tedbirleri almakla yükümlüdürler .”, “Bilgi ve belgeye erişim süreleri” başlıklı 11 nci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar .”, 7. 14/ 11/ 1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun “Personel işlemleri ve personel hizmet tanımları” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Türkiye
Radyo – Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir .”, 8. 24/ 09/ 2008 tarihli ve 27007 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği’nin “Özel şartlar” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurumda istihdam edilecek personelde, genel şartlar dışında aşağıda belirtilen özel şartlar da aranır : a) Kamu hizmetine ilk defa Kurum bünyesinde atanacaklar için, Kurumun yapacağı giriş sınavında başarılı olmak,…” , “Giriş Sınavı” başlıklı 41 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Sınava ilişkin komisyon aşağıdaki şekilde oluşturulur : a) Sınavlar, Genel Müdür veya görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Hukuk Müşavirliğinden bir, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığından bir, atama yapılacak kadronun hizmet alanıyla ilgili birim/birimlerden en az iki en fazla dört kişi olmak üzere
Genel Müdür tarafından görevlendirilecek; en az beş, en fazla yedi kişilik bir komisyon tarafından yapılır . Ayrıca, Genel Müdür tarafından üç yedek üye görevlendirilir . İhtiyaç duyulan hallerde birden fazla komisyon oluşturulabilir .”, aynı maddenin yedinci fıkrasında; “Sınava ilişkin değerlendirmeler 100 puan üzerinden yapılır . Her bir sınav şeklinden en az 70 puan almış olma şartı aranır .”, aynı maddenin sekizinci fıkrasında; “Bazı kadrolar için birden fazla sınav şekli benimsenebilir . Bu şekilde birden fazla sınav şekli benimsenen kadrolar için söz konusu sınavlarda alınan puanların ortalaması genel başarı sırasını belirler, en yüksek ortalamadan başlayarak atama yapılacak boş kadro sayısı kadar aday, giriş sınavını başarmış sayılır . Diğer adaylar için 70 ve üzeri puan almış olmak söz konusu kadroya atanmak için kazanılmış hak sayılmaz . (Değişik dördüncü cümle : RG- 31/ 3/ 2009- 27186) Atama yapılacak boş kadro sayısı kadar yedek liste ilan edilebilir .”, “Giriş sınavı şekilleri” başlıklı 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“Sözlü-mülâkat sınavı : Adayların bilgilerini, becerilerini, davranışlarını, anlatım yeteneklerini konuşma yoluyla yapılan değerlendirmedir .”, “Hüküm bulunmayan hususlar” başlıklı 116 ncı maddesinde; “Kurum personeli hakkında bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu ve bu Kanunlara dayanılarak çıkarılmış bulunan mevzuat hükümleri uygulanır” , düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. İdarenin, 28/ 03/ 2016 tarihli Yapım ve Yayın Elemanı Sözlü-Mülakat Sınavına ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı, başvuranın sınava ilişkin işlemlerin objektif ve tarafsız olmadığına ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
3 / 7A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, TRT Genel Müdürlüğü tarafından 20/ 02/ 2017 tarihinde ilan edilen Yapım ve Yayın
Elemanı için Genel Duyurulu Giriş Sınavında başarılı olarak atanmaya hak kazanan adayların listesinde kendi isminin yer almadığını, 2015 yılında ilan edilen sınavın sonucunun 2017 yılında açıklanmış olduğunu, ilan edilen kadro sayısı ile atanmaya hak kazan kişilerinin sayısının birbirini tutmadığını, KPSS ve yazılı sınavda yüksek alan kişilerin çoğunun mülakatta elendiğini, kendisine de mülakatta 64,857 puan verildiğini, alımların objektif yapılıp yapılmadığına ilişkin şüpheler oluştuğunu ifade etmekte ve kazanan adayların hangi kriterlere göre seçildiğinin, puanlamanın ne şekilde yapılmadığının, sorulara doğru cevap vermesine rağmen düşük puan almasının gerekçelerinin belirlenmesini, mülakat ile ilgili kayıtların ve varsa kamera kayıtlarının kendisine verilmesini talep etmektedir .
11. Başvuranın katıldığı sözlü-mülakat sınava ilişkin komisyonun, Genel Müdür Yardımcısı (başkan), Hukuk Müşavirliğinden 1 inci Hukuk Müşavirinin ve bir Avukatın, İnsan Kaynakları
Dairesi Başkan Yardımcısının, İç Yapımlar Koordinatörünün, Ankara Radyosu Müdürlüğü Program
Müdürünün ve TRT Avaz Kanal Koordinatörünün katılımıyla oluştuğu görülmektedir . Komisyonun oluşturulmasında, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen
Personel Yönetmeliği hükümlerine uygun işlem tesis edilmiş olup, hukuka aykırılık bulunmamaktadır .
12. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir .
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde, sözlü-mülakat şeklinde yapılabilen uygulamalı sınavda, adayların bilgilerinin yanında yeteneklerinin de değerlendirileceği belirtilmektedir . Danıştay 2 nci Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve E :2016 / 7249, K:2016 / 7249 sayılı Kararı’nda ise, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir . Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir . Başvuru konusu olayda, sözlü-mülakat sınavından önce, başvuruna sorulacak soruların Komisyon tarafından tutanak altına alındığı, başvuranın verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği belirlenmiştir . Başvuran ve
İdarenin göndermiş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü-mülakat sınavı değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir somut kanıt sunulmamış
.
4 / 7olup, Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır .
13. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde, sınava ilişkin değerlendirmelerin 100 puan üzerinden yapılacağı ile başarılı sayılmak için her bir sınav şeklinden en az 70 puan alınması gerektiği düzenlenmektedir .
Sözlü-mülakat sınavında komisyon üyelerinin başvurana verdiği puanların ortalamasının ise 70 puanın altında 64,857 olduğu, başvuranın bu sınavda başarısız sayılması işleminin hukuka aykırı olmadığı tespit edilmiştir .
14. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nde adayların her bir sınav şeklinden 70 puan almaları şartıyla, sınavlarda alınan puanlarının aritmetik ortalamasının genel başarı sırasını belirleyeceği, en yüksek ortalamadan başlayarak atama yapılacak boş kadro sayısı kadar adayın giriş sınavını başarmış sayılacağı ifade edilmektedir . İdareye yedek liste ilan edilmesi hususunda da takdir yetkisi tanınmaktadır . İdarenin
Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden ise, ilan edilen kadro sayısından daha az sayıda adayın sınavlarda başarılı olması nedeniyle yedek liste ilan edilmediği anlaşılmaktadır . İdarenin her bir sınav şeklinden 70 puanın altında alanları başarılı saymasına hukuken imkân bulunmadığı ve ilan edilen kadro sayısından daha az sayıda adayın sınav sonuçlarının 70 puanın üstünde olduğu birlikte değerlendirildiğinde, 70 puandan daha az puan alan adaylar arasından bir yedek listesi oluşturması, anılan Yönetmelik hükümlerine, kamu yararı ve hizmet gereklerine, kariyer ve liyakat ilkelerine, dolayısıyla hukuka aykırı olacaktır . Diğer bir anlatımla, İdarenin yedek liste oluşturmama yönündeki takdir yetkisi, hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanılmış bir yetkidir .
15. TRT Genel Müdürlüğünün tabi olduğu mevzuatın incelenmesinden sözlü-mülakat sınavlarının bir kayıt cihazı ile kayıt altına alınmasına ilişkin hüküm bulunmadığı, sözlü-mülakatın hukuk devleti ilkesine uygun olacak şekilde gerçekleştirilmesiyle yükümlü tutulduğu, bunu sağlamak için kullanılacak araçların seçiminde (teknolojik imkânların kullanılması, soruların kura usulüyle seçilmesi vb.) serbest bırakıldığı belirlenmiştir . Dolayısıyla, hukuka ve hakkaniyete uygun olarak başvuru konusu sözlü-mülakat sınavı herhangi bir kayıt cihazı ile kayıt altına alınmamış olup, başvuranın kamera kayıtlarının kendisine verilmesi talebinin yerine getirilmesine imkân bulunmamaktadır .
16. İlgili bilgi ve belgelerin incelenmesinden başvuranın bilgi edinme hakkı kapsamında yapmış olduğu başvurulara İdarenin, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nda belirtilen süre içerisinde cevap vererek sınav sonucuna ilişkin itirazı hakkında bilgi verdiği ve başvurana sözlü sınavı ortalamasını da bildirdiği tespit edilmiştir .
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, 28/ 03/ 2016 tarihli Yapım ve
Yayın Elemanı Sözlü-Mülakat Sınavına ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı, başvuranın sınava ilişkin işlemlerin objektif ve tarafsız olmadığına ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
.
5 / 7Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
19. Ayrıca, İdarenin uygulamalı sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü-mülakat şeklinde yapılan uygulama sınavının nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlemediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın uygulamalı sınavın yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü-mülakat şeklinde yapılan uygulamalı sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği bu sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
6 / 7Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.