceği yönünde bir hüküm bulunmadığından, görev yeri değişikliği sebebiyle katlanmak durumunda kaldığı külfetin karşılığı olarak, kamu görevlisi olarak nitelendirilen sözleşmeli personelin de anılan Kanun kapsamında yolluk ödemesi imkanından yararlanabilmesi gerektiği değerlendirilmekte ve bu kapsamda başvuru konusu Kurumumuzca daha önceden 2019/20327 ve 2019/20332 nolu dosyalarda da değerlendirilmiş olup söz konusu başvurulara ilişkin Tavsiye Kararları verilmiştir.

13. Danıştay 2. Dairesinin 16/06/2015 tarihli ve E. 2015/1900, K. 2015/6522 sayılı kararında da “ …

Öte yandan, eğitim ve öğretim hizmetleri sunulurken bu hizmeti sunan sözleşmeli öğretmenlerin tabi olduğu sözleşmeli personel hakkında uygulanacak hükümleri içeren 29/03/2009 günlü, 27184 sayılı Resmi

Gazetede yayımlanan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair

Esasların 5. maddesi ile söz konusu Esaslara Ek 3. madde ile eklenen bu düzenleme ile sözleşmeli personelin sayılan hallerde belirtilen özür gruplarına dayanan yer değiştirme taleplerinin kabul edilmesine ve böylece sözleşmeli öğretmenlerin de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolu memurlara tanınan haklardan yararlandırılmalarına olanak tanındığı ve görev yeri değişikliği nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan külfetin kamuca karşılanması amacıyla sözleşmeli personele harcırah ödenmesi gerektiği de açıktır. … Bu durumda; naklen atama işleminden dolayı, 6245 sayılı Kanun uyarınca davacıya yolluk ödenmesi gerektiğinden, söz konusu atamadan doğan yolluğun ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklinde karar verilmiştir.

14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yer değişikliği işleminden dolayı 6245 sayılı

Kanun kapsamında başvurana sürekli görev yolluğu ödenmesi gerektiğinden, söz konusu yer değişikliğinden doğan yolluğun ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

“Yer değişikliği işlemi nedeniyle oluşan görev yolluğunun ödenmesi” için KARAMAN İL SAĞLIK

MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASI’NA,

Bu kararın, BAŞVURANA, KARAMAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, /

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

KARAMAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/