ÖZET: Başvuran, T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz Koruma Başmemuru olarak görev yapmaktadır. 2023 yılına ait Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme Unvan Değişikliği sınavına katılarak yazılı sınavdan 88,30 puan alarak mülakata girmeye hak kazanmıştır. Ancak mülakat sonucunda, tüm soruları doğru yanıtlamasına rağmen başarısız sayıldığını belirterek, mülakatın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, sınavın ilgili yönetmelikler çerçevesinde gerçekleştirildiğini ve başvuranın sözlü sınav puanının 64 olarak belirlendiğini açıklamıştır. Sözlü sınavda, adayların bilgi düzeyi, ifade yeteneği ve genel yetenekleri gibi kriterler üzerinden değerlendirme yapılmış ve bu süreçte herhangi bir hata tespit edilmemiştir. Ayrıca, sınav sonuçları açıklandıktan sonra başvuranın itirazda bulunmadığı belirtilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde bir öneride bulunmuştur. İdarenin gelecekteki sınavlarda daha şeffaf ve nesnel bir değerlendirme süreci yürütmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, sınav sorularının ve cevaplarının kayıt altına alınması, adayların puanlarının gerekçeleriyle birlikte tutanağa bağlanması önerilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/7209-S.24.11269

BAŞVURU NO : 2024/3137

KARAR TARİHİ : 09.07.2024

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Sözlü sınavına itiraz hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 28.02.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran, T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz Koruma Başmemuru olarak görev yaptığını,

2023 Yılı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında

200 kişilik alım yapılacak olan idare memurluğu sınavına başvuru yaptığını, yazılı sınav için 22 Temmuz

2023 tarihinde Erzurum’a gidip sınava girdiğini, Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından

yapılan yazılı sınavda 88,30 puan alarak mülakata girmeye hak kazandığını ancak mülakat sınavında bütün soruları doğru cevaplamasına, kendini çok iyi ifade etmesine ve hakkında her hangi bir adli ve idari soruşturma bulunmamasına rağmen başarısız sayıldığını belirterek, mülakat sınavının tekrar incelenmesini ve mülakat sınavının iptal edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 15/05/2024 tarih ve / sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. “Ceza infaz kurumları ve denetimli serbestlik müdürlükleri ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli eğitim merkezlerinde görevli personelin görevde yükselme ve ünvan değişikliği suretiyle atanmalarının liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmetin gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel

Yönetmelik ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği

Yönetmelik hükümlerine göre yapıldığı, 2.2. Bu kapsamda; Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Ünvan

Değişikliği sınavının 24.03.2023 tarihinde Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi olan www.cte.adalet.gov.tr adresinde ilan edildiği, söz konusu sınavın yazılı kısmı Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinde yer alan

/

hüküm doğrultusunda Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (ANKÜSEM) tarafından 22.07.2023 tarihinde Ankara, Antalya, Denizli, Erzurum, İstanbul (Anadolu) ve Diyarbakır illeri olmak üzere toplam

6 ilde eş zamanlı olarak yapıldığı ve yüz tam puan üzerinden 60 ve üzeri puan alarak başarı sıralamasına

göre belirlenen kontenjana giren adayların yazılı sınavda başarılı ilan edildiği, yazılı sınav sonuçlarının

18.08.2023 tarihinde Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezinin (ANKÜSEM)

https://semsinav.ankara.edu.tr adresinde yayınlandığı ve sözlü sınava katılmaya hak kazananların

08.09.2023 tarihinde Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü internet sitesinde ilan edildiği, sınavın sözlü

sınav kısmı ise anılan Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda, 23 Ekim 2023 –

09 Kasım 2023 tarihlerinde Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünde yapıldığı ve yüz tam puan üzerinden

en az 70 puan alanların başarılı sayıldığı, Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Sınavı Nihai Başarı

Listesinin anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle başarı puanları tespit edilerek oluşturulduğu ve başarı sıralamasının 12.01.2024 tarihinde Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde ilan edildiği, 2.3. Sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek alanlarında yöneltilecek soruların önceden hazırlanıp zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, anılan Yönetmelik gereği sözlü sınav işlemlerinin öncesi sınav kurulu tarafından belirlenen aday sayısının (günlük 50 aday) dikkate alınarak ve her gün ayrı ayrı olmak üzere sınav sorularının hazırlandığı, Adaylara sözlü sınav esnasında, her gün sözlü sınava giren aday sayısı kadar hazırlanan soruların, kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu ünvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı sorular da yöneltildiği, 2.4. Ayrıca mülakat öncesi fiziki koşullarında hazır hale getirilerek, adaylar tek tek sırayla alınmak suretiyle mülakat işlemlerine başlanıldığı ve her adaya yeteri kadar süre ayrıldığı, anılan Yönetmelik gereği sözlü sınav işlemleri esnasında cevapların tutanak altına alınmasına ilişkin hüküm bulunmadığından tutanak tanzim edilmediği ancak, adaya yöneltilen soruların kayıt altına alındığı, aday değerlendirme formları anılan Yönetmelik ekinde tanzim edilmiş standart formlar olduğundan kayıt bilgilerine bu form üzerinde yer verilmediği, 2.5. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Sınavı kapsamında idare memuru ünvanında yapılan sözlü sınav sonuçlarının Genel Müdürlüğün internet sitesinde 12.01.2024 tarihinde yayınlandığını anılan ilanda adayların beş (5) iş günü içerisinde (19.01.2024 tarihi mesai bitimine kadar)

yazılı olarak itirazda bulunmaları gerektiğinin bildirildiği ancak kayıtların tetkikinde yapılan inceleme sonucunda belirtilen tarihlerde herhangi bir itiraz başvurusunun bulunmadığının tespit edildiği, 2.6. Yapılan incelemede, sözlü sınavın ilgili yönetmelikler hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği ve sözlü sınav sonucuna etki edecek herhangi bir hatanın bulunmadığı, ilgili personelin sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirildiği ve sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanının 64 olarak tespit edildiği,” açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı

74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine

/

başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu

Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:…

Kariyer:

B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.

Liyakat:

C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”, 6. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, 6.1. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava çağrılır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir.

Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” 6.2. “Sınav sonuçlarının açıklanması ve başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve

Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde ilan edilir.

Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.

Genel Müdürlükçe ihtiyaç duyulması halinde, görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayan personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.

İlgililer, başarı sıralamasının Genel Müdürlük internet sitesinde yayınlanmasından itibaren beş iş günü içerisinde, yazılı olarak yazılı sınav kuruluna itiraz edebilir. Sınav kurulu bu itirazları, beş iş günü içerisinde sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ eder. İtiraz üzerine verilen kararlar idari yönden kesindir.” hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

/

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerinin kısmen kabulü kısmen reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz Koruma Başmemuru olarak görev yaptığını, 2023 Yılı

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında 200 kişilik alım yapılacak olan idare memurluğu sınavına başvuru yaptığını, yazılı sınav için 22 Temmuz 2023 tarihinde Erzurum’a gidip sınava girdiğini, Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından yapılan yazılı sınavda 88,30 puan alarak mülakata girmeye hak kazandığını ancak mülakat sınavında bütün soruları doğru cevaplamasına, kendini çok iyi ifade etmesine ve hakkında her hangi bir adli ve idari soruşturma bulunmamasına rağmen başarısız sayıldığını belirterek, mülakat sınavının tekrar incelenmesini ve mülakat sınavının iptal edilmesini talep etmektedir.

9. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda

İnfaz ve Koruma Başmemuru olarak çalışmakta olan başvuranın, İdare Memurluğu unvanına atanmak için görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına girdiği, yazılı sınav puanın 84,30, sözlü sınav puanının ise

64 puan olduğu sözlü sınav sonucunda başarısız sayıldığı anlaşılmaktadır.

10. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavının sözlü sınav kısmının, Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda, 23 Ekim 2023-09 Kasım 2023 tarihlerinde yapıldığı ve yüz tam puan üzerinden en az 70 puan alanların başarılı sayıldığı; Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Nihai Başarı Listesinin, anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle başarı puanları tespit edilerek oluşturulduğu ve başarı sıralamasının 12.01.2024 tarihinde Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde ilan edildiği görülmektedir.

11. Başvurucunun sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirildiği ve sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak başvurucunun sözlü sınav puanının 64 olarak tespit edildiği; bu kapsamda itiraz üzerine yapılan değerlendirme sonucu sözlü sınav esnasında herhangi bir maddi hata bulunmadığı ve başvuranın sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmıştır.

12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise; komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına veya sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanaat oluşmadığı değerlendirilmektedir.

13. Bunun yanı sıra, İdare tarafından yapılan açıklamadan; sözlü sınavda sesli veya görüntülü kayıt almanın ilgili mevzuatta zorunlu tutulmaması nedeniyle, Sözlü Sınav Değerlendirme Formu dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığı, dolayısıyla adayların sözlü sınav sorularına vermiş oldukları cevapların kayıt altına alınmadığı anlaşılmaktadır.

14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın görevde yükselme ve unvan

/

değişikliği sözlü sınavında başarısız sayılması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

16. Ayrıca, İdare tarafından sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve

‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Bu kapsamda, başvuranın yazılı sınavda yüksek bir puan alarak girmeye hak kazandığı sözlü sınavda, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirmelerde belirlenen başarı düzeyinin altında verilen puanlara ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ, KISMEN

KABULÜ ile; Başvuranın sözlü notunun düzeltilmesi, sözlü sınavın yenilenmesi taleplerinin REDDİNE, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda Komisyon üyeleri tarafından adaylara yöneltilen sorulara adaylarca verilen cevapların tutanağa bağlanması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirlerin alınması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde CEZA VE

TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine

tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi