|
ÖZET: Başvuran, T.C. Ticaret Bakanlığı’nda “Tüketici Hakem Heyeti Raportörü” olarak görev yaparken, 26.11.2022 tarihinde katıldığı yazılı sınavda 87,01 puan almasına rağmen, 04.01.2023 tarihinde yapılan sözlü sınavda 44,00 puan alarak başarısız sayıldığını iddia etmektedir. Başvuran, bu durumu mahkemeye taşıyarak yürütmeyi durdurma kararı almış, ardından 19.12.2023 tarihinde yeniden sözlü sınava girmiştir. Ancak bu sınavda da başarısız sayılmış ve başvuran, sınavın iptali için Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur.
Ticaret Bakanlığı, başvuranın 19.12.2023 tarihli sözlü sınavda 58,50 puan aldığını ve başarılı sayılmak için gereken 70 puanı geçemediğini belirtmiştir. Sınavın değerlendirilmesi, yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılmış, ancak başvuranın itirazları dikkate alınmamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda, sözlü sınavın nesnellik ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılmadığını tespit etmiş ve gelecekteki sınavlarda bu ilkelerin gözetilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvurunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş, başvuranın sözlü sınavının iptal talebi reddedilmiştir. Ancak, Ticaret Bakanlığı’na, gelecekteki sözlü sınavların daha şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde gerçekleştirilmesi için tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12408-S.24.18796
BAŞVURU NO : 2024/8830
KARAR TARİHİ : 14.11.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; T.C. Ticaret Bakanlığı, İstanbul Ticaret İl Müdürlüğünde 03.04.2015 tarihinden itibaren sicil numarası ile “Tüketici Hakem Heyeti Raportörü” unvanıyla görev yaptığını, Bakanlığın düzenlediği görevde yükselme sınavının yazılı kısmında (26.11.2022) 87,01 puan almasına rağmen sözlü sınavda (04.01.2023) tarafına sınav komisyonunca 44,00 puan takdir edilerek başarısız sayıldığını, sözlü sınavın iptali için açmış olduğu yürütmeyi durdurma talepli dava neticesinde T.C. Bölge
İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesi tarafından 27.07.2023 tarihinde verilen yürütmeyi durdurma kararına istinaden idare tarafından 19.12.2023 tarihinde yani karar tarihinden yaklaşık 5 ay sonra yeniden sözlü sınava çağrıldığını, 19.12.2023 tarihinde girmiş olduğu sözlü sınavda da başarısız olduğunun
22.01.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu idari işlemin usul ve yasalara aykırı olması ve objektif
değerlendirmeden yoksun olması nedeniyle iptali gerektiğini, sözlü mülakat süresince, sınav komisyonu tarafından tarafına yöneltilen sorulara eksiksiz ve doğru yanıtlar vermesine, konuları iyi bir şekilde özetleyerek kendini başarılı bir şekilde ifade etmesine, muhakeme gücünün yeterli olmasına, tutum ve davranışları ile liyakat ve temsil kabiliyetinin uygun olmasına, kendini özgüvenli bir şekilde ifade ederek ikna kabiliyeti ve inandırıcılık konusunda başarılı olmasına, genel kültür ve yetenek alanında bilgi sahibi olmasına, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yakından takip etmesine rağmen sınav komisyonu tarafından sözlü sınavda başarısız sayıldığını; sözlü sınavda, sınav komisyonu üyeleri tarafından tarafına yöneltilen soru ve cevapların önceden hazırlanmadığını, hazırlandı ise bile sorulan soruların kura çekme yöntemiyle belirlenmediğini, komisyon üyeleri tarafından gelişigüzel şekilde sorulduğunu, sorulan sorular ve sorulara karşı verdiği cevapların tutanakla karşılıklı olarak veya teknolojik imkânlardan faydalanılarak kayıt altına alınmadığını; göreve başladığı 03.04.2015 tarihinde itibaren Bakanlıktaki çalışmalarını başarılı bir şekilde yürüttüğünü, Bakanlık içerisinde girmiş olduğu yazılı ve sözlü sınavlar neticesinde başarılı bulunarak
Bakanlığını, kooperatiflerin, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının ve anonim şirketlerin düzenlediği
genel kurullarda “Bakanlık Temsilcisi” sıfatıyla başarılı bir şekilde temsil ettiğini, çalıştığım işyerinde ise
Sendika iş yeri temsilcisi olduğunu, ayrıca göreve başladığı 03.04.2015 tarihinden bugüne kadar almış olduğu herhangi bir disiplin cezası da bulunmadığını belirterek T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından
19.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen ve objektif değerlendirmeden yoksun olan sözlü sınav neticesinde
başarısız sayılması işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve devamında iptal edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen 16/10/2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Bakanlık İstanbul Ticaret İl Müdürlüğünde görevli Tüketici Hakem Heyeti Raportörü )
’ın, 26.11.2022 tarihli görevde yükselme sınavının yazılı kısmında 87,01 puan almasına rağmen 04.01.2023 tarihli sözlü sınavda tarafına sınav komisyonunca 44,00 puan takdir edilerek başarısız sayıldığı gerekçesiyle söz konusu sınav sonucuna yönelik olarak İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare
Dava Dairesi tarafından 27.07.2023 tarihinde verilen yürütmeyi durdurma kararına istinaden 16.08.2023 tarihli ve sayılı yazı ile yeniden sözlü sınava alınacağı hususunun adı geçene bildirilmek üzere
Birimine bildirilmiş olup adı geçen 19.12.2023 tarihinde yeniden sözlü sınava alındığı, bu kapsamda adı geçenin yeniden alındığı sözlü sınavda tekrar başarısız olması nedeniyle tarihinde
Kurumunuza yapmış olduğu başvuruya ilişkin yazı ve başvuru formunun incelendiği, 2.2. Yönetmelik ve sınav ilanında belirtilen esaslar çerçevesinde başvuranın 19.12.2023 tarihinde sözlü sınava katıldığı ve sınav komisyonu üyelerince anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesi gereği; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda adı geçene ortalama 58,50 puan verilmiş olup Ticaret
Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinde yer alan sözlü sınavda başarılı sayılmak için 70 puan alma şartı gerçekleşmediğinden adı geçenin sınavda başarısız sayıldığı, 2.3. Adı geçenin ilgili Mahkeme karanına istinaden yeniden Görevde Yükselme Sözlü Sınavına alınacağının 16.08.2023 tarihli ve sayılı yazı ile Birimine bildirildiği, bu itibarla adı geçen
19.12.2023 tarihinde yeniden sözlü sınava alınmış olup söz konusu sınav sonucunun 19.01.2023 tarihli ve
sayılı yazı ile birimine bildirildiği, ayrıca adı geçenin söz konusu sınav sonucu ile ilgili bir itirazı bulunmadığı, bu kapsamda adı geçene yönelik olarak gerçekleştirilen sınav mahkeme kararına
istinaden sözlü sınavın tekrarı olup söz konusu sınavın Ticaret Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, 2.4. Bu aşamada adı geçenin sınav sonucuna ilişkin Bakanlığa iletilen herhangi bir itiraz başvurusu bulunmamakta olup söz konusu sınav sonucunun tekrar değerlendirilmesini gerektiren herhangi bir durum tespit edilmediğinden, ilgilinin talebinin yerine getirilmesine ilişkin yeni bir işlem tesis edilmesinin mümkün bulunmadığı, Hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” 6. 10/06/2020 tarih ve 31151 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Ticaret Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, 6.1. “Görevde yükselme sınavı” başlıklı 12 nci maddesinde; “(1) Görevde yükselme sınavı, yazılı ve sözlü olarak yapılır.
(2) Yazılı sınav:
a) Duyuruda yer verilen sınav konularından Bakanlık tarafından yapılabileceği gibi ÖSYM Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına veya yükseköğretim kurumlarından birine yaptırılabilir. b) Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az altmış puan alanlar başarılı sayılır.
(3) Sözlü sınav:
a) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. b)
İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; 1) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, 2) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, 3) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, 4) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, 5) Genel kültürü ve genel yeteneği, 6) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. c) Sınav kurulunun her bir üyesinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır. ” 6.2. “Başarı Sıralaması” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir. (2) Başarı puanlarının eşit olması halinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir. (3) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Bakanlıkça ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak 6.3. “Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Yazılı sınav sonuçları, sonuçların sınav kurulu tarafından Genel Müdürlüğe intikal ettirildiği tarihten itibaren beş iş günü, görevde yükselme sınavı sonuçları ise sözlü sınav bitim tarihini izleyen on beş iş günü içinde
Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir, ayrıca yazılı tebligat yapılmaz. (2) Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına sonuçların ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz başvuruları, dilekçe ile sınav kuruluna iletilmek üzere Genel Müdürlüğe yazılı olarak yapılır. Sınav kurulu, itiraz süresinin bitimini müteakip yazılı sınav için yedi iş günü içinde, sözlü sınav için beş iş günü içinde itirazla ilgili işlemleri sonuçlandırarak sonucu ilgililere yazılı olarak bildirir. (3) İtirazların sınav kurulu tarafından değerlendirilmesi neticesinde, başarılı olan adaylara ilişkin listenin değişmesi durumunda yeni liste Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir, ayrıca yazılı tebligat yapılmaz. (4) Yapılan yazılı sınavlarda sınav kurulunca hatalı soru tespit edilmesi veya yargı kararları uyarınca soruların iptal edilmesi durumunda, bu sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. ” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Ticaret Bakanlığı tarafından 19.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınav neticesinde başarısız sayılması işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve devamında iptal edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerini temel ilkeler arasında sayarak Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Danıştay kararlarında (02/03/2016, E:2016/309, K: 2016/997; 10/12/2004, E:2004/3658 ve K:2004/5187) bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı bulunduğu, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin tek güvencesinin de, hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesiyle sağlanabileceği belirtilmiştir.
10. Söz konusu ilkelere matuf olarak sınıflar içinde ilerleme ve yükselme, Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile kurum ve kuruluşlar tarafından çıkarılan görevde yükselmeye ilişkin yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiş; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
11. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; Bakanlığın İstanbul Ticaret İl
Müdürlüğünde görevli Tüketici Hakem Heyeti Raportörü başvuranın, 26.11.2022 tarihli görevde yükselme sınavının yazılı kısmında 87,01 puan almasına rağmen 04.01.2023 tarihli sözlü sınavda tarafına sınav komisyonunca 44,00 puan takdir edilerek başarısız sayıldığı gerekçesiyle söz konusu sınav sonucuna yönelik olarak İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesi tarafından 27.07.2023 tarihinde verilen yürütmeyi durdurma kararına istinaden adı geçen 19.12.2023 tarihinde yeniden sözlü sınava alındığı, sözlü sınavda tekrar başarısız olması nedeniyle tarihinde Kurumumuza başvurduğu, ilgili Yönetmelik ve sınav ilanında belirtilen esaslar çerçevesinde başvuranın 19.12.2023 tarihinde sözlü sınava katıldığı ve sınav komisyonu üyelerince anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesi gereği “a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ” kriterlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda adı geçene ortalama 58,50 puan verilmiş olup Ticaret Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 12 nci maddesinde yer alan sözlü sınavda başarılı sayılmak için 70 puan alma şartı gerçekleşmediğinden adı geçenin sınavda başarısız sayıldığı belirtilmiştir.
12. Başvuranın başarısız sayıldığı 19.12.2023 tarihli sözlü sınavla ilgili olarak özetle; 17.07.2023 tarihli yazıyla 24.04.2023 tarihli Onay ile 03.02.2023 tarihinde Bakanlığın web sitesinde ilan edilen görevde yükselme sözlü sınav sonuçlarına karşı açılan davalar neticesinde muhtelif mahkemeler tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarına istinaden yeniden yapılacak sözlü sınavlara ilişkin sözlü sınav kurulu belirlendiği, 24.04.2023 tarihli Onayın iptali ile görevde yükselme sözlü sınav sonuçlarına karşı açılan davalar neticesinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesine ve gerek görülmesi halinde Kamu Denetçiliği Kurumu kararlarına istinaden yeniden yapılacak sözlü sınavlara ilişkin sınav kurulunun ilgili listede belirtildiği şekilde oluşturulması, söz konusu kurulun çalışma takviminin planlanması ve kurul çalışmalarına ilişkin diğer konularda Personel Genel
Müdürlüğünün yetkili kılınması için onay alındığı, asil ve yedek üyelerin liste halinde belirlendiği anlaşılmaktadır.
13. 15.12.2023 tarihli Sözlü Sınav Soru Hazırlama Tutanağı ile Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği hükümleri uyarınca Bakanlık Makamının 14.07.2023 tarihli ve sayılı ve 21.07.2023 tarihli sayılı Onayları ile Mahkeme kararları ile Kamu Denetçiliği Kurumu
Başdenetçiliğinin Tavsiye Kararına istinaden yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adayları
değerlendirmek üzere oluşturulan Sınav Komisyonunca Ticaret İl Müdürlükleri Şube Müdürü ve Şef, Personel Genel Müdürlüğü Şef, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Ticaret Bölge Müdürlükleri Bölge Amiri ve Kısım Amiri, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri (Döner Sermaye) Şef kadroları için “Yazılı
Sınav Konularına İlişkin Bilgi Düzeyini (100/100 puan), Genel Kültür ve Genel Yetenek Düzeylerini (100/100 puan) ” ölçmek üzere soru- cevap listesinin hazırlandığı, diğer taraftan, “Bir Konuyu Kavrayıp
Özetleme, İfade Yeteneği ve Muhakeme Gücü (100/100 puan), Liyakati, Temsil Kabiliyeti, Tutum ve
Davranışlarının Göreve Uygunluğu (100/100 puan), Özgüveni, İkna Kabiliyeti ve İnandırıcılığı (100/100 puan), Bilimsel ve Teknolojik Gelişmelere Açıklığı (100/100puan) ” konularının mülakat esnasında adayın durumuna göre değerlendirileceğinin kayıt altında alındığı görülmektedir.
14. Mahkeme Kararlarına İstinaden Yeniden Sözlü Sınava Alınan Personele Ait Puanlama Cetveli ve
Başarı Durumu (Ticaret İl Müdürlükleri – Şef) başlıklı Sözlü Sınav Komisyonu Tutanağında başvurana
Sözlü sınava katılan kurul başkanı ve dört komisyon üyesi tarafından Yönetmelikte yer alan “Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” kısmına 60, 60, 65, 60, 60 puanlarının verildiği, “Genel kültürü ve genel yeteneği” kısmına 60, 65, 60, 55, 60 puanların verildiği, “Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü” kısmına 55, 60, 60, 55, 55 puanların verildiği, “Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu” kısmına 60, 65, 55, 60, 55 puanların verildiği, “Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı” kısmına 50, 60, 60, 60, 60 puanların verildiği, “Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı” kısmına ise 55, 50, 60, 60, 55 puanların takdir edildiği, dolayısıyla Başkan ve üyelerce sözlü sınav puanlarının 56,67; 60,00; 60,00; 58,33; 57,50 puan takdir edildiği ve başvuranın 58,50 puanla başarısız sayıldığı kayıt altına alınmıştır.
15. Başvuranın 26.11.2022 tarihli görevde yükselme sınavının yazılı kısmında 87,01 puan almasına rağmen 04.01.2023 tarihli sözlü sınavda tarafına sınav komisyonunca 44,00 puan takdir edilerek başarısız sayıldığı gerekçesiyle söz konusu sınav sonucuna yönelik olarak İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare
Dava Dairesi tarafından 27.07.2023 tarihinde verilen yürütmeyi durdurma kararında (Y.D. İtiraz No :
/ ) özetle; “Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerince, değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Ancak, sözlü sınava ilişkin Görevde Yükselme Sözlü Sınavı Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerden bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, söz konusu kriterler çerçevesinde bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı ya da başarısız olduğunun belirlendiği dikkate alındığında; gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir.
Bununla birlikte, katıldığı yazılı sınavda 87,01 puan alarak başarılı olan davacıya sınavda hangi soruların sorulduğu ve bu sorulara verdiği cevaplarla ilgili herhangi bir açıklamaya yer verilmeyip sadece takdir edilen puanların tutanak altına alınmasıyla yetinildiği, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına gerekçe teşkil edebilecek nitelikte hukuken itibar edilebilir herhangi bir gerekçeye ve ayrıntıya yer verilmediği, keza sözlü sınavda Sınav Kurulunca davacıya yöneltilen sorular ile verilen cevaplara ilişkin dosya kapsamında herhangi bir dokümanın sunulmadığı görülmüş olup bu haliyle davacı hakkında tutulan değerlendirme tutanağına hukuken itibar edilebilmesi ve söz konusu sınavın başarı düzeyini oluşturan puanların belirlenmesinde davacının bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirildiğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; davacının katıldığı, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavda, ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapıldığı kanıtlanamadığından davacının görevde yükselme sınavında başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacı itirazının kabulüne, İstanbul 13. İdare Mahkemesi’nin 03/07/2023 tarih ve
E: / sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinde aranan koşullar dava konusu olayda birlikte gerçekleştiğinden teminat aranmaksızın yürütmenin durdurulmasına, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 27/07/2023 tarihinde oybirliğiyle 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesinin 7. fıkrası uyarınca kesin olarak karar verildi.” yönündeki kararda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı dayalı olduğunun vurgulandığı, gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, hukuken itibar edilebilir herhangi bir gerekçeye ve ayrıntıya yer verilmesi gerektiğinin değerlendirildiği görülmektedir.
16. İdarece sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların ve cevapların, sözlü sınav kurulu tarafından önceden belirlenerek kayıt altına alındığı, önceden hazırlanan soruların sözlü sınav esnasında kura, zarf vb. hangi usulde seçilerek adaya yöneltildiğinin idarece açıklanmadığı, başvurana sorulan soruların ve başvuranın cevaplarının yazılı olarak kayıt altına alındığı, sözlü sınavda başvurana birbirinden farklı 10 temel soru sorulduğu, Sözlü Sınav Komisyonu Tutanağında her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı, fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların ve cevapların, sözlü sınav kurulu tarafından önceden belirlenerek kayıt altına alındığı başvurana sorulan soruların ve başvuranın cevaplarının yazılı olarak kayıt altına alındığı, sözlü sınavda başvurana birbirinden farklı 10 temel soru sorulduğu, Sözlü Sınav Komisyonu Tutanağında her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı, başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın sözlü sınavın iptali talebinin reddedilmesi, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından, adaylara sorulacak soruların sözlü sınav esnasında kura, zarf vb. yöntemle seçilmesi, her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların gerekçelerinin belirtilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜNE
KISMEN REDDİNE;
Başvuranın sözlü sınavının iptal edilmesi talebinin REDDİNE, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda adaylara sorulacak soruların sözlü sınav esnasında kura, zarf vb. yöntemle seçilmesi, her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların gerekçelerinin belirtilmesi ve sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi