Sözleşmenin feshi sonrası kesin teminatların güncellenmemesi nedeniyle oluşan kamu zararının tazmini ve mahkeme kararının etkisiyle tazmin hükmünün kaldırılmaması (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Sayıştay’ın 185 sayılı ek ilamının 3. maddesi uyarınca, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kesin teminat ve ek kesin teminatların güncellenmemesi sonucu kamu zararı oluştuğu tespit edilmiştir. Harcama Yetkilisi, Sayıştay kararının hukuka aykırı olduğunu ve teminatın iadesine dair mahkeme kararının bulunduğunu belirterek, güncellenerek ek teminat alınmasının mümkün olmadığını savunmuştur. Ayrıca, sözleşmenin feshi sırasında idarenin haklı sebeplerinin bulunduğunu ifade etmiştir.

Sayıştay, kesin teminatların güncellenmemesi nedeniyle kamu zararının oluştuğunu ve bu zararın sorumlularına ödettirilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Ancak, mahkeme kararının fesih işleminin haksız olduğunu tespit etmesi ve teminatın iadesine karar vermesi, Sayıştay’ın tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir durum oluşturmadığına işaret etmektedir. Dolayısıyla, Daire kararının korunması uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, Sayıştay, kamu zararının oluştuğu yönündeki tespitini korurken, mahkeme kararının etkisiyle tazmin hükmünün kaldırılmasına yönelik talepleri reddetmiştir. Bu durum, kamu idaresinin yükümlülükleri ve mahkeme kararlarının etkisi açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2011
Dairesi 6
Karar No 40799
İlam No 42505
Tutanak Tarihi 21.12.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kesin teminat ve ek kesin teminatların, alındığı tarihten gelir kaydedildiği tarihe kadar TUIK tarafından yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmesi ve güncellenen bu tutarın gelir kaydedilmesi gerekirken bu güncellemenin yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi.

185 sayılı ek ilamın 3. maddesiyle; “…” işine ait sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kesin teminat ve ek kesin teminatların, alındığı tarihten gelir kaydedildiği tarihe kadar TUIK tarafından yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmesi ve güncellenen bu tutarın gelir kaydedilmesi gerekirken bu güncellemenin yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Harcama Yetkilisi … göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Sayıştay ek ilamının hukuka aykırı olduğu ve bu nedenle bozularak ortadan kaldırılması gerektiği,

…Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde teminatın iadesine karar verilmiş olduğu dolayısıyla güncellenerek ek teminatın alınmasının da mevzubahis olamayacağını, söz konusu işin % 72 seviyesindeyken sözleşmenin feshedildiğini, mahkeme kararından da anlaşılacağı üzere idarenin gösterdiği sebeplerdeki haklılıklarını kabul edilmekle birlikte, mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle Sağlık Bakanlığına görev verilmesi ve sözleşmedeki bir kısım işlerin İl Sağlık Müdürlüğüne devri nedeniyle işlerdeki azalmalar gerekçe gösterilerek sözleşme hükümleri ve sözleşmenin atıf yaptığı yasa hükümlerindeki prosedüre uygun olarak yapılan fesih işlemi esnasında teminatın irad kaydedilmemesine karar verildiğini,

Yapılan açıklamalar muvacehesinde; güncelleme yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi iddiasıyla hakkında kamu zararı çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu ve yapılan işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle;

Dairesince; Sözleşmesi fesih edilen işe ait kesin teminat ve ek kesin teminatların, alındığı tarihten gelir kaydedildiği tarihe kadar TÜİK tarafından yayınlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmesi ve güncellenen bu tutarın gelir kaydedilmesi gerekirken bu güncellemenin yapılmaması nedeniyle kamu zararına neden olunduğuna hükmedildiğini,

Sorumluların, kamu zararı ile ilgili icra takibi başlatıldığını, ancak ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarası ile açmış olduğu dava sonucunda teminatın iadesine karar verildiği belirtilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istediğini,

Ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarasında açmış olduğu dava henüz kesinleşmediğinden ve tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir sebep olmadığından, Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

Harcama Yetkilisi … göndermiş olduğu dilekçesinde; …Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde; sözleşmenin idare tarafından haksız yere feshedildiğinin tespit edildiğini, haksız nedenle feshedilen sözleşmeye bağlı olarak idare tarafından irat kaydedilen teminatın yüklenici firmaya iadesine hükmedildiğini ve buna bağlı olarak da güncelleme yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi iddiasıyla hakkında verilen tazmin hükmünün hukuka aykırı olduğunu ifade etmektedir.

Söz konusu tazmin hükmü ile ilgili olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen, 185 sayılı Ek İlam’ın 3. maddesine ilişkin dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE, Oybirliği ile,

Karar verildiği 21.12.2016 tarih ve 42505 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1- Sayıştay ek ilamının hukuka aykırı olduğu hakkında ne gibi iddialar var?

Cevap: Sayıştay ek ilamının hukuka aykırı olduğu ve bu nedenle bozularak ortadan kaldırılması gerektiği iddia edilmiştir.

2- Teminatın iadesine karar verildi mi?

Cevap: Evet, …Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde teminatın iadesine karar verilmiştir.

3- Sözleşmenin feshedilmesiyle ilgili ne gibi açıklamalar yapılmıştır?

Cevap: Sözleşme hükümleri ve sözleşmenin atıf yaptığı yasa hükümlerindeki prosedüre uygun olarak yapılan fesih işlemi esnasında teminatın irad kaydedilmemesine karar verilmiştir.

4- Güncelleme yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi iddiasıyla hakkında kamu zararı çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu neye dayanmaktadır?

Cevap: Yapılan açıklamalar muvacehesinde, güncelleme yapılmayarak tutarın gelir kaydedilmemesi iddiasıyla hakkında kamu zararı çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir.

5- Tazmin hükmünün kaldırılması gerektirecek bir sebep olmadığından, Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Cevap: Evet, tazmin hükmünün kaldırılması gerektirecek bir sebep olmadığından, Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

6- Ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarasında açmış olduğu dava henüz kesinleşmediğinden ve tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir sebep olmadığından, Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Cevap: Evet, Ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarasında açmış olduğu dava henüz kesinleşmediğinden ve tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir sebep olmadığından, Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

7- Tazmin hükmütünün kaldırılması gerektiğini talep edilmiştir.

Cevap: Evet, tazmin hükmütünün kaldırılması gerektiğini talep edilmiştir.

8- Kamu zararına neden olunduğuna hükmedildi mi?

Cevap: Evet, kamu zararına neden olunduğuna hükmedilmiştir.

9- Ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarası ile açmış olduğu dava sonucunda teminatın iadesine karar verildiği belirtilmiştir.

Cevap: Evet, ahizin …Asliye Ticaret Mahkemesinde 2012/239 Esas numarası ile açmış olduğu dava sonucunda teminatın iadesine karar verilmiştir.

10- Tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir sebep olmadığından Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Cevap: Evet, tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek bir sebep olmadığından Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

11- 185 sayılı Ek İlam’ın 3. maddesine ilişkin dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE neye göre karar verildi?

Cevap: Ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen, 185 sayılı Ek İlam’ın 3. maddesine ilişkin dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE karar verildi.

12- Belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına göre ne yapılır?

Cevap: İbraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına göre, ibraz edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen, 185 sayılı Ek İlam’ın 3. maddesine ilişkin dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE karar verildi.

13- Dosyanın Daireye tevdiinin ne anlama geldiği?

Cevap: Dosyanın Daireye tevdi, daha önce yapılan bir işlemin doğru olmadığı ya da eksik bırakıldığı tespit edildiğinde, bu durumun düzeltilmesi için dosyanın yeniden incelenmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını ifade eder.

14- Daireye tevdi edilen dosyada ne gibi işlemler yapılır?

Cevap: Daireye tevdi edilen dosyada, daha önce yapılan işlemin doğru olmadığı ya da eksik bırakıldığı tespit edilen hususların düzeltilmesi için gerekli işlemlerin yapılması beklenir.

15- Daireye tevdi edilen dosyanın ne gibi sonuçları vardır?

Cevap: Daireye tevdi edilen dosyanın sonucu olarak, daha önce yapılan işlemin doğru olmadığı ya da eksik bırakıldığı tespit edilen hususların düzeltilmesi için gerekli işlemlerin yapılması sağlanır.