|
ÖZET: Başvuran, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda (TKDK) sözleşmeli olarak geçirdiği sürelerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 64. maddesinde belirtilen sekiz yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınarak kademe ilerlemesinden yararlandırılmasını talep etmiştir. Ancak, idare, başvuranın memuriyete başlayış tarihi itibarıyla fiilen çalışarak sekiz yıl hizmet süresini tamamlamadığını ve bu nedenle kademe ilerlemesinden yararlandırılamayacağını belirtmiştir.
Danıştay, başvuranın sözleşmeli statüde geçirdiği sürelerin de sekiz yıllık hizmet süresi hesabında dikkate alınması gerektiğine hükmetmiştir. 657 sayılı Kanun’un 64. maddesi gereği, sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurların kademe ilerlemesinin yapılabileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın TKDK’da geçirdiği sürelerin, memurluk statüsündeki hizmet süresinin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın kademe ilerlemesi talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka uygunluk bulunmadığına ve başvuranın kademe ilerlemesinin yapılması yönünde Tarım ve Orman Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. |
olarak 18/03/2011 tarihinde göreve başladığı, 657 sayılı Kanunun geçici 37 nci maddesi gereğince sözleşmeden kadroya geçirilerek sözleşmeli olarak geçen süresinin de değerlendirildiği,
2.2) 15/03/2012-02/01/2014; 08/08/2014-02/08/2018 ve 03/08/2018-28/05/2019 tarihleri
arasında aylıksız izinli sayılarak Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda (TKDK)
sözleşmeli personel olarak görevlendirildiği ve aylıksız izinliyken bu Kanun kapsamında derece yükselmesi ile kademe ilerlemelerinin yürütüldüğü,
2.3) 15/09/2015-15/07/2016 tarihleri arasında da 657 sayılı Kanunun 108/B maddesi gereğince
doğum nedeniyle aylıksız izin kullandığı ve bu süresinin; 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C fıkrasının 8 inci bent hükmünün yürürlüğe girdiği 10/02/2016 tarihi itibariyle 10/02/2016-15/07/2016 tarihleri arasında geçen kısmının derece ve kademesinde değerlendirildiği,
2.4) Başvuranın Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 11/09/2020 tarihli ve E-
sayılı yazısına ekli 08/09/2020 tarihli dilekçesiyle TKDK’da geçen sözleşmeli hizmet sürelerinin de dikkate alınarak 8 yılda bir kademe ilerlemesinden yararlandırılması talebinde bulunduğu, ancak 15/09/2020 tarihli ve E- sayılı yazı ile memuriyete başlayış tarihi itibariyle fiilen çalışılmak suretiyle 8 yıl hizmet süresini tamamlamadığından (TKDK’da sözleşmeli olarak geçen süresini fiili hizmet süresine ilave edilmesi mümkün olmadığından)
657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca kademe ilerlemesinden
yararlandırılamayacağının bildirildiği,
2.5) 25/02/2011 tarihli ve 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6111 sayılı
Kanunun 116 ncı maddesi ile 657 sayılı Kanununa eklenen “Geçiş Hükümleri” başlıklı Geçici
36 ncı maddesinin (C) fıkrası düzenlemesi ile 18/05/2007 tarihli ve 26526 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Kurumunun Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkrası düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; 6111 sayılı Kanunun 116 ncı maddesi ile değiştirilen 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki
“Devlet Memurlarından son 6 yıllık sicil not ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmünün uygulanacağı, 6111 sayılı Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla da altı yıldan daha az süreli sicil notu ortalaması veya son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar hakkında 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 36 ncı maddenin (C) fıkrası ile 6111 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 25/02/2011 tarihinden itibaren memuriyete girenler hakkında 64 üncü maddenin 4 üncü fıkrasının uygulanacağı, söz konusu Kanun ile Devlet Memurluğunda sicil notu uygulamasına da son verilmek suretiyle bundan böyle 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memurlarından fiilen çalışılmak suretiyle sekiz hizmet yılını tamamlayanların kademe ilerlemesinden yararlandırılacağı belirtildiğinden, ilgilinin TKDK’da sözleşmeli olarak geçen süresinin her ne kadar derece ve kademelerin tespitinde dikkate alınması gerektiği hüküm altına alınmışsa da söz konusu Kanun hükmünün Devlet memurluğunda fiilen çalışılan sürelerin kademe ilerlemesinde dikkate alınacağı; uygulama yapılması halinde mevzuata aykırılık teşkil edeceğinden, ilgilinin kurumundan aylıksız izinli bulunduğu tarihlerde TKDK’da sözleşmeli olarak geçen süresi ile doğum nedeniyle kullandığı aylıksız izin süresinin ve Çanakkale İl
Müdürlüğünde 4/B statüsünde çalıştığı sürenin sekiz yıl hizmet süresi hesabında dikkate alınmasının mümkün bulunmadığının düşünüldüğü,
2.6) Konuya ilişkin 07/10/2019 tarihli ve E sayılı yazı ile Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu, 18/10/2019 tarihli ve Esayılı cevabi yazıda aylıksız izinli bulunulan sürelerin 8 yıl hizmet süresi hesabında dikkate alınamayacağının belirtilmiş olduğu ve adı geçenin son sekiz (8) yıl içinde disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler”
başlıklı 128 inci maddesinde: “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle:
7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun, Devlet memurlarının
hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.”,
5.2) “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi Ortak Hükümler bölümünün C
fıkrasının sekizinci bendinde “8- (Ek: 29/1/2016 – 6663/5 md.) 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”,
5.3) “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde (Değişik:13/2/2011-
6111/100 md.) “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle
atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.
Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.
Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.”,
5.4) “Aylıksız izin” başlıklı 108 inci maddesi B bendinde (Değişik:13/2/2011-6111/108
md.) “B) Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir.”,
5.5) “Geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 36 ncı maddesinin (Ek:13/2/2011-6111/116 md.) C
bendinde “C) Bu maddenin yayımı tarihinden önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmamış olanlar hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sekiz yıllık süre, ilk sekiz yıllık dönem için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki; a) Son beş yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için üç yıl, b) Son dört yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için dört yıl, c) Son üç yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için beş yıl, d) Son iki yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için altı yıl, e) Son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar için yedi yıl, olarak uygulanır.”
5.6) Geçici 37 nci maddesinde (Ek:2/6/2011– KHK-632/1 md.) “Kamu kurum ve
kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere, 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı
Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan memur kadrolarına, bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması halinde, 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca müştereken belirlenen memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar…
Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve
4924 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri,
öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz…
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı ve
Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.”,
6) 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanunun “Kurum personelinin statüsü, hakları ve atanmaları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkralarında “(Mülga fıkra 02.07.2018-KHK-703/93)
Kurumda hizmetler 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer
Kanunların sözleşmeli personel hükümlerine bağlı olmaksızın istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle yürütülür. Kurum Personeli emeklilik ve sosyal güvenlik yönünden 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabidir. Kurum personeline ilişkin ihtilaflar iş mahkemelerinde görülür…
(Mülga bir ila yedinci cümleleri:2/7/2018-KHK-703/93 md.) 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (IV) sayılı cetvellerde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışanlardan durumları, bu maddede sayılan nitelik ve şartlara uygun olanlar kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakatı ile kurumda sözleşmeli olarak istihdam edilebilir. Bu şekilde istihdam edilecek personel sayısı toplam personel sayısının yüzde otuzunu aşamaz. Bu şekilde görevlendirilen personel kurumlarından aylıksız izinli sayılır ve asıl kadrosu ile ilgisi devam eder. Bunların terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kurumlarınca yapılır. Bu hükme göre görevlendirilenler, görevli kaldıkları sürece mali ve sosyal haklarını kurumdan alırlar.”,
7) 25/02/2011 tarihli ve 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6111 sayılı Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun “Yürürlük” başlıklı 215 inci maddesinde “(1) Bu
Kanunun;… j) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.”,
8) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Personel Yönetmeliğinin;
8.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumunda sözleşmeli olarak istihdam edilecek personele ve insan kaynakları planlamasına ilişkin hususları düzenlemektir.”,
8.2) “Performans, özlük dosyası ve disiplin” başlıklı 30 uncu maddesinde “(1) (Değişik:
2/5/2012-2012/3189 K.) Personel hakkında performans değerlendirmesi yapılır ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun özlük dosyası ve disiplin hükümleri kıyasen uygulanır.
(2) Aylıktan kesme cezası sözleşmeli personelin brüt ücretinin otuzda biri ila sekizde biri arasında kesinti yapılması, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası sözleşmeli personelin ücretinin belirlenmesinde esas alınan kıdem süresinde indirim yapılması, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise sözleşmenin feshedilmesi suretiyle uygulanır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda
sözleşmeli statüde görev yaptığı sürelerin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde belirtilen sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınarak sekiz yıllık sürenin tamamlandığı tarih itibarıyla başvuranın kademe ilerlemesinin yapılması yönünde tavsiyede bulunulmasına ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Eceabat İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde mühendis olarak çalışmakta olan başvuran,
TKDK’da geçen sözleşmeli hizmet sürelerinin de dikkate alınarak 8 yılda bir yapılan kademe ilerlemesinden yararlandırılmasını talep etmektedir (§1).
11) Dosya kapsamında yer alan başvurana ait hizmet belgesinden;
11.1) Başvuranın 18/03/2011-14/08/2011 tarihleri arası (4 ay 26 gün) 4/B statüsünde mühendis
olarak çalıştığı,
11.2) 15/08/2011 tarihinde 657 sayılı Kanunun geçici 37 nci maddesi kapsamında, teknik
hizmetler sınıfına mühendis unvanıyla kadroya atandığı ve sözleşmeli statüde çalıştığı sürenin intibakında değerlendirildiği,
11.3) 15/03/2012-02/01/2014; 08/08/2014-02/08/2018 ve 03/08/2018-28/05/2019 tarihleri
arasında TKDK’da görevlendirme nedeniyle aylıksız izne ayrıldığı,
11.4) 15/09/2015-15/07/2016 tarihleri arasında da 657 sayılı Kanunun 108 inci maddesi
gereğince doğum nedeniyle aylıksız izne ayrıldığı,
11.5) Aylıksız izinli olduğu süreçte derece/kademe ilerlemelerinin yapıldığı
anlaşılmıştır.
12) Anayasa’nın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülükleri, aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır (§3.2). Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin; başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalarla bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan alt mevzuat düzenlemelerin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması ‘Statü
Hukuku’nun gereğidir. 657 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde (§5.1), Devlet memurlarının ilerleme ve yükselmelerinin bu kanun kapsamında düzenleneceği öngörülmüştür.
13) 657 sayılı Kanunun Geçici 36 ncı maddesinin C bendinde; bu maddenin yayımı tarihinden
önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmamış olanlar hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmünün uygulanacağı; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sekiz yıllık sürenin ise; ilk sekiz yıllık dönem için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son 5,4,3,2 nci yıllar ile son sicil notu ortalaması 90 ve yukarı olanlar için sırasıyla 3,4,5,6 ve 7 yıl olarak uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
14) 657 sayılı Kanunun 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasının
değişiklikten önceki hali “Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” şeklindedir. 6111 sayılı Kanunun ‘Yürürlük’ başlıklı 215 inci maddesinin (j) bendi düzenlemesi (§7) gereği; 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, Kanunun yayım tarihi olan 25/02/2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
15) Başvuran, 18/03/2011 tarihinde 4/B statüsünde mühendis olarak çalışmaya başlamış, 657
sayılı Kanunun geçici 37 nci maddesi kapsamında teknik hizmetler sınıfına mühendis unvanıyla 15/08/2011 tarihinde kadroya atanmış olup 6111 sayılı Kanunun yürürlüğe girme tarihi olan 25/02/2011 tarihi sonrası çalışmaya başlamış olduğu görülmektedir. Buna göre; 657 sayılı
Kanunun 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 64 üncü maddesinin başvuran hakkında uygulanacağı, anılan madde gereği; memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartlarının aranması, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara ise aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanması gerekmektedir.
16) Danıştay 12. Dairesinin 05/02/2018 tarihli ve E.2017/2604, K.2018/402 sayılı kararında
“657 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemelerin, anılan Kanun’un 4-D maddesi kapsamında çalışan işçiler için uygulanmasının mümkün olmamakla birlikte, Kanun’un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel ile 4/C maddesi kapsamında görev yapan geçici personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği; nitekim, Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulu’nun 17/06/2013 tarihli, YD İtiraz No: 2013/357 sayılı kararında, 657 sayılı
Kanun hükümlerinin anılan Kanun’un 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel için doğrudan uygulanmasının söz konusu olamayacağı, ancak “referans norm” olarak dikkate alınabileceğinin belirtildiği” ifadelerine yer verilmiştir.
17) Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 29/05/2019 tarihli ve E:2019/215, K:2019/1157 sayılı
kararında, söz konusu Danıştay kararı ile birlikte yine Danıştay 12. Dairesinin aynı yöndeki 22/06/2016 tarihli ve E.2013/9695, K.2016/4083 sayılı kararı ile 23/03/2017 tarihli ve
E.2016/6676, K.2017/919 sayılı kararına da atıfta bulunularak “657 sayılı kanun hükümlerinin 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte gerek bu hükümlerin “referans norm” olarak alınabileceğine dair Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun içtihatları, gerekse de Adalet
Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği’nin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde yer alan, bu yönetmelik hükümlerinin sözleşmeli personel hakkında da uygulanacağını öngören hükmü karşısında davacının sözleşmeli personel olarak çalıştığı süre içinde herhangi bir disiplin cezası aldığı yolunda bir iddia ileri sürülmediğine ve bu sürenin de davalı idarece davacının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirildiği konusunda taraflar arasında bir çekişme bulunmadığına göre aynı sürenin 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamındaki hizmetlerin 64. maddede belirtilen sekiz yıllık sürelerin hesabında değerlendirilmesi gerektiği”ne hükmedilmiştir.
18) Benzer bir olayda Denizli İdare Mahkemesi 09/06/2020 tarihli ve E.2019/1524, K.2020/485
sayılı kararında “Danıştay kararı ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde 657 sayılı kanun hükümlerinin 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel hakkında doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte bu hükümlerin “referans norm” olarak alınabileceği, bu bağlamda gerek davacının sözleşmeli olarak çalıştığı süre içerisinde herhangi bir disiplin cezası almadığı gibi hakkında disiplin cezası verilmesini gerektirir bir eylemi olduğu yönünde bir iddia olmadığı ve gerekse de davacının sözleşmeli statüde geçirdiği sürenin kamu hizmetinde geçen sürede dikkate alındığı hususları da bir arada değerlendirildiğinde davacının, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında görev yaptığı sürelerin de anılan Kanun’un 64 üncü maddesinde belirtilen 8 yıllık sürenin hesabında dikkate alınması gerekirken bu süreler dikkate alınmayarak davacının başvurusunun reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı” sonucuna varmış; bu karara karşı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ise, İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci Dava
Dairesinin tarihli ve E.2020/883, K.2020/1212 sayılı kararında idare mahkemesi kararının dayandığı gerekçe ve usul hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
19) Benzer bir şekilde, İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 17/12/2019 tarihli ve E.2019/1651,
K.2019/2475 sayılı kararı ile davacı lehine karar verilmiş, idarenin istinaf başvurusu ise
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesinin 12/11/2020 tarihli ve
E.2020/562, K.2020/610 sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
Somut olayda; Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde mühendis olarak çalışan başvuran, 15/03/2012-02/01/2014; 08/08/2014-02/08/2018 ve 03/08/2018-28/05/2019 tarihleri arasında
TKDK’da görevlendirme nedeniyle aylıksız izne ayrılmıştır.
20) 5648 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi beşinci fıkrasının 703 sayılı KHK ile mülga
kısmında; 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II) ve (IV) sayılı cetvellerde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışanlardan durumları uygun olanların, kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakati ile kurumda sözleşmeli olarak istihdam edilebileceği, bu şekilde görevlendirilen personelin kurumlarından aylıksız izinli sayılacağı ve asıl kadrosu ile ilgisinin devam edeceği, bunların terfilerinin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kurumlarınca yapılacağı, bu hükme göre görevlendirilenlerin, görevli kaldıkları sürece mali ve sosyal haklarını kurumdan alacakları düzenlemesine yer verilmiştir.
21) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Personel Yönetmeliğinin 30 uncu
maddesinde ise personel hakkında performans değerlendirmesi yapılacağı ve 657 sayılı
Kanunun özlük dosyası ve disiplin hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, aylıktan kesme cezası sözleşmeli personelin brüt ücretinin otuzda biri ila sekizde biri arasında kesinti yapılması, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası sözleşmeli personelin ücretinin belirlenmesinde esas alınan kıdem süresinde indirim yapılması, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının ise sözleşmenin feshedilmesi suretiyle uygulanacağı hususları düzenlenmiştir.
22) Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından konuya ilişkin görüş
sorulması üzerine Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünden alınan 18/10/2019 tarihli yazıda özetle; 6111 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
657 sayılı Kanunun 37 nci maddesi kapsamında ilave derece yükselmesi ve 64 üncü maddesi
kapsamında ilave kademe ilerlemesi uygulamasındaki sürelerin hesabında ‘fiili hizmet süreleri’ esas alınması sebebiyle, Bakanlık bünyesinde memur statüsünde (kadrolu) bulunmakta olan ve halihazırda TKDK’da sözleşmeli pozisyonda istihdam edilen personelin, 5648 sayılı Kanunun
14 üncü maddesi kapsamında kullandığı aylıksız izin sürelerinin gerekli hizmet süresi
hesabında değerlendirilemeyeceğinin mütalaa edildiği yönünde görüş belirtilmiştir.
23) Ayrıca; 6111 sayılı Kanun ile sicil uygulamasının kaldırıldığından bahisle, 657 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü bendinin uygulanmasına ilişkin görüş sorulması üzerine mülga Devlet Personel Başkanlığının 05/11/2013 tarihli ve 20587 sayılı görüş yazısında özetle; 6111 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra göreve başlayan Devlet memurları hakkında; 6111 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra kamu kurum ve kuruluşlarında
Devlet memuru olarak istihdam edilen personelde herhangi bir sicil notu uygulaması söz konusu olmadığından göreve başlamalarını müteakip sekizinci yılını doldurmaları ve herhangi bir disiplin cezası almamaları durumunda bir kademe ilerlemesi uygulanacağı; 657 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesinin 5 inci bendinde de belirtildiği üzere kademe ilerlemesinin, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın personelin sekiz yılı tamamlaması durumunda, hak kazandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere uygulanacağı, yani tüm personelin yılbaşında toplu olarak herhangi bir kademe ilerlemesi almasının söz konusu olmadığı; 657 sayılı Kanunun
64 üncü maddesinin 2 nci bendinde memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için
bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması hüküm altına alındığından, sekiz yıllık hizmet süreleri hesaplanırken Devlet memurlarının fiilen hizmette bulunmadığı aylıksız izin döneminde geçirdikleri süreler kadar sekiz yıllık süreye ilave yapılması gerektiğinin mütalaa edildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
24) Konuya ilişkin (mülga) Devlet Personel Başkanlığının bu yönde birçok görüşü
bulunmaktadır. Ancak, (mülga) Devlet Başkanlığının görüşlerinde genel olarak, söz konusu sürelerde ilgililerin Devlet memuru olmamaları ve mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmamasına vurgu yapıldığı görülmektedir. Bu bağlamda, sözleşmeli olarak geçirilen sürelerin 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesindeki disiplin cezası almadan geçirilen 8 yıl için bir kademe ilerlemesi uygulaması açısından değerlendirilmesinde, sözleşmeli personel olarak görev yapılan dönemde tabi olunan mevzuat bakımından memurların tabi olduğu veya farklı bir disiplin uygulamasının mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
25) 5648 sayılı Kanun çerçevesinde, diğer sözleşmeli personel statülerinden, hatta sözleşmeli
olarak geçirdikleri süreleri sonradan (devlet memuru olduktan sonra) kademe ve derece ilerlemelerinde değerlendirilen kişilerden farklı olarak, başvuran konumundakilerin kadrosu ile bağı devam etmekte, her yıl görevleri süresince düzenli olarak başka bir işleme gerek kalmaksızın kurumunca kademe, ilerleme ve intibakları yapılmakta ve istekleri halinde görevlerine geri dönme imkanı bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, memurluktaki kadroları kendileri için mahfuz tutulmakta, kademe ve derece ilerlemeleri memurluk görevini de yerine getirmiş gibi düzenli olarak kayıtlara işlenmektedir. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen başvurana ait Hizmet Belgesinde, başvuranın kademe ve derece ilerlemelerinin intibaka esas yıldönümlerinde her yıl düzenli olarak işlendiği ve güncellendiği görülmektedir.
26) Diğer yandan, başvuran durumundakilerin sözleşmeye ve mevzuata uygun hareket edip
etmediklerinin denetimi ve performans değerlendirmeleri, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumu Personel Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılmakta; sözleşmeye veya mevzuata uygun hareket etmemeleri halinde, 657 sayılı Kanunun özlük dosyası ve disiplin hükümleri kıyasen uygulanarak memurlar için işletilen disiplin sürecine benzer bir süreç işletilmekte ve sözleşmeleri feshedilebilmektedir.
27) Danıştay 11. Dairesinin 24/03/2015 tarihli ve E.2015/2186, K.2015/1045 sayılı kararında,
konuyla bir uyuşmazlık üzerine önüne gelen davada, 13/02/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunla yapılan değişiklik öncesindeki dönemde sözleşmeli statüde geçirilen süreler bakımından, sözleşmeli personel olarak görev yapmış olan davacı hakkında tabi olduğu mevzuata göre memurlar gibi sicil raporu düzenlenmesi öngörülmüş olmamasına rağmen, davacı hakkında sicil raporu yerine ücrete esas puanlara uyularak, başarı, disiplin, görevine ve kurumuna bağlılık, öğrenim ve hizmet yılı gibi hususları kapsayan değerlendirme formlarının (tezkiye varakalarının) düzenlendiği dikkate alındığında yapılan değerlendirme ve ücrete esas puanlamanın kademe ve derece ilerlemesi ilkeleri ışığında ilgilendirilerek, karşılığı olan kademe ve dereceye göre işlem tesisinin mümkün olduğu, bu şartlar doğrultusunda davacı talebinin irdelenerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen davalı idare işleminde ve davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
28) Benzer konuda Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurularda da bu açıdan yapılan
değerlendirme sonrasında, başvuru sahibi için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunmuyorsa Ret Kararı (Kamu Denetçiliği Kurumunun 27/12/2019 tarihli ve 2019/12205 dosya numaralı, 15/04/2020 tarihli ve 2019/20130 dosya numaralı, 16/12/2020 tarihli ve 2020/72041 dosya numaralı kararları) verilmekte; başvuru sahibi için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunuyorsa ve başvuru sahibi için bir yaptırım uygulanmadıysa Tavsiye Kararı (Kamu
Denetçiliği Kurumunun 29/06/2020 tarihli ve 2020/405 dosya numaralı, 30/06/2020 tarihli ve 2020/5535 dosya numaralı, 06/10/2020 tarihli ve 2020/42362 dosya numaralı, 19/01/2021 tarihli ve 2019/18638 dosya numaralı kararları) verilmektedir.
29) Bu bağlamda; başvuranın, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı destekleme Kurumunda sözleşmeli
statüde görev yaptığı sürece kadrosu ile irtibatının devam ettiği, sözleşmeli olarak geçirdiği sürede her yıl kademe ve derece ilerlemeleri düzenli olarak yapılarak Hizmet Belgesinin güncellendiği, anılan süreçte sözleşmeye veya mevzuata aykırı davranışları için memurlar için uygulanan disiplin sürecine benzer mahiyette bir süreç işletileceği yönde düzenlemeler olduğu, ayrıca idare tarafından başvuranın son sekiz (8) yıl içinde disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığının belirtilmiş olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, sekiz yılda bir kademe verilmesine yönelik sürenin hesabında başvuranın sözleşmeli statüde geçen hizmet süresinin de dikkate alınması gerektiği aşikârdır.
30) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın şikayet başvurusuna
konu edilen talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu sebeple son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan başvurana, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulamasında, Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı destekleme Kurumunda sözleşmeli statüde görev yaptığı sürelerin idare tarafından dikkate alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
31) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
32) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Çanakkale İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın Tarım ve Kırsal Kalkınmayı destekleme Kurumunda sözleşmeli statüde görev yaptığı sürelerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinde belirtilen sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınarak sekiz yıllık sürenin tamamlandığı tarih itibarıyla başvuranın kademe ilerlemesinin yapılması yönünde TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi