|
ÖZET: Eski hükümlü işçi alımına ilişkin yapılan incelemede, 8 yıl 9 ay hapis cezası almış bir çalışanın işe iade talebi değerlendirilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kamu işyerlerinde yüzde iki oranında eski hükümlü işçi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Ancak, bu zorunluluk yalnızca elli veya daha fazla işçi çalıştıran kurumlar için geçerlidir. İnceleme sonucunda, ilgili belediyede kaç işçi çalıştığına dair bilgi bulunmadığı tespit edilmiştir.
Eski hükümlü tanımı, belirli suçlardan mahkum olan kişileri kapsamaktadır. Ancak, devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar veya cinsel istismar gibi ağır suçlardan mahkum olanlar eski hükümlü olarak değerlendirilemez. Bu bağlamda, ilgili kişinin durumu incelendiğinde, eğer mahkumiyeti bu tür suçlarla ilgiliyse, belediyede eski hükümlü kadrosunda istihdam edilmesi mümkün olmayacaktır. Bu durum, yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenen kriterlere dayanmaktadır. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 83683335-900-E.119882 21/05/2019 Konu : Eski hükümlü işçi alımı
VALİLİĞİNE
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü)
İlgi : tarihli ve sayılı yazınız.
Belediyesinde sürekli işçi kadrosunda görev yapmakta iken 8 yıl 9 ay hapis cezası alan ve tarihinde iş sözleşmesi feshedilen ‘ın, eski hükümlü
kadrosunda işe iade edilmesini talep ettiği belirtilerek, adı geçenin sınava tabi tutulmadan işe iade edilmesine ilişkin ilgi yazınız ve ekleri incelenmiştir.
4857 sayılı İş Kanunun 30 uncu maddesinde; “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.
Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz..hükmü,
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Eski hükümlü: Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenleri, .. .ifade eder..hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede; adı geçenin 8 yıl 9 ay hapis cezası aldığı, ancak hangi suçtan hüküm giydiğinin belirtilmediği, ayrıca bahse konu belediyede kaç işçi çalıştırıldığına ilişkin bilgi bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile açıklamalar çerçevesinde; elli veya daha fazla işçi çalıştırılan kamu kurumlarında yüzde iki eski hükümlü işçi çalıştırma zorunluluğu bulunduğu, çalıştırılan işçi sayısının elliden az olması halinde eski hükümlü işçi çalıştırma zorunluluğun bulunmadığı, ayrıca ‘ın kasten işlenen bir suçtan dolayı bir
yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giymesi halinde eski hükümlü olarak tanımlanabileceği, ancak affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olması halinde ise eski hükümlü olarak tanımlanamayacağı, dolayısıyla
Belediyesinde eski hükümlü işçi kadrosunda istihdam edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür