TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5335-5335 18745356- 101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2017/386 2017/ 386
KARAR TARİHİ : 29/05/2017
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Maliye Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sözlü sınavında başarısız sayılma işlemi
BAŞVURU TARİHİ : 20/01/2017 20.1.2017
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) , Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nce 07/ 05/ 2016 tarihinde
yazılısı, 08/ 11/ 2016 tarihinde ise sözlüsü yapılan Muhasebe Müdürü, Saymanlık Müdürü ve
Malmüdürlüğü sınavının yazılı aşamasını 93,75 puan alarak kazandığını, sözlü sınav sonucunda ise 60,00 puan ile başarısız sayıldığını, sözlü sınav sonuçlarının açık ve şeffaf bir şekilde açıklanmadığını, ancak idareye başvurarak notlarını öğrenebildiğini, yazılı sınavdaki başarısının sözlü sınavla bertaraf edildiğini belirterek sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 10/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Maliye Bakanlığının 23/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında özetle :
2.1) Başvuran ait komisyon üyeleri tarafından imzalanmış sözlü sınav
değerlendirme tutanağının ekte yer aldığı, 08/ 11/ 2016 tarihinde yapılan sözlü sınavda başvurana; 1.Memur suçu nedir? Zimmete sebebiyet verildiğinde soruşturma usulleri nelerdir?
2.Kamu zararından doğan alacakların silinmesi nasıl olur?
3.Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görevleri nelerdir?
4.Muhasebe yönetmeliklerinin hazırlanma süreci nasıldır?
.
1 / 7sorularının sorulduğu, davacının verdiği cevapların Sınav Komisyonu üyelerince Maliye Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin 12/A maddesinde belirtilen özellikler dikkate alınarak şikayetçinin sözlü sınav notunun belirlendiği,
2.2) Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin
12/A maddesinde belirtilen “… Sınav komisyonu, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin her biri için değerlendirme yapar . Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir .
Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz .” hükmü uyarınca sözlü sınavda görüntülü ve/veya sesli kayıt tutulmadığı,
2.3) Sınav komisyonunun Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve
Atama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtilen; “…( 3) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ( 4) ve ( 5) numaralı alt bentlerinde sayılan unvanlara ilişkin sınav komisyonu; sınavı düzenleyen birimin birim amiri veya görevlendireceği en az Genel Müdür
Yardımcısı düzeyinde birinin başkanlığında, Personel Genel Müdürlüğünden bir üyenin katılımıyla en az beş kişiden teşekkül eder . Bilgi İşlem Merkezi Müdürü unvanına atanacaklara ilişkin sınav komisyonuna ihtiyaç duyulması halinde diğer birimlerden üye alınabilir . Sınav komisyonu üyeleri en az daire başkanı düzeyinde olanlar arasından belirlenir .( 4) Sınav komisyonlarına aynı usulle en az iki yedek üye belirlenebilir . Asil üyenin katılamadığı toplantıya, yedek üye katılır .” hükmü uyarınca Bakanlık Makamından alınan onay üzerine oluşturulduğu,
2.4) Bakanlığın, Muhasebe Müdürü, Saymanlık Müdürü ve Malmüdürü unvanlarına ilişkin
sınavların Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama
Yönetmeliğinde yer alan esaslar çerçevesinde yapıldığı, anılan Yönetmeliğin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğinin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde belirtilen Yönetmeliğin özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla uygulanacağına ilişkin hükmü uyarınca , 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa ve 13/ 12/ 1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 39 uncu ve 42 nci maddelerine dayanılarak hazırlandığı,
2.5) Bakanlığın taşra teşkilatında boş bulunan 75 adet Muhasebe Müdürü, Saymanlık Müdürü ve
Malmüdürü kadrosuna atama yapılmak üzere Bakanlık Personeli Görevde Yükselme, Unvan
Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin “Görevde yükselme sınavına tabi olmayan unvanlara atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca
Bakanlık Makamının 15/ 02/ 2016 tarihli onayı ile uygun görülmüş ve ilgili yerlere 17/ 02/ 2016 tarihinde duyurusunun yapıldığı,
2.6) Başvuru sahibinin de yer aldığı, Muhasebe Müdürlüğü, Saymanlık Müdürlüğü ve
Malmüdürlüğü sınavına katılma talebinde bulunan personelin başvurularının öğrenim düzeyi, hizmet süresi ve unvan bakımından incelenerek, şartlara haiz olan 250 adaya ait listenin Genel
Müdürlüklerine ait http : //www .muhasebat .gov.tr internet adresinde 28/ 04/ 2016 tarihinde yayınlandığı,
2.7) 07/ 05/ 2016 tarihinde yazılısı yapılan sınava 234 adayın katıldığı ve 164 adayın başarılı, 70
adayın ise başarısız olduğu, başvuranın da aralarında bulunduğu başarılı olanların listesinin 17/ 05/ 2016 tarihinde Genel Müdürlüğe ait internet adresinde yayınlandığı, .
2 / 72.8) Sözlü sınava girmeye hak kazanan adayların sözlü sınav tarihi, saati ve yerini gösteren listenin
10/ 10/ 2016 tarihinde Genel Müdürlüğe ait internet adresinde yayınlandığı, 02- 15/ 11/ 2016 tarihleri arasında sözlü sınavın yapıldığı, sözlü sınava katılan 156 adaydan 75 adayın başarılı, 81 adayın ise başarısız olduğu,
2.9) Başvuranın, 08/ 11/ 2016 tarihinde yapılan sözlü sınavda 60,00 (altmış) puan aldığı ve Maliye
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki “Sınavı başarmış sayılmak için yazılı ve sözlü sınavların her birinden en az yetmiş puan almış olmak şarttır .” hükmü uyarınca atanmaya hak kazanamadığı, daha sonra başvuranın 18/ 11/ 2016 tarihli dilekçesiyle sözlü sınav sonucuna itiraz ederek sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmesi üzerine Sınav Komisyonu tarafından Sözlü Bölümü
Değerlendirme Tutanağının yeniden değerlendirmesi sonucunda adı geçenin almış olduğu puanın ( 60,00 puan) aynı olduğunun görüldüğü ve Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü gereğince puanının 70 puanın altında olması nedeniyle sözlü sınavda başarısız olduğunun tespit edildiğinin 22/ 11/ 2016 tarihli ve sayılı yazı ile başvurana bildirildiği,
2.10) Yukarıda belirtilen detaylı açıklamalar ve ekte sunulan bilgi ve belgelerden de anlaşılacağı
üzere idarelerince gerçekleştirilen işlemin mevzuata uygun olarak yapılması nedeniyle idarelerince yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı,
2.11) Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı
organlarında açılmış ve/veya sonuçlanmış herhangi bir dava bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci
fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” ,
5.1) Mezkur Kanununun 3 üncü maddesinde , “Temel ilkeler” başlığını taşıyan 3 üncü
maddesinde; ….
Kariyer :
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona
.
3 / 7erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet
memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .” ,
6) 18/ 4/ 1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in
“Sözlü sınav” başlıklı 12/A maddesinde; “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır . Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır . ( 2)
İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir . Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır .”,
7) 09/ 08/ 2006 tarih ve 26254 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maliye Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin “Başarı notu” başlıklı 11 inci maddesinde (Değişik : RG- 7/ 5/ 2014- 28993), ( 1) Sınavı başarmış sayılmak için yazılı ve sözlü sınavların her birinden en az yetmiş puan almış olmak şarttır . Yazılı sınavda başarılı olanlar sözlü sınava alınır .
( 2) Başarı notu yazılı ve sözlü sınav puanlarının ortalamasıdır . Puanların eşit olması halinde, aynı puanı alan adaylardan sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, öncelik tanınır .
7.1) Aynı Yönetmeliğin , “Sözlü sınav duyurusu ve sözlü sınav” başlıklı 12/A maddesinde ;
(1) Sözlü sınav, sınavın yapılacağı tarihten en az onbeş gün önce 12 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şekilde duyurulur .
( 2) Sözlü sınav, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, ç) Genel yetenek ve genel kültürünün, d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, .
4 / 7değerlendirilmesi suretiyle yapılır . Sınav komisyonu, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin
her biri için değerlendirme yapar . Yapılan değerlendirmeye göre verilen puanlar tutanağa geçirilir . Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Maliye Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere uygun olarak sınav komisyonunun oluşturulduğu, başvurana sorulan soruların tutanağa bağlandığı, sınav komisyonunun başvuran hakkında mevzuatta yazılı özelliklerin her biri için ayrı ayrı değerlendirme yaptığı ve yapılan değerlendirmeye göre verilen puanların tutanağa geçirildiği tespit edildiğinden somut olay açısından Ret Kararı verilmesi gerektiği, ancak sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde Tavsiye Kararı verilmesi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nce 07/ 05/ 2016 tarihinde yazılısı,
08/ 11/ 2016 tarihinde ise sözlüsü yapılan Muhasebe Müdürü, Saymanlık Müdürü ve Malmüdürlüğü sınavının yazılı aşamasını 93,75 puan alarak kazandığını, sözlü sınav sonucunda ise 60,00 puan ile başarısız sayıldığını, yazılı sınavdaki başarısının sözlü sınavla bertaraf edildiğini belirterek sözlü sınavın yeniden yapılması talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
10) Başvuranın sözlü sınav kurulunun Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan
Değişikliği ve Atama Yönetmeliğine uygun olarak biri başkan(Genel Müdür Yardımcısı unvanına sahip) olmak üzere beş üyeden teşkil ettiği, sınav sorularının sözlü sınav değerlendirme tutanağına işlendiği, mezkur Yönetmeliğin 12/A maddesinde belirtildiği üzere; sınavın sözlü aşamasında başvuranın, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, liyakati, temsil kabiliyeti, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin göreve uygunluğunun, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, genel kültürü ve genel yeteneğinin, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, yöneltilen 4 soru ile sınav kurulunun her bir üyesi tarafından
Görevde Yükselme Sözlü Sınavı Değerlendirme Tutanağında 100 tam puan üzerinden değerlendirmeye tabi tutulduğu, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak şikayetçinin sözlü sınav puanının 60 olarak tespit edildiği, bu haliyle şikâyetçinin sözlü sınavda 70 puanın altında puan aldığı için başarılı olamadığı görülmüştür .
11) Sözlü sınav ile ilgili olarak herhangi bir kayıt sistemi kullanılmamış olup, ilgili mevzuatta bu
husus açıkça belirtilmiştir .(Bknz Prgrf 7.1) Sınav komisyon üyelerince takdir edilen notların gerekçelerinin ortaya konulması yönünde mevzuatta bir düzenleme yer almamakta, idareyi bu yönde zorlayıcı güncel bir yargı kararı da bulunmamaktadır . Sözlü sınav tutanağı incelendiğinde, başvuranın en yüksek 65, en düşük ise 55 puan ile değerlendirildiği, her bir değerlendirme alanında üyelerin değerlendirmeleri arasında en fazla 5 puan fark olduğu görülmüş olup, bu fark fahiş olarak nitelendirilmemiştir .
5 / 7bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarını
hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde MALİYE BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Maliye Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MALİYE BAKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi