|
ÖZET: Başvuran, infaz ve koruma memurluğu için yapılan sözlü mülakatta, 7 sorudan 5’ine doğru yanıt vermesine rağmen elendiğini iddia ederek şikayette bulunmuştur. Mülakat sürecinde, komisyon üyelerinin birinin elenme olasılığına dair verdiği mesaj, başvuranın adil bir değerlendirme almadığına dair endişelerini artırmıştır. Danıştay, sözlü sınavın nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak yapılmadığını belirterek, sınavın yenilenmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Sınavın değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği, ayrıca her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın mülakatının yeniden yapılması ve gelecekteki sınavların daha şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmesi için Adalet Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu hizmetlerinin liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak yürütülmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1942-S.23.3227
BAŞVURU NO : 2022/13030
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
TAVSİYE KARARI
ÇARŞAMBA ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
ADALET KOMİSYONU
ADALET BAKANLIĞI
Mülakat hakkında
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TC Kimlik No: başvurusunda; 22.04.2022 tarihinde Adliye’sinde İnfaz ve Koruma Memurluğu (Erkek) sözlü mülakatına girdiğini,
88 kişi alınacak olması sebebiyle mülakata üç katı olan 264 kişi çağırıldığını, sözlü mülakatta 7 soru
sorulduğunu ve 5 soruyu doğru yanıtlarken, 2 tanesine bilmiyorum yanıtını verdiğini, sözlü sınav sonlandığında tam çıkarken komisyon üyelerinden birisinin ”yaşın genç, birçok mülakata girmiş olabilirsin ama önünde daha çok fırsat var elenirsen üzülme” diyerek adeta eleneceği mesajının verildiğini, bir diksiyon eğitmeni ve bir eğitimci olduğunu, tamamen sözlü mülakat kurallarına uygun hareket ettiğini gerek giyim gerek hitabet ve sorulan tüm sorulara doğru cevap vermek noktasında; ancak sözlü mülakattan elendiğini ifade ederek sözlü mülakat sonucunu şikayet ederek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Adalet Bakanlığı tarafından gönderilen 8/12/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
/
2.1. “Sınava giren adaylardan ilan edilen kadro sayısının 264 kişi arasına girmeye hak kazananların yazılı ve sözlü sınav puanlarının bulunduğu listenin (başvuranın yazılı ve sözlü puanlarına yer verilerek ve başarılı olup olmadıkları da belirtilerek)” hususuna ilişkin olarak; Komisyon heyeti tarafından ayrı ayrı düzenlenen sözlü sınav “aday değerlendirme formu” nun tasdikli bir suretinin ekte gönderildiği,
2.2. “Şikâyet konusu sözlü sınava ilişkin her düzeydeki (kanun, tüzük, yönetmelik, genelge, duyuru, kılavuz v.b dahil)güncel mevzuat hükümleri” hususuna ilişkin olarak; Sözlü sınav; ilgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Genel Kültür ve bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği konularında güncel mevzuat hükümlerine göre yapıldığı,
2.3. “Başvuranın, sözlü sınav komisyonunun kimlerden (görev unvanları belirtilmek suretiyle asil ve yedek üyelerle) oluştuğu, ilgili Makam onayları ile mevzuata uygun teşkil edip etmediği hususundaki Bakanlığımız değerlendirmeleri” hususuna ilişkin olarak; Sınav Komisyonu HSK tarafından yetkilendirilen Komisyon
Başkanı (Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı), Üye (Cumhuriyet Başsavcısı)
ve Üye (Aile Mahkemesi Hâkimi) tarafından yapılmış olup mevzuata uygun heyet tarafından teşekkül ettiği,
2.4. “Başvurana, sözlü sınavlarda sorulan soru ve cevaplarının ve bu cevaplara her bir komisyon üyesinin verdiği puanların ve gerekçelerinin yer aldığı sınav tutanağı ile başvuranın mülakat sonucuna itirazı ve cevabi yazılar” hususuna ilişkin olarak; Sözlü sınav tutanağı (aday değerlendirme formu üç adet) ile ilgilinin mülakat sonucuna itiraz dilekçesi ile verilen cevabın tasdikli bir suretinin ekte gönderildiği,
2.5. “Başvuranın, sınav performansına delil teşkil edebilecek varsa her türlü yazılı, görüntülü ve/veya sesli kayıtlar” hususuna ilişkin olarak; Tüm kadrolar için yapılan sözlü sınava yaklaşık 750 kişinin katıldığı, sözlü sınavın adliyenin yemekhanesinde düzenlendiği, her adayın yaklaşık 15 dakika süre ile değerlendirilmeye çalışıldığı ve tüm sınavın iki hafta sürdüğü, yapılan sözlü sınava ait görüntülü ve sesli kaydın bulunmadığının anlaşıldığı,
2.6. “Mülakat sürecinin nasıl yürütüldüğü hakkındaki bütün bilgi ve belgelerin (soruların önceden hazırlanması, puanlama kriterleri, kura usulü belirlenmesi, cevap anahtarı düzenlenmesi, her bir aday için soru ve cevapların tutanağa bağlanıp bağlanmadığı gibi hususlara yer verilerek)” hususuna ilişkin olarak; Adliyenin yemekhanesinde komisyon heyeti huzuruna her bir adayın sıra ile mülakata alındığı, heyet tarafından aday değerlendirme formundaki konular çerçevesinde güncel sorular sorulduğu ve sorulan soruların tutanağa bağlanmadığının tespit edildiği,
2.7. “Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise buna ilişkin karar örnekleri ile bilgi ve belgeler” hususuna ilişkin olarak; Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi ve diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış ve sonuçlanmış davanın bulunmadığının anlaşıldığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin “Özel Şartlar” başlıklı 6 ncı
Maddesinde; “…Koruma güvenlik görevlisi ile infaz ve koruma memuru kadrolarına atanabilmek için; a) En az lise veya dengi okul mezunu olmak, c) Yapılacak sınavın son başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, merkezi sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla 30 yaşını bitirmemiş olmak, ç) Erkeklerde 170 cm, kadınlarda 160 cm’den kısa boylu olmamak, d) Güvenlik soruşturması olumlu olmak, e) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı veya bedensel özürlü olmadığını; şaşılık, körlük, topallık, işitme kaybı, çehrede sabit eser, uzuv noksanlığı, kekemelik ve benzeri engeller bulunmadığını; Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce bölge hastaneleri olarak belirlenecek Sağlık
Bakanlığına bağlı tam teşekküllü Devlet hastanelerinden alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemek, f)
Boy uzunluğunun santimetre cinsinden son iki rakamı ile kilosu arasındaki fark 13’ten fazla, 17’den az olmamak,”
5.1. “Genel Esaslar” başlıklı 9 uncu Maddesinde “Adalet komisyonlarının teklifi üzerine atama yapılacak kadroların; yeri, sınıfı, unvanı, derecesi ve sayısı Bakanlıkça belirlenir.
Bu kadrolara ilk defa atanacaklar merkezi sınava girip en az yetmiş puan alanlar arasından, adalet komisyonlarınca sözlü veya gerektiğinde uygulamalı ve sözlü sınav sonucuna göre seçilirler. Zabıt kâtibi, mübaşir, infaz ve koruma memuru ve cezaevi kâtibi kadroları için seçim yapılırken; hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu veya meslek yüksekokullarının adalet, adalet ön lisans veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alan mezunlarına öncelik tanınır.
Adalet komisyonlarının ikinci fıkrada belirtilen sınav işlemleri Bakanlıkça uygun görülen diğer adalet komisyonlarına veya Bakanlık merkezinde oluşturulan sınav kurullarına da yaptırılabilir.”
5.2. “Adalet Komisyonlarının Görevleri ve Sınav Kurulunun Oluşumu” başlıklı 9/A Maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre yapılan merkezî sınava girip en az yetmiş puan alanlar arasından, atamaları adalet komisyonu tarafından teklif edilecek memurların sözlü veya gerektiğinde uygulamalı ve sözlü sınavları ile ilgili işlemler adalet komisyonlarınca yapılır.
2802 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendindeki
görevlerin bir kısmı veya tamamını yerine getirmek üzere Bakanlıkça, Bakanlık merkezinde sınav kurulları oluşturulabilir.
Sınav kurulu, ilgisine göre Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü veya Bakanlık Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü genel müdür yardımcıları veya daire başkanlarından birinin başkanlığında, hâkim sınıfından iki üyenin katılımıyla toplam üç üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler de belirlenir. Gerektiğinde aynı usulle birden fazla sınav kurulu oluşturulabilir.
Atama yapılacak kadronun teknik bilgi ve uzmanlık gerektirmesi halinde, sınav kuruluna konusunda uzman ilave iki üye görevlendirilebilir.
Adalet komisyonları ile sınav kurulunun başkan ve üyeleri; eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının katıldıkları sınavlarda görev alamazlar. Bu durumda olan üyelerin yerine yedek üye görevlendirilir.”
5.3. “Sözlü Sınav” başlıklı 14 üncü Maddesinde; Zabıt kâtibi, cezaevi kâtibi ve daktilograf kadrolarına yapılacak atamalar hariç olmak üzere, merkezi sınavda alınan puanlar esas olmak kaydıyla, en yüksek puandan başlamak üzere ilân edilen kadro sayısının üç katı kadar aday çağrılır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava alınır.
Zabıt kâtibi, cezaevi kâtibi ve daktilograf kadrolarına yapılacak atamalarda uygulamalı sınava merkezi sınavda alınan puanlar esas olmak kaydıyla, en yüksek puandan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının yirmi katı kadar aday çağrılır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı uygulamalı sınava alınır.
Uygulamalı sınavda başarılı olanlar arasından doğru kelime sayısı esas alınmak kaydıyla en fazla doğru kelime yazan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının üç katı kadar aday sözlü sınava çağırılır.
Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava alınır.
Boy ve kilo şartı aranan unvanlarda; ilân edilen kadro sayısının üç katı aday içerisinden boy ve kilo şartını taşıyanlar sözlü sınava katılmaya hak kazanır.
Sözlü sınav;
1) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi 40,
2) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi 20,
3) Genel kültür 20,
4) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği 20,
puan olmak üzere toplam 100 puan üzerinden yapılır.
İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi tespit edilirken;
1) Zabıt kâtipliği ve mübaşirliğe atanacaklara genel hukuk bilgisi ve kalem mevzuatına,
2) İnfaz ve koruma memurluğuna atanacaklara genel hukuk, infaz mevzuatı ve ceza infaz kurumu idaresine,
3) Diğer kadrolara atanacaklara ise atanacağı kadronun gerektirdiği teknik bilgiye ilişkin konuların bir veya
birkaçından soru sorulur. Şoför kadrolarına atanacaklar için bu tespit araç başında ve kullanma becerisi de ölçülmek suretiyle yapılır.
Yapılan değerlendirme, sınav kurulu veya adalet komisyonu üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı EK 3A Aday Değerlendirme Formuna işlenir.
Sözlü sınav bitirildikten sonra sınav kurulu veya adalet komisyonu üyelerince yapılan değerlendirme sonuçları EK 3-B Birleştirme Tutanağında gösterilir. İlgilinin sözlü sınavda başarılı sayılabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Sözlü sınav sonuçları EK 3-C Nihai Başarı Listesinin ilgili hanesine işlenir.
6. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Sınav şartı” başlıklı Ek 2. Maddesinde; Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre; a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme, c) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B)
grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.
Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.
Birinci fıkranın (c) bendi uyarınca yapılacak sınavlar ile uygulama sınavlarında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi hariç, komisyon üyelerinin öğrenim düzeyi adaylarda aranan öğrenim düzeyinden düşük olamaz. Söz konusu komisyonun başkan ve üyeleri, eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar.
Bu Esaslara ekli 2 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına alınacaklar sadece mesleki uygulamalı sınava tabi tutulur. Mesleki uygulamalı sınavlar da, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen usule uygun olarak ilan edilir ve gerçekleştirilir.
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi ve bu maddeye yapılan atıflara istinaden istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmete alınmasında bu madde hükümleri uygulanmaz.
Bu Esaslara ekli 3 sayılı Cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonları hariç, Adalet
Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarında bulunan pozisyonlarda bu Esaslar kapsamında çalıştırılmak üzere alınacak sözleşmeli personel Adalet Bakanlığının ilk defa Devlet memurluğuna atanacaklara ilişkin ilgili mevzuatında belirtilen sınav ile atama usul ve esaslarına göre, Danıştay
Başkanlığında çalıştırılmak üzere alınacak sözleşmeli personel ise 6/1/1982 tarihli ve 2575 sayılı Danıştay
Kanununun 12 nci maddesindeki usul ve esaslara göre sınava tabi tutularak istihdam edilir.
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Adliye’sinde İnfaz ve Koruma Memurluğu (Erkek) sözlü mülakatına girdiğini, 88 kişi alınacak olması sebebiyle mülakata üç katı olan 264 kişi çağırıldığını, sözlü mülakatta 7 soru sorulduğunu ve 5 soruyu doğru yanıtlarken, 2 tanesine bilmiyorum yanıtını verdiğini, sözlü sınav sonlandığında tam çıkarken komisyon üyelerinden birisinin şunları söylediğini ”yaşın genç, birçok mülakata girmiş olabilirsin ama önünde daha çok fırsat var elenirsen üzülme” diyerek adeta eleneceği mesajının verildiğini, bir diksiyon eğitmeni ve bir eğitimci olduğunu, tamamen sözlü mülakat kurallarına uygun hareket ettiğini gerek giyim gerek hitabet ve sorulan tüm sorulara doğru cevap vermek noktasında; ancak sözlü mülakattan elendiğini ifade ederek sözlü mülakat sonucunu şikayet ederek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Adalet Bakanlığı’nın 5455 Sözleşmeli Pozisyon için Alım İlanında; “657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrası, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 114’üncü maddesi, Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 ve 11’inci maddeleri, 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği hükümlerine göre, EK-1 listede yeri, sayısı, unvanı ve niteliği belirtilen ceza infaz kurumları için sözleşmeli pozisyonda istihdam edilmek üzere 5.016 infaz ve koruma memuru, 141 büro personeli (ceza infaz kurumu kâtibi), 66 hemşire, 113 teknisyen, 90 destek personeli (şoför), 27 destek personeli (aşçı), 2 destek personeli (kaloriferci) olmak üzere toplam 5.455 personel alımı yapılacaktır.
EK-1 listede belirtilen sözleşmeli pozisyonlarda ilk defa istihdam edileceklerin Adalet Bakanlığı Memur
Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 5 ve 6’ncı maddelerinde yazılı olan aşağıdaki şartları taşımaları gerekmektedir.
A. Sözleşmeli Pozisyonlara Yerleşebilmek İçin Gereken Şartlar;
1.Genel Şartlar:
a) Türk Vatandaşı olmak,
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü Maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,(…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
c) Askerlikle ilgisi bulunmamak veya askerlik çağına gelmemiş bulunmak veya askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
ç) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu sonuçlanmak,
d) Ceza infaz kurumlarında infaz ve koruma memuru unvanında istihdam edilecek olan personel için;
14.09.2021 tarihli Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü İnfaz ve Koruma Memuru Unvanına
Atanacaklarda Aranan Sağlık Şartları Yönetmeliği kapsamında Sağlık Bakanlığına bağlı tam teşekküllü
Devlet Hastanelerinden alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemek,
e) Ceza infaz kurumunda istihdam edilecek infaz ve koruma memuru haricindeki tüm unvanlarda; Adalet
Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği’nin “Özel Şartlar” bölümünün 6’ncı maddesinin 18 inci fıkrasının “c” bendine göre; açıktan atanacak bütün unvanlardaki personel için görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı veya bedensel özürlü olmadığını, şaşılık, körlük, topallık, işitme kaybı, çehrede sabit eser, uzuv noksanlığı, kekemelik ve benzeri engeller bulunmadığını, Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce bölge hastaneleri olarak belirlenecek Sağlık Bakanlığına bağlı tam teşekküllü Devlet hastanelerinden alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemek,
f) Adalet komisyonlarınca yapılacak uygulamalı sınav ve/veya sözlü sınava, 2020 yılı Kamu Personel Seçme
Sınavı’nda; lisans mezunları için KPSSP3, ön lisans mezunları için KPSSP93, ortaöğretim mezunları için
KPSSP94 puan türünden (KPSS) en az 70 puan almak,
g) Yapılacak sınavın son başvuru tarihi olan 17.03.2022 itibarıyla 18 yaşını doldurmuş olmak; Merkezî sınavın (KPSS-2020) yapıldığı yılın Ocak ayının birinci günü itibarıyla; infaz ve koruma memurları için 30 yaşını bitirmemiş olmak (01 Ocak 1990 ve sonrası doğumlu olanlar sınava müracaat edebilecektir.); teknisyen, büro personeli (ceza infaz kurumu kâtibi), destek personeli (aşçı, kaloriferci, şoför) ve hemşire için ise 35 yaşını bitirmemiş olmak (01 Ocak 1985 ve sonrası doğumlu olanlar sınava müracaat edebilecektir.
ğ) Hizmet göreceği sınıfla ilgili özel kanun veya diğer mevzuatta aranan şartları taşımak.
2. Özel şartlar:
a) Sözleşmeli infaz ve koruma memurluğuna başvurabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) Erkeklerde 170 cm. kadınlarda 160 cm. ‘den kısa boylu olmamak,
3) Boy uzunluğunun santimetre cinsinden son iki rakamı ile kilosu arasındaki fark 13’ten fazla, 17’den az
olmamak, (Örneğin; 170 cm boyunda olan bir adayın kilosunun 70+13=83’ten fazla, 70-17=53’ten az olmaması gerekmektedir.)
B. Başvuru Esnasında Sisteme Yüklenmesi Gereken Belgeler:
a) Ortak Belgeler
1) Güvenlik Soruşturması Formu,
2) Sağlık Beyanı Formu,
3) Mezuniyeti gösterir öğrenim belgesi (Öğrenim bilgileri ilgili web servisleri aracılığı ile alınacaktır.
Öğrenim bilgisi alınamayan veya hatalı olan adaylar söz konusu belgeyi sisteme kendisi yükleyecektir.
Sistemde mezuniyet bilgileri yer alan adayların ilaveten diploma yüklemesi gerekmemektedir.),
D. Başvuru yeri ve şekli:
Adaylar başvurularını adresi üzerinden giriş yaparak, e-Devlet üzerinde 01.03.2022 tarihinde aktif hale gelecek olan Adalet Bakanlığı/İş başvuru ekranını kullanarak gerçekleştireceklerdir.
Adaylar sadece bir unvan için ve bir adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanlığının yapacağı sınava başvurabileceklerdir. Aynı ya da farklı unvan için aynı ya da farklı komisyona başvurulması durumunda yapılan tüm başvurular geçersiz sayılacak, bu şekilde sınava girenler kazanmış olsalar dahi yerleştirme işlemleri yapılmayacaktır. (Örneğin; bir aday infaz ve koruma memuru unvanı için bir yere başvuru yaptığında, başka bir yer infaz ve koruma memurluğu veya gerekli şartları taşısa dahi büro personeli (cezaevi kâtipliği) ya da diğer bir unvan için aynı veya farklı bir yere başvuru yapamayacaktır.) Adayların başvuru yaparken bu hususu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.
Adaylar başvuru işlemini tamamlandıktan sonra “Başvurularım” ekranından başvurularının tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmeleri gerekmektedir. “Başvurularım” ekranından “Başvuru Tamamlandı” ibaresi görülmeyen hiçbir başvuru değerlendirilmeye alınmayacaktır. Bu hususta sorumluluk başvuru yapan adaya aittir.
E. İnfaz ve koruma memuru boy-kilo ölçümü ile ceza infaz kurumu kâtibi uygulamalı sınavına
çağrılacak adayların ilanı:
-İnfaz ve koruma memuru pozisyonlarına yapılacak atamalarda boy kilo ölçümü merkezi sınavda alınan puanlar esas olmak kaydıyla, en yüksek puandan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının 3 (üç) katı kadar aday çağrılacaktır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı boy-kilo ölçümüne alınacaktır.
F. Sözlü/Uygulamalı sınava çağrılacak aday sayısı ve ilan tarihi:
Alınacak personel sayısı ve unvanına göre sözlü/uygulamalı sınavın tarihleri sınavı yapacak ilgili
Komisyon Başkanlığı tarafından belirlenerek başvuru yapılan sınav merkezinin (adalet komisyonu) resmi internet sitesinde ilan edilecektir. Sözlü/uygulamalı sınava katılma hakkını elde edemeyen adaylara ayrıca bir bildirimde bulunulmayacaktır. Adayların başvuru yaptığı sınav merkezinin resmi internet adreslerinde yapılan duyuruları takip etmeleri gerekmektedir.
-Sözlü sınava merkezi sınav puanlarına göre en yüksek puandan başlamak üzere her bir adalet komisyonu
için ilan edilen pozisyon sayısının 3 katı aday sınava çağırılacaktır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava alınacaktır.
G. Sınav şekli:
Sınav sözlü ve uygulamalı olarak yapılacaktır.
Ğ. Sözlü sınav konuları:
a) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi (40 puan), b) Atatürk ilkeleri ve inkılâp tarihi (20 puan), c) Genel kültür (20 puan), d) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği (20 puan), konularından oluşmaktadır.
Adayın sözlü sınavda başarılı sayılabilmesi için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alması gerekecektir. Şoför pozisyonuna alınacak adayların mesleki bilgisi tespit edilirken araç başında ve araç kullanma becerisi ölçülmek suretiyle yapılacaktır.
Aşçılık sözlü sınavında; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek liseleri ve Halk Eğitim Merkezi
Müdürlüklerinde görevli öğretmen, uzman veya usta öğreticilerinden veya diğer resmi kurum ve kuruluşlarda aşçılık unvanında görevli kişilerin görüşüne başvurulabilir.
H. Nihai Başarı Listesi:
Nihai başarı listesi adayların merkezi ve sözlü sınavda aldıkları puanların aritmetik ortalamasına göre en yüksek puandan başlayarak sıralanması suretiyle düzenlenecektir. İnfaz ve koruma memuru ile büro personeli (ceza infaz kurumu kâtipliği) pozisyonlarına atanacaklara ilişkin nihai başarı listesi düzenlenirken öncelikle hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu, yüksekokulların adalet programı, adalet ön lisans ve ceza infaz ve güvenlik hizmeti programı mezunları en yüksek puan alan adaydan başlamak suretiyle her bir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu için ayrı ayrı sıralanacak olup, diğer adaylar bu sıralamayı takiben kendi aralarında en yüksek puandan başlayarak sıralanacaktır….
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Adalet Bakanlığı Memur
Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin Sözlü Sınav” başlıklı 14 üncü maddesi incelendiğinde değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği görülmektedir.
11. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda ise, “sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir
edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
12. Sözlü sınav işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılabilmesi için sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması sağlanmalıdır.
13. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin Sözlü Sınav” başlıklı 14 üncü maddesi incelendiğinde “…en yüksek puandan başlamak üzere ilân edilen kadro sayısının üç katı kadar aday çağrılır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava alınır.
Boy ve kilo şartı aranan unvanlarda; ilân edilen kadro sayısının üç katı aday içerisinden boy ve kilo şartını taşıyanlar sözlü sınava katılmaya hak kazanır.
Sözlü sınav;
1) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi 40,
2) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi 20,
3) Genel kültür 20,
4) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği 20,
puan olmak üzere toplam 100 puan üzerinden yapılır.
İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi tespit edilirken;
2) İnfaz ve koruma memurluğuna atanacaklara genel hukuk, infaz mevzuatı ve ceza infaz kurumu
idaresine, ölçülmek suretiyle yapılır.”
yer aldığından sözlü sınavdan verilecek puanlara ilişki başlıkları ile mesleki bilgi için alanlar işaret edilmiştir.
14. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkikinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, bir başkan ve iki üyeden oluşan komisyonun üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı Aday Değerlendirme Formları işlenmiş olup bu bilgi ve belgelerde de bu formlara yer verilmiştir. Formlarda sadece yönetmelikte yer verilen “1) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi, 2) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, 3) Genel kültür , 4) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği
” başlıkları ve karşılık verilen notlar yer almaktadır. Yönetmelikte yer verilen başvuranın mesleki bilgisine ilişkin değerlendirmede “İnfaz ve koruma memurluğuna atanacaklara genel hukuk, infaz mevzuatı ve ceza infaz kurumu idaresine” ilişkin sorular sorulup sorulmadığı belirlememiş olup değerlendirme formlarında sorulan sorular, cevaplar ve verilen puanların gerekçelerine de yer verilmemiştir. Adaylara sorulacak soruların ve cevap anahtarının önceden tutanak altına alınmadığı, başvuranın kendisine sorulacak soruları kapalı zarftan çekme usulü ile kendisinin belirlemediği, sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.
15. Somut olayda; başvuranın infaz ve koruma memuru unvanında yapılan sözlü sınavdan komisyon üyeleri tarafından takdir edilen sözlü puan notu ortalamasının 70 puanın altında kalması nedeniyle başarısız olduğu, sınav komisyonunun 3 üyesi tarafından her bir kriter için davacıya verilen notların gerekçeleriyle birlikte kayıt altına alınmadığı, sınavda sorulan soruların ve adaylarca verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı anlaşılmaktadır
16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları dikkate alındığında, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının önceden resmi olarak hazırlanmadığı, başvuranın kendisine sorulacak soruları kapalı zarftan çekme usulü ile kendisinin belirlemediği, komisyon üyelerince verilen puanlara ilişkin gerekçeli tutanak tutulmadığı, sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşıldığından başvuranın girmiş olduğu sözlü sınavın başvuran açısından yenilenmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuru kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelerle; Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuruya konu sözlü sınavının başvuran açısından yenilenmesi; bundan sonra düzenlenecek sözlü sınavların “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmesini teminen, sözlü sınav sorularının ve cevaplarının önceden hazırlanması, soruların kapalı zarf usulü ile aday tarafından çekilerek belirlenmesi, adayın çekmiş olduğu sorunun ve vermiş olduğu cevabın tutanak altına alınması, komisyon üyelerince adaylara verilen puanlamanın gerekçesinin tutanak altına alınması, sözlü sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alınması hususlarında ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi