|
ÖZET: Başvuran, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na yönelik olarak sürekli işçi kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Başvurusunda, Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin iptal kararına dayanarak, sözlü sınavda başarısız sayıldığını ve bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvuran, altı yıl boyunca Başbakanlık Basımevi’nde taşeron olarak çalıştığını, sınavda sorulan soruların alanı dışında olduğunu ve sınav sonucunun geç bildirilmesi nedeniyle mağdur olduğunu ifade etmiştir. Bu sebeplerle, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptal edilmesini ve sürekli işçi kadrosuna atanmasını talep etmiştir.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, başvuranın sınav sürecinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini, ancak sözlü sınavda sorulan soruların ve verilen cevapların kayda alınmadığını belirtmiştir. Mahkeme, sınavın iptaline gerekçe olarak, soruların ve cevapların değerlendirilmesine ilişkin tutanakların eksik olduğunu vurgulamıştır. Bu durum, başvuranın sınav sonuçlarının nesnel bir şekilde değerlendirilememesine yol açmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na tekrar bir sözlü sınav yapılması için tavsiyede bulunmuştur. Bakanlığın, bu tavsiyeyi otuz gün içinde yerine getirmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/81359-S.20.88484
BAŞVURU NO : 2020/75138
KARAR TARİHİ : 09/10/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sürekli işçi kadrosuna atanma talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 22/06/2020
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; Ankara 18. İdare
Mahkemesinin iptal kararına istinaden kendisine yapılan sözlü sınavda başarısız sayıldığının tarafına 15/05/2020 tarihinde bildirildiğini, Başbakanlık Basımevi gibi son derece önemli bir kamu kurumunda taşeron firma personeli olarak altı yılı aşkın bir süre başarıyla görev yapmış olmasına rağmen sözlü sınavda başarısız olduğu gerekçesiyle sürekli işçi kadrosuna atamasının yapılmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, haksız bir şekilde sürekli işçi kadrosuna atamasının yapılmaması sebebiyle işini de kaybettiğini, ayrıca, 14/05/2019 tarihinde
Bakanlığa tebliğ edilen iptal kararının en geç otuz gün içinde uygulanması gerekirken, karar gereği tarafına yapılan sözlü sınavın tarihinin 13/09/2019 olduğu, temizlik personeli olarak kayıtlı olmasına rağmen, Başbakanlık Basımevinde çay ve kahve servisi işini yaptığını, alanı dışında sorular sorulduğunu, sözlü sınavda sorulan bir soru hariç diğer tüm sorulara doğru cevaplar verdiğini, ancak yine de başarısız sayıldığını, sınav sonucunun 15/05/2020 tarihinde tarafına bildirildiğini, sürekli işçi kadrosuna atanamadığını belirterek, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin geri alınmasını, tüm sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmasını ve sürekli işçi kadrosuna atamasının yapılmasını, ayrıca işini kaybetmesi neticesinde yoksun kaldığı tüm maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 09/07/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. 24/12/2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 127 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici
23 üncü madde gereğince 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel
çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında 4/12/2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olanlardan söz konusu maddede belirtilen şartları taşıyanların yapılacak sınav sonucunda “başarılı” bulunmaları halinde “süreli işçi” kadrolarına atanacağı, 2.2. (Mülga) Başbakanlıkta ilgili mevzuat uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılmakta iken 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’ye, 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname ile ekli Geçici 23 üncü maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilmek üzere gerekli işlemler yapıldığı, yapılan sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle tarafından (mülga) Başbakanlık aleyhine açılan davada; Ankara 18.
İdare Mahkemesince verilen . Sayılı iptal kararı olduğu, 2.3. Mahkeme kararı gereği 13/09/2019 tarihinde tekrar değerlendirmeye alınan Feryal
TÖNGÜR’ün sınav sonucunda başarısız olması nedeniyle dostane çözüm kararı kapsamında herhangi bir işlem yapılmadığı, 2.4. Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve sayılı kararına istinaden sözlü sınavın 13/09/2019 tarihinde yapıldığı, gerekli değerlendirme ve incelemelerin uzun sürmesi nedeniyle sonuçların 13/05/2020 tarihli ve sayılı yazı ile ilgiliye bildirildiği, 2.5. Söz konusu karar gereği yapılan sınav iş ve işlemleri Bakanlık Makamının 30/04/2019 tarihli ve sayılı onayı ile kurulan komisyon üyelerinin; Bakan Yardımcısı, Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürü, Kadının Statüsü Genel Müdür Yardımcısı ile yedek üyeler olarak da
3 Şube Müdürünün yer aldığı şekilde oluşturulduğu, sınav komisyonunun 1/01/2018 tarihli ve
30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel
Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin
Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne geçirilmesine İlişkin
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin
Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar” ın “Sınav kurulunun teşkili” başlıklı 13 üncü maddesine yer alan hükme istinaden kurulduğu, 2.6. Başbakanlık Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında Temizlik Personeli unvanında istihdam edilen sözlü sınavda sorulan sorular (Mülga) Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının 01 Ocak 2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliği’n 39 uncu maddesi gereği istihdam edilen pozisyona uygun olarak sorular sorulduğu, sorulara ilişkin evrakların ekte yer aldığı, 2.7. 24/12/2017 tarihli ve 30280 sayılı resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin” 127 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici
23 üncü madde gereğince 4737 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel
çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olanlardan söz konusu maddede belirtilen şartları taşıyanlar hakkında yapılacak olan sınav sonucunda başarılı bulunmaları halinde sürekli işçi kadrolarına atanacağı hükmüne istinaden; adayların başarılı ve başarısız olarak değerlendirildiği, 2.8. Sözlü sınavın; komisyon üyeleri ve başvurucunun kendisinin bulunduğu bir ortamda yapıldığı, sınav esnasında tutulan herhangi bir yazılı, görüntülü ve/veya ses kayıtlarının bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilmediği, sözlü sınav sürecinin; (Mülga) Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının 01 Ocak 2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Tebliği’n 14 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasındaki “Sınavlarda sorulacak sorular, çalışanların iştigal ettikleri görevlerle ilgili konularda, yürütmekle yükümlü oldukları vazifelerdeki yetkinliklerini ölçmeye yönelik ve eğitim düzeylerine uygun olarak sınav kurulu tarafından hazırlanır.” hükmü gereği hazırlanan soruların, sınav süresinde adayların önünde bulunan kutulardan soru numarası çekildiği, soru numarasına karşılık gelen soruların hem işitsel hem görsel yeteneklerini kullanabilecekleri şekilde adaya fırsat verilerek okunduğu ve verilen cevaba göre değerlendirilme yapıldığı, 2.9. iştigal ettiği görevi ile ilgili yöneltilen 5 (beş) soruya vermiş olduğu cevaplara ilişkin komisyon üyelerince yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı/başarısız olma durumu sözlü değerlendirme formunda belirtildiği, 2.10. Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 17/05/2019 tarihli ve sayılı yazısı ile
Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve Esas, sayılı mahkeme kararı ve 04/07/2019 tarihli ve 1658684 sayılı yazısıyla 02/07/2019 tarihli dilekçesinin Personel Genel Müdürlüğüne gönderildiği, bilgi toplama ve değerlendirme sonrası 13/09/2019 tarihinde sınavın yapıldığı, ancak gerekli değerlendirme ve incelemelerin uzun sürmesi nedeniyle sonuçların 13/05/2020 tarihli ve sayılı yazı ile ilgiliye bildirildiği, 2.11. Konuya ilişkin tüm iş ve işlemlerin 24/12/1997 tarihli ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı “Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname” ile bu kararnamenin uygulanmasına ilişkin, 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel
Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin
Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü maddelerinin
Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar” ve oluşan tereddütlerin giderilmesine ilişkin esasların
50 nci maddesinde belirtilen kurumların görüş ve talimatlarına uygun olarak yürütüldüğü,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 7079 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 118 inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında; 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerin-den, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı al-maya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicinin hakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir. Bu fıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkin yargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenler tahsil edilmez ve bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkra kapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisi alınmaz.” 6. 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında
Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde
İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici
23 üncü maddesinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların “Sınav kurulunun teşkili”
başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Hak sahibi işçilerin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesine ilişkin sınavın gerçekleştirilmesi, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve itirazların incelenerek karara bağlanması amacıyla kapsamdaki idarelerin bünyesinde, duyulacak ihtiyaca göre bakanlık merkez teşkilatlarında ilgili bakanın, diğer idarelerin merkez teşkilatlarında üst yöneticinin, taşra teşkilatı il kuruluşlarında valinin, taşra teşkilatı bölge müdürlüklerinde ise bölge müdürünün onayı ile merkez teşkilatında üst yönetici yardımcısının, üniversitelerde genel sekreter yardımcısının, taşra teşkilatlarında bölge veya il müdürü yardımcısının başkanlığında en az üç kişiden oluşan sınav kurulu teşkil edilir. Aynı usulle iki yedek üye de belirlenir. Gerekmesi halinde ilgili bakanın onayı ile farklı düzey ve şekilde sınav kurulları oluşturulabilir.
(2) Sınav kurulu üyeleri kendilerinin, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının veya evlatlıklarının bu kapsamdaki başvurularında görev alamazlar.
(3) Sınava ilişkin sekretarya işleri ilgili idarenin insan kaynakları birimince yürütülür.
6.1. Aynı Usul ve Esasların, “Sınavın gerçekleştirilmesi ve ilanı” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Hak sahibi işçilerin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesine ilişkin sınav; yalnızca yazılı, yalnızca sözlü, yalnızca uygulamalı şekilde yapılabileceği gibi yazılı ve sözlü, sözlü ve uygulamalı şekillerde de yapılabilir. Uygulanacak sınav yöntemi bakanlıklarda bakan, diğer idarelerde ilgili idarenin üst yöneticisi tarafından belirlenir. Sınava katılacakların görev yaptıkları alanlar dikkate alınarak farklı işlerde çalışanlara farklı yöntemde sınav uygulanabilmesi mümkündür.
(2) Sınavların yeri, günü ve saatine ilişkin bilgiler ilgili idarenin internet sayfasında ilan edilir.
Yapılan ilan tebliğ hükmüne geçer, ilgililere ayrıca tebligat yapılmaz.
(3) Sınav soruları çalışanların iştigal ettiği konulardan seçilir. Yazılı sınav, sınav kurulu tarafından yüz puan üzerinden değerlendirilir ve tutanağa geçirilir. Sınavda başarılı sayılmak için en az elli puan almak şarttır. Sözlü ve/veya uygulamalı sınavda adaylar “başarılı” ya da
“başarısız” olarak tutanağa geçirilir.
(4) Sınavın yazılı ve sözlü sınav şeklinde yapılması halinde, adayın sürekli işçi kadrosuna geçirilebilmesi için yazılı sınavdan en az elli puan alması, sözlü sınavda da başarılı bulunması şarttır.
(5) Sınavda başarılı ve başarısız olanlar sınav kurulu tarafından Kurumun resmi internet adresinde ilan edilir. İlan tebligat yerine geçer, ilgililere ayrıca tebligat yapılmaz.
(6) Sınavlarda sorulacak sorular, çalışanların iştigal ettikleri görevlerle ilgili konularda, yürütmekle yükümlü oldukları vazifelerdeki yetkinliklerini ölçmeye yönelik ve eğitim düzeylerine uygun olarak sınav kurulu tarafından hazırlanır.
6.2. Aynı Usul ve Esasların, “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 15 inci maddesinde; “(1)
Sınavlarda başarılı olamayanlar, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itirazda bulunabilir.
(2) İtirazlar derhal ilgili sınav kuruluna intikal ettirilir. Talep, kurulca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. 1 no.lu paragrafta da açıklandığı üzere başvuran; Ankara 18. İdare Mahkemesinin iptal kararına istinaden kendisine yapılan sözlü sınavda başarısız sayıldığını, Başbakanlık Basımevi gibi son derece önemli bir kamu kurumunda taşeron firma personeli olarak altı yılı aşkın bir süre başarıyla görev yapmış olmasına rağmen sözlü sınavda başarısız olduğu gerekçesiyle sürekli işçi kadrosuna atamasının yapılmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, 14/05/2019 tarihinde Bakanlığa tebliğ edilen iptal kararının en geç otuz gün içinde uygulanması gerekirken, karar gereği tarafına yapılan sözlü sınavın tarihinin 13/09/2019 olduğunu, temizlik personeli olarak kayıtlı olduğunu, ancak Başbakanlık Basımevinde çay ve kahve servisi işini yaptığını belirtmesine rağmen alanı dışında sorular sorulduğunu, sözlü sınavda sorulan bir soru hariç diğer tüm sorulara doğru cevaplar verdiğini, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin geri alınarak sürekli işçi kadrosuna geçiş işlemlerinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi öngörülen kişilerin tabi tutulacağı sınava ilişkin düzenlemelerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı
Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli
İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve
Esaslar’da yer aldığı görülmektedir.
10. Başvuranın taşeron kadroya alınmaması sebebiyle idareye karşı açmış olduğu dava neticesinde, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve Esas, K. sayılı mahkeme kararında; “…
Olayda, Mahkememizce görülen lüzum üzerine, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği davacıya sorulan soruların ve davacının bu sorulara verdiği cevaplara ilişkin değerlendirme tutanağının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş…
Bu durumda, davalı idare tarafından yapılan sözlü sınavda davacıya hangi soruların sorulduğunun açık olarak belirtilmediği, sözlü sınava katılan üyelerin her birinin davacıya takdir ettiği notun da tutanağa bağlanmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Hal böyle olmakla birlikte; dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunmuş olmasının, davacının başvurusunun doğrudan kabul edilmesi ve sürekli işçi kadrosuna geçeceği sonucuna yol açmayacağı, sürekli işçi kadrosuna geçiş için usulüne uygun sözlü sınav yapıldıktan sonra davacının sürekli işçi kadrosuna geçiş başvurusunun kabul edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline…” şeklinde karar alındığı, söz konusu karara istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının mahkeme kararını yerine getirerek başvurucuya tekrar mülakat yaptığı, ancak ilgilinin mülakat sonucu başarısız olduğu anlaşılmıştır.
10.1. Anılan mahkeme kararında idare tarafından sözlü sınavda başvurucuya hangi soruların sorulduğunun açık olarak belirtilmesi, sözlü sınava katılan üyelerin her birinin takdir ettiği notun tutanağa bağlanması, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılmasının sağlanmasının gerektiği belirtilmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mahkeme kararında, sözlü sınavın iptaline karar verilmesine gerekçe olarak başvurucuya sorulan soruların ve bu sorulara verdiği cevaplara ilişkin değerlendirme tutanağının Mahkemeye gönderilmemesi de sayılan unsurlar arasında yer almaktadır.
11. İdareden Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 11.1. Başvuranın sözlü sınav kurulunun Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel
Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin
Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesinin Uygulanmasına Dair
Usul ve Esasların “Sınav kurulunun teşkili” başlıklı 13 üncü maddesine uygun olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Bakanlık Makamının 30/04/2019 tarihli ve sayılı onayı ile kurulan komisyon üyeleri; Bakan Yardımcısı, Şehit Yakınları ve Gaziler Genel
Müdürü, Kadının Statüsü Genel Müdür Yardımcısı ile yedek üyeler olarak da 3 Şube
Müdürünün yer aldığı şekilde oluşturulduğu, sınav komisyonunun Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında
Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi
Statüsüne geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici
24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların “Sınav kurulunun teşkili” başlıklı
13 üncü maddesine yer alan hükmü istinaden kurulduğu belirtilmiştir.
11.2. Başbakanlık Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında Temizlik Personeli unvanında istihdam edilen sözlü sınavda sorulan soruların (Mülga) Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliği’n 39 uncu maddesi gereği istihdam edilen pozisyona uygun olarak sorular sorulduğu, sorulara başvurucu tarafından verilen cevapların da yazılı hale dönüştürüldüğü anlaşılmıştır.
11.3. Sözlü sınavın; komisyon üyeleri ve başvurucunun kendisinin bulunduğu bir ortamda yapıldığı, sınav esnasında tutulan herhangi bir yazılı, görüntülü ve/veya ses kayıtlarının bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilmediği, sözlü sınav sürecinin; (Mülga) Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının 01 Ocak 2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Tebliği’n 14 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasındaki hükme istinaden hazırlandığı, hazırlanan soruların, sınav süresinde adayların önünde bulunan kutulardan soru numarası çekilerek yapıldığı, soru numarasına karşılık gelen soruların hem işitsel hem görsel yeteneklerini kullanabilecekleri şekilde adaya fırsat verilerek okunduğu ve verilen cevaba göre değerlendirilme yapıldığı, iştigal ettiği görevi ile ilgili yöneltilen 5 (beş)
soruya vermiş olduğu cevaplara ilişkin komisyon üyelerince yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı/başarısız olma durumunun sözlü değerlendirme formunda belirtildiği, her komisyon üyesi tarafından verilen “Sözlü Sınav Değerlendirme Formunun” imzalandığı anlaşılmaktadır.
11.4. Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 17/05/2019 tarihli ve sayılı yazısı ile
Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve Esas, sayılı mahkeme kararı ve 04/07/2019 tarihli ve 1658684 sayılı yazısı ile de 02/07/2019 tarihli dilekçesinin Personel Genel Müdürlüğüne gönderildiği, 13/09/2019 tarihinde sözlü sınavın yapıldığı, ancak gerekli değerlendirme ve incelemelerin uzun sürmesi nedeniyle sözlü sınav sonucunun 13/05/2020 tarihli ve sayılı yazı ile ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir.
12. İdareden alınan bilgi ve belge, ilgili mevzuat ve açıklamalara istinaden; sınav komisyonun yukarıda açıklanan mevzuata uygun olarak oluşturulduğu, Temizlik Personeli unvanında istihdam edilen sözlü sınavda sorulan sorular ve cevaplarının hazırlandığı, sınav süresinde adayların önünde bulunan kutulardan soru numarası çektiği, sözlü sınavda başvurucuya sorulan soruların kayıt altına alındığı, ancak sorulara başvurucu tarafından verilen cevapların yazılı şekle dönüştürülmediği ve hangi soruya hangi cevapların verilip verilmediğinin tespitinin mümkün olmadığı, başvurucuya iştigal ettiği görevi ile ilgili yöneltilen 5 (beş) soruya vermiş olduğu cevaplara ilişkin komisyon üyelerince yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı/başarısız olma durumunun sözlü değerlendirme formunda belirtildiği, her komisyon üyesi tarafından verilen Sözlü
Sınav Değerlendirme Formunun imzalandığı, ayrıca sadece sınava başvurucunun değil, başvurucu ile birlikte başka adaylarında (idare tarafından Kurumumuza gönderilen yazı eki ek evrakta belirtilmiştir) sınava alındığı, bu sebeple bilgi toplama ve değerlendirme sonrası 13/09/2019 tarihinde sınavın yapıldığı, ancak gerekli değerlendirme ve incelemelerin uzun sürmesi nedeniyle sonuçların 13/05/2020 tarihli ve sayılı yazı ile ilgiliye bildirildiği anlaşılmaktadır.
13. Sözlü sınav ile ilgili olarak sözlü ya da görüntülü herhangi bir kayıt sistemi kullanılmamış olup, ilgili mevzuatta bu hususta bir zorunluluk da bulunmamaktadır. Ancak başvuranın sözlü sınavının iptaline karar verilen mahkeme kararı incelendiğinde idare tarafından sözlü sınavda başvurucuya sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlandığı ve tutanağa bağlandığı, başvurucuya sorulan soruların ve cevaplarının olduğu, ancak başvurucuya sorulan sorulara başvurucu tarafından verilen yanıtların ne olduğuna ilişkin değerlendirme tutanağının hazırlanmadığı, komisyon üyesince takdir edilen
“başarısız” değerlendirmesinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan
İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine
İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesinin Uygulanmasına
Dair Usul ve Esaslarda yer alan düzenlemelere uygun olarak sınav komisyonunun oluşturulduğu, sınav sorularının ve cevaplarının hazırlandığı, sınav komisyonunda yer alan her bir üye tarafından yapılan değerlendirmenin Sözlü Sınav Değerlendirme Formlarına geçirildiği, ancak, sözlü sınavda başvurucuya sorulan sorulara başvurucu tarafından verilen yanıtların ne olduğu, soruları yanıtlayıp yanıtlayamadığına ilişkin değerlendirme tutanağına yer verilmediği anlaşılmaktadır.
15. Dolayısıyla Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve
K. sayılı kararında sözlü sınavın iptal edilmesine gerekçe gösterilen ve mevzuatta yer verilen hususların anılan idare tarafından tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmış olup, başvurucuya
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan ve başarısız olduğu sözlü sınavın, anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler ve ilgili mevzuatta yer verilen hükümlere istinaden tekrar yapılmasının hukuka ve hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19/04/2019 tarihli ve sayılı kararı ile; sözlü sınavın iptal edilmesine gerekçe gösterilen ve ilgili mevzuatta yer verilen tüm hususlar da dikkate alınarak tekrar sözlü sınav yapılması için AİLE, ÇALIŞMA VE
SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, AİLE, ÇALIŞMA VE
SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER
BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi