|
ÖZET: Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın unvan değişikliği sınavına katılmak için yaptığı başvuruda, 30.04.2024 tarihinde gerçekleşen sözlü sınava beyin kanaması nedeniyle katılamadığını belirtmiştir. Hastanede tedavi süreci boyunca, Bakanlıkla iletişim kurarak durumu hakkında bilgi vermiştir. Ancak, başvurusunun olumsuz sonuçlandığını öğrenmiştir. Başvuran, bu durumun mağduriyetine yol açtığını ifade ederek, sözlü sınava alınma talebinde bulunmuştur.
Bakanlık, başvuranın sağlık sorunları nedeniyle sözlü sınava katılamadığını kabul etmekle birlikte, ilgili yönetmelik gereği mazeretinin ortadan kalkmasının ardından sınava alınmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Başvuranın sağlık durumu nedeniyle sınav tarihinden önce gerekli bildirimleri yaptığı ve bu süreçte ciddi bir rahatsızlık geçirdiği tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirerek, idarenin kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna kanaat getirmiştir. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuş ve başvuranın sözlü sınava alınması için gerekli işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir. İdarenin bu tavsiyeye uyması için 30 gün içinde işlem tesis etmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13114-S.24.19771
BAŞVURU NO : 2024/9866
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Beyninde gelişen rahatsızlık sebebiyle unvan değişikliği sözlü sınavına
BAŞVURUNUN KONUSU :
katılamayan başvuranın sözlü sınava alınma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavına girerek 82 puan aldığını, 30.04.2024 tarihinde yapılan mülakata beyin kanaması geçirmesi sebebiyle katılamadığını, hastanede yatmakta olduğunu Van
Çevre Şehircilik Müdürlüğü nezdinde Bakanlığa bildirdiğini, sözlü sınava rapor bitiminde girmesi için
Bakanlık tarafından bilgi verileceğinin söylendiğini, fakat olumsuz cevap verildiğini ifade ederek mülakata alınmayı ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 30/09/2024 tarihli ve E- – sayılı yazısında;
2.1. Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında boş bulunan mühendis, mimar, şehir plancısı, avukat, biyolog, kimyager, sosyolog, tekniker ve teknisyen unvanlı kadrolar için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından
23.12.2023 tarihinde unvan değişikliği yazılı sınavı yapıldığı ve sınav sonuçlarının 08.01.2024 tarihinde
açıklandığı, yazılı sınav sonucuna göre başarılı olanlar için ilgili Yönetmelik hükümlerine göre sözlü sınav
sürecinin 15.04.2024 – 03.05.2024 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, sözlü sınav sonuçları 10.06.2024 tarihinde Bakanlık internet sayfasında duyurularak Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı Platformunda ilan edildiği,
2.2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde Memur olarak görev yaptığı, Bakanlık tarafından 2023 yılında yapılan unvan değişikliği sınavının yazılı kısmında başarılı olarak sözlü sınava
katılmaya hak kazandığı ancak sağlık sorunları nedeniyle 30.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınava katılmadığının tespit edildiği,
2.3. Başvuranın, 25.03.2024 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Beyin ve Sinir Cerrahisi Polikliniğine başvuruda bulunduğu, 28.03.2024 tarihinde ileri tetkik ve tedavisi için
İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir
Hastanesinde 28.03.2024 tarihinde yatışlı olması nedeniyle sözlü sınava katılamadığı, 29.03.2024 tarihinde opere edilerek tetkik ve tedavisinin devam ettiğine ilişkin durum raporunu Bakanlığa sunmuş olduğu,
2.4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen “Unvan değişikliği sınavına herhangi bir sebep katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir” hükmüne istinaden adı geçenin mazeretinin ortadan kalkmasından sonra sözlü sınava alınmasının mümkün olmadığı yönünde 06.03.2024 tarihli ve sayılı Bakanlık Makam Oluru ile oluşturulan ve
30.04.2024 tarihinde toplanan Sınav Komisyonu tarafından karar verilmiş olduğundan başvuranın daha
sonradan sözlü sınava alınmadığı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”
3.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.
3.3.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: A) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu
bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında
Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ”
6. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; (1) Bu Yönetmelikte geçen
k) Unvan değişikliği: En az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihrazedilen unvanlara ilişkin görevlere yapılan atamaları,
l) (Değişik:RG-31/5/2018-30437) Unvan değişikliği sınavı: En az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanabilmek için yapılan yazılı ve sözlü sınavı,
6.2. “Unvan değişikliği sınavı başarı sıralaması” başlıklı 22nci maddesinde;
“(1) (Değişik:RG-31/5/2018-30437) Unvan değişikliği suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.
(2) Başarı sıralamasında, sınav puanının eşit olması durumunda sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, (Değişik ibare:RG-31/5/2018-30437) öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(3) Unvan değişikliği sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Bakanlıkça ihtiyaç duyulması halinde ve sınav duyurusunda da belirtilmek şartıyla başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.” 6.3. “Unvan değişikliği suretiyle atanma” başlıklı 23 ncü maddesinde; “(1) (Değişik:RG-31/5/2018-30437) Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır.
(2) (Değişik:RG-31/5/2018-30437) Bakanlıkça tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır.” (4) Unvan değişikliği sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir.
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavına girerek 82 puan aldığını, 30.04.2024 tarihinde yapılan mülakata beyin kanaması geçirmesi sebebiyle katılamadığını, hastanede yatmakta olduğunu Bakanlığa bildirdiğini, sözlü sınava rapor bitiminde girmesi için Bakanlık tarafından bilgi verileceğinin söylendiğini fakat olumsuz cevap verildiğini ifade ederek mülakata alınmayı ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının cevabi yazısında; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 23.12.2023 tarihinde unvan değişikliği yazılı sınavı yapıldığı ve sınav sonuçlarının 08.01.2024 tarihinde açıklandığı, yazılı sınav sonucuna göre başarılı olanlar için ilgili Yönetmelik hükümlerine göre
sözlü sınav sürecinin 15.04.2024 – 03.05.2024 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, başvuranın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde Memur olarak görev yaptığı, Bakanlık tarafından 2023 yılında yapılan unvan değişikliği sınavının yazılı kısmında başarılı olarak sözlü sınava katılmaya hak kazandığı ancak 25.03.2024 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Beyin ve
Sinir Cerrahisi Polikliniğine başvuruda bulunduğu, 28.03.2024 tarihinde ileri tetkik ve tedavisi için İstanbul
Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesinde
28.03.2024 tarihinde yatışlı olması nedeniyle 30.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınava
katılmadığının tespit edildiği, 29.03.2024 tarihinde opere edilerek tetkik ve tedavisinin devam ettiğine ilişkin durum raporunu Bakanlığa sunmuş olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne istinaden başvuranın mazeretinin ortadan kalkmasından sonra sözlü sınava alınmasının mümkün olmadığı yönünde 06.03.2024 tarihli ve sayılı Bakanlık Makam Oluru ile oluşturulan ve
30.04.2024 tarihinde toplanan Sınav Komisyonu tarafından karar verilmiş olduğundan başvuranın daha
sonradan sözlü sınava alınmadığı açıklanmıştır.
10. Bilindiği üzere, Anayasamızın 2 nci maddesinde, Devletimizin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 5 inci maddesinde, Devletin temel amaç ve görevleri olarak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmıştır.
11. Devletimizin nitelikleri arasında sayılan sosyal hukuk devleti; “insan haklarına dayanan, kişilerin huzur, refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan, kişi hak ve özgürlükleriyle kamu yararı arasında adil bir denge kurabilen, çalışma hayatını geliştirerek ve ekonomik önlemler alarak çalışanlarını koruyan, onların insan onuruna uygun hayat sürdürmelerini sağlayan, milli gelirin adil bir şekilde dağıtılması için gereken önlemleri alan, sosyal güvenlik hakkını yaşama geçirebilen, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak sosyal adaleti ve toplumsal dengeleri gözeten devlettir. Çağdaş devlet anlayışı, sosyal hukuk devletinin tüm kurum ve kurallarıyla Anayasa’nın özüne ve ruhuna uygun biçimde kurularak işletilmesini, bu yolla bireylerin refah, huzur ve mutluluğunun sağlanmasını gerekli kılmaktadır. (Bakınız, Danıştay 2.
Dairesinin 29/04/2009 tarihli ve E:2009/1338, K:2009/1799 sayılı kararı)
12. “Sosyal devlet” ilkesine ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi kararlarında egemen olan görüşe göre; sosyal devletin görevi, kişinin onurlu bir yaşam sürdürmesi ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirmesi için gerekli koşulları oluşturmak, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği, yani sosyal adaleti, sosyal gönenci, sosyal güvenliği ve toplumsal dengeyi sağlamaktır. Bu kapsam içinde kişileri mutlu kılmak, onların hayat mücadelesini kolaylaştırmak, insan haysiyetine yaraşır onurlu bir hayat sürdürmelerini sağlamak gibi hususların da yer aldığı kuşkusuzdur.
13. Liyakat ilkesi, devlet memurlarının kamu hizmetlerine dahil olduktan sonra ilerlemeleri ve yükselmelerinin liyakat sistemine dayandırılması gerektiğini ve bu sistemin mümkün olduğunca eşit imkanlar sunarak uygulanmasını öngörmektedir. Bu ilkenin uygulanması açısından en önemli araçlardan biri de, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarıdır.
14. Başvuranın ve idarenin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerden; 25.03.2024 tarihinde Van Yüzüncü Yıl
Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Beyin ve Sinir Cerrahisi Polikliniğine başvuruda bulunduğu, alınan raporda “hastanın ileri tetkik ve tedavi için İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Beyin
Cerrahı Polikliniğe uçakla refakatli sevkinin uygun görüldüğü, havale riski olduğundan oturarak yolculuk yapamayacağı ve hastanın tıbben kendi işini kendisi göremez” kararı ile 28.03.2024 tarihinde ileri tetkik ve tedavisi için İstanbul’a sevk edildiği, Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesinde
28.03.2024 tarihinde yatışlı olması nedeniyle 30.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınava
katılamadığı belirlenmiştir. Başvuranın ciddi sağlık sorunları sebebiyle hastanede tedavi edilmekte olduğu süreçte, sınav tarihi henüz gelmeden, idareye sağlık raporlarını sunarak mazeretini bildirdiği, beyninde gerçekleşen ciddi sağlık sorunu sebebiyle tedavisi hastanede devam etmekte iken sınav tarihinden önce idareye bildirimde bulunmasında başvuranın sınava dair önemli beklentisinin bulunduğu ve özenli davranma gayretinde olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki heyet raporu; başvuranın, sözlü sınava katılamamasının ciddi mazereti sebebiyle gerçekleştiğini kanıtlar nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
15. Bu kapsamda, başvuruya konu sağlık mazeretlerine dayalı taleplerinin sonuçlandırılmasında, ilgili idarelerce bireysel yarar ile kamu yararı arasında denge kurulmadan tesis edilen işlemlerin telafisi güç ve imkânsız zararlar doğurabileceğinin göz önüne, alınarak gerekli kolaylıkların sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2023 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavından 82 puan alarak başarılı olduğu, 30.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınava herhangi bir kusuru ya da ihmali olmaksızın 25.03.2024 tarihi itibariyle baş ağrısı ile başlayıp intrakranial kitle bulgusu ile devam eden tedavisi sebebiyle katılamadığından kendisine sözlü sınav hakkı tanınması talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın katılmış olduğu 23.12.2023 tarihli unvan değişikliği yazılı sınavı kapsamında başvuranın sözlü sınava alınması yönünde işlem tesis edilmesi, bu işlemin tesisinin mümkün olmaması halinde; başvuranın, en yakın zamanda yapılacak olan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının yazılı bölümüne alınmaksızın doğrudan sözlü sınava tabi tutulmasının sağlanması için gerekli işlemlerin yapılması hususunda ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Çevre,
Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/