|
ÖZET: Başvuran, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasının iptali ve yeni bir sözlü sınav talep etmiştir. İlk sınavda aldığı yüksek puana rağmen, sonuçların açıklanmasında adı geçmeyen başvuran, mahkemeye başvurmuş ve yürütmeyi durdurma kararı almıştır. İkinci sınavda da benzer şekilde başarısız sayılması üzerine, idarenin sınavın usul ve esaslarına uymadığı gerekçesiyle itirazda bulunmuştur.
Danıştay, sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve denetime açık şekilde yapılması gerektiğini vurgulamıştır. İdarenin, sınavda kullanılan kriterlerin ve puanlamanın şeffaf bir şekilde kayda geçirilmediği, dolayısıyla başvuranın başarısız sayılmasının hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Ancak, başvuranın ikinci sınavda aldığı puanın 70’in altında olması nedeniyle, iptal talebi reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınavda başarısız sayılması işlemi hukuka uygun bulunmuş, ancak gelecekteki sınavlar için idareye daha şeffaf ve nesnel bir değerlendirme süreci oluşturması tavsiye edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9855-S.21.15926
BAŞVURU NO : 2021/1304
KARAR TARİHİ : 05/07/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın görevde yükselme sözlü sınavında başarısız sayılma işleminin iptali ve yeni bir sözlü sınav yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; İstanbul Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak 9 yıldır görev yapmakta olduğunu, 2019 yılında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce Merkez ve İstanbul Tiyatro Müdürlüğü için açılan 5 adet Şube Müdürü kadrosu için 07/09/2019 tarihinde Ankara’da yapılan görevde yükselme yazılı sınavına girme hakkı kazandığını, söz konusu yazılı sınavda 89,61 puan alarak Türkiye genelinde 2.
olduğunu ve sonrasında 24/10/2019 tarihinde sözlü sınava katıldığını, ancak Kurumun 15/11/2019 tarihinde internet sitesinden açıkladığı sözlü sınav sonuçları listesinde adına yer verilmeyerek başarısız sayıldığını öğrendiğini, bunun üzerine sözlü sınavda başarısız sayılması yönündeki işlemin iptali için İstanbul 14. İdare
Mahkemesinde / esas numarasıyla dava açtığını, Mahkemenin 06/02/2020 tarihinde verdiği ara kararla dava konusu işlemin yürütmesini durdurduğunu, Kurumunun Mahkemenin sonuçlanmasını beklemeksizin yürütmeyi durdurma kararı alan diğer iki Kurum personeli ile birlikte söz konusu yürütmeyi durdurma kararlarına istinaden 29/06/2020 tarihinde ikinci kez sözlü sınav yaptığını, ancak tarafına 06/08/2020 tarihinde tebliğ edilen 28/07/2020 tarihli Kurum yazısı ile yürütmeyi durdurma kararına istinaden yeniden alındığı sözlü sınavda başarılı olamadığının bildirildiğini, ilk sözlü sınavda olduğu gibi ikinci sözlü sınavda da yürütmeyi durdurma kararında belirtilen usul ve esaslara riayet edilmediğini ve atamasının hiçbir haklı gerekçe gösterilmeksizin yapılmadığını, mevcut boş kadrolar olmasına rağmen atamasının herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin keyfi şekilde yapılmamasının ve yazılı sınavı geçemeyen kişilerin vekaleten görevlendirilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Kurum tarafından yapılan ilk ve ikinci sözlü sınav puanlarının belirlenmesinde hangi kriterlerin esas alındığı, söz konusu kriterlerin neye göre belirlendiği, hangi komisyon üyesinin hangi soruya ne kadar puan verdiğinin belirsiz olduğunu, ilk mülakat için açtığı davanın lehine sonuçlandığını ve Mahkeme tarafından ilk mülakatı kapsamında
objektif bir değerlendirme yapıldığının ortaya konulamadığı gerekçesiyle idarenin işleminin iptal edildiğini belirterek, konunun araştırılarak sözlü sınavda yapılan puanlamanın ve boş kadrolara atama yapılmayarak vekaleten görevlendirme yapılmasının gerekçelerinin sorulmasını, 29/06/2020 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin iptalini ve asgari olarak yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarında belirtilen koşullara uygun yeni bir sözlü sınav yapılarak, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun şekilde görevlendirmesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 10/03/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığının 29/03/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuru sahibinin katıldığı şikayete konu görevde yükselme sözlü sınavının, 657 sayılı Kanun ve 11/04/2019 tarih ve 30742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği” esasları çerçevesinde yapıldığı, 2.2. Şikayete konu sözlü sınavın, anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen kriterler esas alınarak değerlendirildiği, Şube Müdürü kadrosu için belirlenen 5 adet kadro ve niteliklerinin 28/06/2019 tarihli ve sayılı yazı ile Genel Müdürlük Merkez Birimleri ve Tiyatro Müdürlüklerine bildirildiği, 2.3. Yapılan sınav sonucunda boş olan 5 adet kadroya, sınavı kazanan personelin atamalarının gerçekleştirildiği, sınav ilanına çıkılan kadrolara atama yapıldığı ve ilgili personel göreve başladığından, dolu kadrolara vekaleten atama yapılmasının mümkün olmadığı, 2.4. Genel Müdürlük Makamının 28/05/2019 tarihli ve sayılı Makam Oluru ile anılan
Yönetmeliğin 16 ncı maddesi gereğince sınav kurulunun oluşturulduğu ve kurulun asil ve yedek üyelerinin belirlendiği, 2.5. Başvuru sahibinin, İstanbul 14. İdare Mahkemesinin 06/02/2020 tarih ve / E. sayılı dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulması kararına istinaden, 29/06/2020 tarihinde yeniden sözlü sınavı tabi tutulmasının uygun görüldüğü, Genel Müdürlük Makamının 08/06/2020 tarihli ve sayılı
Makam Oluru ile anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesi gereğince tekrar sınav kurulunun oluşturulduğu ve kurulun asil ve yedek üyelerinin yeniden belirlendiği, 2.6. Anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen sınav konularının puan değerlerinin, 21/10/2019 tarihinde Sınav Kurulu Kararı ile belirlendiği, yapılan sözlü sınavda belirlenen bu kriterlere göre değerlendirme yapıldığı, 2.7. İstanbul 14. İdare Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve / E., / K. sayılı iptal kararına ve 06/02/2020 tarihli ve / E. sayılı yürütmeyi durdurma kararına konu davanın, davacı tarafından 24/10/2019 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açıldığı, 2.8. Başvuru sahibinin, İstanbul 14. İdare Mahkemesinin 06/02/2020 tarih ve / E. sayılı dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulması kararına istinaden, 29/06/2020 tarihinde yeniden sözlü sınava tabi tutulduğu, mahkeme kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda başarısız sayıldığı,
2.9. Mahkemenin yürütmenin durdurulması kararında ve daha sonraki iptal kararında “…tutanağa geçirilen soruların bilgiyi ölçmeye yönelik sorular olduğu, gözleme dayalı sorular olmadığı” şeklinde bir açıklama yaptığı, ancak mahkemenin “gözleme dayalı sorular”dan neyi kastettiğinin anlaşılmadığı gibi bilgiye dayalı sorulara verilen cevapların her bir komisyon üyesi tarafından değerlendirme formuna işlendiği, 2.10. Personelin bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, somut ve önceden cevabı belirli bir soruyla tespitinin mümkün olmadığı, adayın arz edilen özelliklerinin mülakat sırasında komisyon tarafından gözlemleneceğinin açık olduğu, 2.11. Dava dosyasına sunulan emsal Danıştay ilamında da; “Öte yandan, sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın “Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” ile “Genel kültürü ve genel yeteneği”ne ilişkin değerlendirmeler dışındaki kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır.” gerekçelerine yer verildiği, 2.12. Yürütmenin durdurulması ve iptal kararları gerekçesinde, “…komisyon üyelerince verilen puanların objektif ölçme ve değerlendirmeye göre verilip verilmediğinin anlaşılamadığı görüldüğünden” dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığının belirtildiği, 2.13. Komisyon üyelerinin objektif değerlendirme yapıp yapmadığının mahkemece tespit edilememesine rağmen, başvuru sahibi hakkında verilen kararın hangi gerekçeyle hukuka aykırı olduğu konusunda da açık bir değerlendirme yapılamadığı, 2.14. Tüm bu hususlara rağmen, mahkeme kararının yerine getirilmesi amacıyla başvuru sahibinin yeniden sözlü sınava tabi tutulduğu, her bir komisyon üyesi tarafından önceden hazırlanan soruların başvuru sahibine sorulduğu ve alınan cevapların da kayda geçirildiği, 2.15. Başvuru konusu talebin görevde yükselme sınavına tabi bir kadroya atanma talebi olduğu, yapılan sınavda başarılı olamayan bir personelin talebinin yeniden değerlendirilerek, yeni bir işlem tesis etmek suretiyle başvurunun dostane çözüm yolu ile sonuçlandırılmasına imkân bulunmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine
girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” 6. 11/04/2019 tarihli ve 30742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Yazılı sınavda başarılı olup en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”, 7. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Sınav Kurulu beş asil ve üç yedek üyeden oluşur.
(2) Sınav Kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, Personel ve Eğitim
Dairesi Başkanı ile atamaya yetkili amirce belirlenecek diğer üyelerden teşekkül eder. Gerektiğinde atamaya yetkili amirin uygun görmesi halinde sınav kuruluna Genel Müdürlük dışından kamu görevlileri arasından aynı usulle üye veya üyeler belirlenebilir.
(3) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, sınava alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim durumu ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
(4) Sınav Kurulunun başkan ve üyeleri; eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının katıldığı sınavda görev alamazlar. Katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler
Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
(5) Sınav Kurulu; görevde yükselme yazılı sınavlarının yapılması veya yaptırılması, unvan değişikliği yazılı sınavlarının yaptırılması, sözlü sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
(6) Sınav Kurulu üye tamsayısı ile toplanır, kararlar oy çokluğu ile alınır ve çekimser oy kullanılmaz.
(7) Sınav Kurulunun sekretarya hizmetleri, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığınca yürütülür.
(8) Gerek görülmesi halinde, atamaya yetkili amirce, taşra teşkilatında da sınav kurulu veya kurulları oluşturulabilir. Bu durumda Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığında yetkili/yetkililer de bu kurulda/kurullarda görevlendirilir.”, 8. “Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz” başlıklı 17 nci maddesinde; “(1) Sınav Kurulu, yazılı sınav sonuçlarının kendisine intikal ettiği tarihten itibaren beş iş günü, sözlü sınav sonuçlarını ise sınav bitim tarihini izleyen onbeş iş günü içerisinde Genel Müdürlük internet sitesinden ilan eder.
(2) Yazılı sınavın bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen kurumlardan birine yaptırılması halinde, itirazlara ilişkin hususlar, Genel Müdürlükle sınavı yapacak kurum arasında düzenlenecek protokol çerçevesinde yürütülür.
(3) Yazılı sınavın Genel Müdürlükçe yapılması halinde ise sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde Sınav Kuruluna itiraz edebilirler. İtirazlar, en geç beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır ve ilgililere yazılı olarak bildirilir.
(4) Yapılan sınavlarda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır.”, Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabul-kısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran; 2019 yılında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce Merkez ve İstanbul Tiyatro Müdürlüğü için açılan 5 adet Şube Müdürü kadrosu için 24/10/2019 tarihinde sözlü sınava katıldığını, ancak Kurumun 15/11/2019 tarihinde internet sitesinden açıkladığı sözlü sınav sonuçları listesinde adına yer verilmeyerek başarısız sayıldığını öğrendiğini, bunun üzerine sözlü sınavda başarısız sayılması yönündeki işlemin iptali için İstanbul 14. İdare Mahkemesinde / esas numarasıyla dava açtığını, Mahkemenin 06/02/2020 tarihinde verdiği ara kararla dava konusu işlemin yürütmesini durdurduğunu, Kurumunun Mahkemenin sonuçlanmasını beklemeksizin yürütmeyi durdurma kararı alan diğer iki Kurum personeli ile birlikte söz konusu yürütmeyi durdurma kararlarına istinaden 29/06/2020 tarihinde ikinci kez sözlü sınav yaptığını, ancak tarafına 06/08/2020 tarihinde tebliğ edilen 28/07/2020 tarihli Kurum yazısı ile yürütmeyi durdurma kararına istinaden yeniden alındığı sözlü sınavda başarılı olamadığının bildirildiğini, ilk sözlü sınavda olduğu gibi ikinci sözlü sınavda da yürütmeyi durdurma kararında belirtilen usul ve esaslara riayet edilmediğini belirterek, 29/06/2020 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin iptalini ve asgari olarak yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarında belirtilen koşullara uygun yeni bir sözlü sınav yapılarak, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun şekilde görevlendirmesinin yapılmasını talep etmektedir.
11. İlgili idare olan Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce İstanbul 14. İdare Mahkemesinin 06/02/2020 tarih ve / E. sayılı yürütmeyi durdurma kararına istinaden başvuranın 29/06/2020 tarihinde
yeniden sözlü sınava tabi tutulduğu, mahkeme kararının yerine getirilmesi amacıyla her bir komisyon üyesi tarafından önceden hazırlanan soruların başvurana sorulduğu ve alınan cevapların da kayda geçirildiği, mahkeme kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda başvuranın başarısız sayıldığı ve yapılan sınavda başarılı olamayan bir personelin talebinin yeniden değerlendirilerek yeni bir işlem tesis etmek suretiyle başvurunun dostane çözüm yolu ile sonuçlandırılmasına imkân bulunmadığı savunulmaktadır.
12. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
13. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 14 üncü maddesinde; sözlü sınava alınan ilgili personelin, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği belirtilmektedir.
14. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
15. Diğer taraftan, başvuran tarafından 24/10/2019 tarihinde yapılan görevde yükselme sözlü sınavının iptali istemiyle açılmış olan dava kapsamında İstanbul 14. İdare Mahkemesi tarafından verilen 03/11/2020 tarihli ve E. / K. / sayılı karar uyarınca; “Uyuşmazlıkta, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlandığı ve tutanağa bağlandığı Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 14. maddesinde belirtilen kriterler çerçevesinde sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği, adaylara sorulan soruların kayda geçirildiği, tutanağa geçirilen soruların bilgiyi ölçmeye yönelik sorular olduğu, gözleme dayalı sorular olmadığı, bu nedenle sorulara verilen cevapların neler olduğunun hukuki denetim yapılabilmesi için ortaya konulması gerektiği, olayda ise, adayın sorulara ne cevap verdiğinin ortaya konulamadığı, komisyon üyelerince verilen puanların objektif ölçme ve değerlendirmeye göre verilip verilmediğinin anlaşılamadığı görüldüğünden, davacının sözlü sınavına ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” denilmek suretiyle dava konusu sözlü sınav işleminin iptaline hükmedildiği tespit edilmiştir.
16. Somut olayda, idare tarafından başvuranın görevde yükselme sözlü sınavının iptali istemiyle açmış olduğu davanın görüşüldüğü İstanbul 14. İdare Mahkemesinin başvuranın sorulara ne cevap verdiğinin ortaya konulamadığı gerekçesiyle vermiş olduğu 06/02/2020 tarihli yürütmeyi durdurma kararına istinaden başvuranın 29/06/2020 tarihinde ikinci kez sözlü sınava alındığı tespit edilmiştir.
17. Başvuranın Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına istinaden ikinci defa alındığı sözlü sınav esnasında sınav komisyonu tarafından önceden hazırlanan soruların başvurana sorulduğu, Mahkeme kararı uyarınca başvuran tarafından sorulara verilen cevaplara ilişkin sınav komisyonu üyeleri tarafından yapılan değerlendirmelerin kayda geçirildiği, bu değerlendirmeler neticesinde sınav komisyonu üyelerince
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
14 üncü maddesinde belirtilen kriterler çerçevesinde takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme
formunda ayrı ayrı gösterildiği belirlenmiştir.
18. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle idarenin takdir yetkisini, kamu düzenini bozacak şekilde kullanmadığı değerlendirilmiş olup sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
19. Başvuruya konu sözlü sınav ile ilgili olarak Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde komisyon üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanının tespit edileceği, sözlü sınavda yüz üzerinden toplam en az 70 puan alanların başarılı sayılacağı belirtilmiş olup komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın 46,8 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına istinaden 29/06/2020 tarihinde ikinci defa alındığı görevde yükselme sözlü sınavının, Devlet
Tiyatroları Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapıldığı ve Mahkeme kararında belirtilen hususlar da dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda başvuranın başarısız sayıldığı anlaşıldığından başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak
İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
22. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden başvurana sorulan soruların, başvuran tarafından sorulara verilen cevaplara ilişkin komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmelerin ve mevcut puanlama kriterleri uyarınca komisyon üyelerince verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, ancak sorulacak sorular için bir cevap anahtarı hazırlanmadığı ve başvurana verilen puanların gerekçelerinin tutanağa bağlanmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın, sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin iptali ve yeni bir sözlü sınav yapılarak Şube Müdürü kadrosuna görevlendirilmesi talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde DEVLET
TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DEVLET
TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve DEVLET TİYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi