|
ÖZET: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan Zabıta Memuru alımında, başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazı üzerine yapılan incelemede, başvuranın sınavda 25 puan alarak başarısız sayıldığı belirtilmiştir. Başvuran, sözlü sınavda iki doğru cevap vermesine rağmen bir cevabının puanının verilmediğini iddia ederek, sınavın hakkaniyetli ve yönetmeliğe uygun bir şekilde değerlendirilmesini talep etmiştir. İdare ise sınavın hukuk kurallarına uygun yapıldığını, iptal edilerek yeniden yapılamayacağını savunmuştur.
Danıştay, kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini vurgulayarak, sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması gerektiğini belirtmiştir. Sınavın değerlendirilmesinde, her adayın verdiği cevapların kayda geçirilmesi ve sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alınmasının önemine dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavların daha şeffaf ve nesnel bir şekilde yapılması için idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2076-S.22.3137
BAŞVURU NO : 2021/14997
KARAR TARİHİ : 15/02/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın Zabıta Memuru alımı sözlü sınav sonucuna itirazı
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından
Zabıta Memuru alımı için yayımlanan ilana istinaden yapmış olduğu başvuru üzerine sözlü ve uygulamalı sınava girmeye hak kazandığını, 07/07/2021 tarihinde yapılan sözlü ve uygulamalı sınavlara katıldığını, 05/08/2021 tarihinde yayımlanan sonuçlara göre uygulamalı sınav puanının 84 puan olduğunu, fakat sözlü sınavdan 25 puan aldığını öğrendiğini, sözlü sınavda kendisine sorulan her biri 25 puan olan 4 sorudan 2 tanesini doğru olarak cevapladığını, fakat 1 doğru cevabının puanının verilmediğini, eğer sözlü sınavdan
50 puanı verilmiş olsaydı asil olarak atanmaya hak kazanacak olduğunu, sözlü sınav sonucuna itiraz ettiğini
fakat her itiraza şablon olarak hazırlanmış cevap ile dönülmekte olduğunu belirterek, sözlü sınavının hakkaniyetli ve yönetmeliğe uygun bir şekilde değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 06/12/2021 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ankara Büyükşehir
Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 10/12/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın 07/07/2021 tarihinde katılmış olduğu zabıta alım sınavının sözlü aşaması ile ilgili olarak;
Zabıta Memuru Sınav Komisyonu üyelerinin, başvurana ait sözlü sınavda sorulan soruların, başvuranın sözlü sınav sonucuna itiraz dilekçesine ilişkin idarenin objektif ve şeffaf değerlendirme sonucu verdiği cevabın yazı ekinde sunulduğu, 2.2. Başvurana ve mülakata katılan tüm adaylara yöneltilen soruların, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “
Sınav Konuları” başlıklı 13/D maddesinde; “Yazılı veya sözlü sınav; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mahalli idarelerle ilgili temel
/
mevzuat, konularını kapsar.” hükmü kapsamında, belirlenen konu başlıklarına göre önceden hazırlandığı ve adaylar tarafından rastgele seçilerek yöneltildiği, 2.3. Zabıta Memuru Alımı Lisans Grubuna 631 adayın başvuru yaptığı, sözlü sınav sonuçlarına göre başvuranın sınava girdiği Lisans Grubu itibarıyla 150 kişinin başarılı olduğu, başvuranın Lisans Grubu
Sözlü Sınav sonucuna göre 258 inci sırada yer aldığı, 2.4. Zabıta Memuru Alımı sözlü mülakat sınavında görüntülü ve/veya sesli kayıt alımının yapılmadığı, 2.5. Başvuranın Zabıta Memuru Alımı sözlü mülakat sınavı sonucuna ilişkin yaptığı itiraz neticesinde 16/08/2021 tarih ve sayılı yazı ile sözlü mülakat sonucunun yeniden incelendiği ve başvurana bildirildiği, 2.6. Başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavın hukuk kuralları çerçevesinde yapıldığı, sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması imkânının bulunmadığı, sözlü sınavı kazanan adayların görevine başlamış olduğu ve başvuran sözlü sınavda başarılı olamadığı için giderilebilecek bir mağduriyet durumunun söz konusu olmadığı, 2.7. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ilave bilgi ve belge talebimize (sınav soruları ile birlikte cevap anahtarı) istinaden gönderilen 04/02/2022 tarihli ve sayılı yazıda; Zabıta Memuru alımı sözlü sınavında başvurana sorulan sorular ve cevaplarının yazı ekinde gönderildiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
şikâyetleri inceler.” 5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 6.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesi ;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
/
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 6.2. “Sınav şartı” başlıklı 50 nci maddesi; “Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.” 7. 03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atanacakların seçimi ile kamu kurum ve kuruluşlarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen mesleklere atanacakların ön elemesi amacıyla yapılacak sınavların genel ilkeleri ile usul ve esaslarını tespit etmektir.” 7.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik; …
b) B Grubu Kadrolar;Kadroları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde yer alan, genel ve katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlar ile kurulan fonlar ve kefalet sandıkları, il özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yukarıda (a) bendinde belirtilmiş olan meslekler dışında, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atama yapılacak kadro ve görevlere, atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsar.” 7.3. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare
Birlikleri Kadrolarına Atanacakların Seçilmesi bölümünün “Seçme yöntemi ve duyuru” başlıklı 27/A maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşların B grubu kadrolarına bu Yönetmeliğin Dördüncü Bölümünde yer alan usul ve esaslara göre atama yapılabileceği gibi, KPSS (B) grubu puan sıralaması dikkate alınarak, açıktan atama yapılacak kadro sayısının beş katına kadar belirlenecek adaylar arasında yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlardaki başarı sırasına göre de atama yapılabilir.”
Atama için ayrı bir sınav yapılmasının öngörülmesi halinde atama yapılacak kadroların sayı, sınıf, unvan ve dereceleri, genel ve özel mevzuattaki atama koşulları, KPSS puan türü ve asgari puanları, sınavın yeri, zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi ilgili kurumlarca Resmî Gazete, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde ilan edilmek suretiyle adaylara duyurulur.” 7.4. “Sınav ilişkin esaslar” başlıklı 27/B maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşlarca yapılacak sınava başvuru şekli, sınavın türü, sınav konuları, sınav kurulunun teşkili, /
kurulun çalışma usul ve esasları, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, başarılı olan asil ve yedek adayların belirlenmesi usulü, sınav sonuçlarına itiraz ile sınava ilişkin diğer hususlar İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve
Şehircilik Bakanlığınca müştereken yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” 8. 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdarelere İlk Defa
Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin; 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve döner sermayeli kuruluşlara ilk defa memur olarak atanacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” 8.2. “Sınav duyurusu” başlıklı 9 uncu maddesi; “İdare, atama yapılacak kadro sayıları ile bu kadroların sınıf, unvan ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî
Gazete ile idarenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde duyurur.” 8.3. “Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 12 nci maddesi; “İdare, T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının uyumunu kontrol etmek suretiyle adayları KPSS puanlarına göre sıralayarak, en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere atama yapılacak boş kadro sayısının beş katı oranında adayı sınava çağırır. Sınava çağırılacak son sıradaki adayla aynı puana sahip olan diğer adaylar da sınava çağırılır. Sınava girmeye hak kazanan adaylar ve KPSS puanları idarenin internet sitesinde ilan edilir.” 8.4. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 13 üncü maddesi; “Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül eder. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde İdare dışından da kamu görevlileri sınav kurulunda üye olarak görevlendirilebilir.
Giriş sınavına, sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil)
kan ve sıhrî hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkarılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
Sınav kurulu; sınavın yapılması, değerlendirilmesi, başarı listesinin düzenlenmesi, sınav sonuçlarının ilanı, sınava ilişkin itirazların incelenip sonuçlandırılması ve sınavla ilgili diğer işleri yürütür.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.” 8.5. “Sınav konuları” başlıklı 14 üncü maddesi; Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat,
konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.” 8.6. “Sınavın yapılması” başlıklı 15 inci maddesi; “Sınav, adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır. Hizmetin gerektirdiği hallerde sözlü sınav; araç, iş makinesi ve bilgisayar kullanımı ile sportif dayanıklılık gibi özellikleri ölçecek şekilde uygulamalı olarak da yapılabilir…
9. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; 9.1. “Atama izni ve sınav duyurusu” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası; “Belediye, atama yapılacak boş zabıta memuru kadro sayıları ile bu kadroların sınıf ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî Gazete ile belediyenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet adreslerinde duyurur.” 9.2. “Sınava kabul için ön şartlar” başlıklı 13/A maddesi; “Sınava katılmak isteyenlerin, sınava son başvuru tarihi itibariyle; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımaları, b) En az lise veya dengi okul mezunu olmaları, c) Tartılma ve ölçülme aç karnına, soyunuk ve çıplak ayakla olmak kaydıyla erkeklerde en az 1.67 metre, kadınlarda en az 1.60 metre boyunda olmak ve boyun 1 metreden fazla olan kısmı ile kilosu arasında (+,) 10 kilogramdan fazla fark olmaması, ç) Sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmaları, d) Geçerlilik süresi dolmamış KPSS puan türünden, sınav duyurusunda belirtilmiş olan asgari puanı almış olmaları, gerekir.” 9.3. “Sınav konuları” başlıklı 13/D maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konularını kapsar.
(Ek:RG-2/4/2020-31087) Uygulamalı sınav; kadro unvanına ilişkin mesleki bilgi ve yeteneğin ölçülmesi ile sportif dayanıklılık gibi özelliklerin ölçülmesini kapsayacak şekilde yapılır.” 9.4. “Sınavın yapılması” başlıklı 13/E maddesi;
“(Değişik:RG-2/4/2020-31087) Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılır.” 9.5. “Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı” başlıklı 13/F maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav, bu Yönetmeliğin 13/D maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan konularda 25’er puan olmak üzere toplamda 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Uygulamalı sınav, 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda değerlendirme; sınavın birinci bölümünün %50’si, uygulamalı olan ikinci bölümünün %50’si alınarak sınav puanı hesaplanır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması şarttır.
Adayların atamaya esas başarı puanı, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirlenir ve belediyenin internet adresinde ilan edilir.
Adayların atanmaya esas başarı puanlarının aynı olması halinde KPSS puanı yüksek olana öncelik tanınır.
En yüksek başarı puanından başlamak üzere atama yapılacak kadro sayısı kadar aday asıl aday olarak belirlenir. Belediye, asıl aday sayısı kadar yedek aday da belirleyebilir. Asıl ve yedek aday listeleri de belediyenin internet adresinde ilan edilir ve listede yer alanlara ayrıca yazılı tebligat yapılır.” hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabulkısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Zabıta Memuru alımı için yayımlanan ilana istinaden yapmış olduğu başvuru üzerine 07/07/2021 tarihinde yapılan sözlü ve uygulamalı sınavlara katıldığını, 05/08/2021 tarihinde yayımlanan sonuçlara göre uygulamalı sınav puanının 84 puan olduğunu, fakat sözlü sınavdan 25 puan aldığını öğrendiğini, sözlü sınavda kendisine sorulan her biri 25 puan olan 4 sorudan 2 tanesini doğru olarak cevapladığını, fakat 1 doğru cevabının puanının verilmediğini belirterek, sözlü sınavının hakkaniyetli ve yönetmeliğe uygun bir şekilde değerlendirilmesini talep etmektedir.
12. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazılarda ise özetle; başvurana ve mülakata katılan tüm adaylara yöneltilen sorular ile cevap anahtarının önceden hazırlandığı ve adaylar tarafından rastgele seçilerek yöneltildiği, başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavın hukuk kuralları çerçevesinde yapıldığından sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması imkânının bulunmadığı, sözlü sınavı kazanan adayların görevine başlamış olduğu ve başvuran sözlü sınavda başarılı olamadığı için giderilebilecek bir mağduriyet durumunun söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
13. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
14. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında, sözlü sınavda “Değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
15. Başvuru konusu sınavla ilgili olarak, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yayımlanan
“Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına İlk Defa Atanmak Üzere Zabıta Memuru Alım İlanı” kapsamında; 15.1. Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre Genel İdare Hizmetleri Sınıfında zabıta memuru pozisyonunda istihdam edilmek üzere başvuranın sınava girdiği Lisans Grubundan 150 adet zabıta memuru alınacağı, KPSS P3 puan türünde 70 puan ve üzeri alan adayların başvurusunun kabul edileceği, ilan edilen kadrolara atanmak için başvuracak adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasında belirtilen genel şartlara sahip olmaları gerektiği, aynı zamanda Belediye Zabıta
Yönetmeliğinin 13/A maddesinde yer alan özel şartların karşılanması gerektiği ve sınavın yapıldığı tarihte
30 yaşını doldurmamış olma şartının arandığı, belediyece T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının
uyumunu kontrol etmek suretiyle adayların KPSS puanına göre sıralanarak, en yüksek puanlı adaydan başlanmak üzere atama yapılacak unvan için boş kadro sayısının beş katı oranında adayın; sözlü ve uygulamalı sınava çağrılacağı, 15.2. Zabıta memuru alımı için sözlü ve uygulamalı sınavın 06/07/2021-16/07/2021 tarihleri arasında (Pazar günleri hariç) Cumhuriyet Caddesi 19 Mayıs Kompleksi içerisinde bulunan Atatürk Spor ve Sergi
Sarayı / Altındağ-ANKARA adresinde yapılacağı, sözlü sınav konularının “Türkiye Cumhuriyeti
Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili temel mevzuat” konuları olduğu, uygulamalı sınavın ise kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesi ve sportif dayanıklılık gibi özelliklerin ölçülmesini kapsayacak şekilde yapılacağı, 15.3. Sözlü sınavın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili Temel Mevzuat konularında 25’er puan olmak üzere toplamda 100 puan ve uygulamalı sınavın ise 100 tam puan üzerinden yapılacağı, sınavda değerlendirmenin sözlü sınavın %50’si, uygulamalı sınavın %50’si alınarak sınav puanının hesaplanacağı, sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması gerektiği, adayların atamaya esas başarı puanının ise belediye tarafından yapılan sözlü ve uygulamalı sınav sonucu hesaplanan sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirleneceği ve Belediyenin internet adresinde ilan edileceği belirtilmiştir.
16. Konuyla ilgili mevzuat kapsamında; Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama
Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde, yapılacak atamalar için boş kadro sayısının beş katına kadar adayın sınava katılacağı, 13 üncü maddesinde sınav kurulunun, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül edeceği, 14 üncü maddesinde sözlü sınav konularının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 Sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili temel mevzuat konularından oluşacağı, 16 ncı maddesinde atamaya esas başarı puanının idare tarafından yapılan sınav ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınarak belirleneceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/E maddesinde sınavın adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılacağı, 13/F maddesinde sınavın birinci bölümünün %50’si, uygulamalı olan ikinci bölümünün %50’si alınarak sınav puanının hesaplanacağı ve sınav kurulu üyelerince verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınmasının şart olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.
17. Somut olayda başvuranın sözlü sınavdan başarısız sayılması işlemine itirazı hakkında yapılan incelemede; – Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre açıktan atama yoluyla zabıta memuru kadrosuna atanmak üzere düzenlenen sözlü ve uygulamalı sınavların 06/07/2021-16/07/2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, başvuranın sözlü ve uygulamalı sınavının 07/07/2021 tarihinde yapıldığı, – Başvuranın sınava girdiği grup olan Lisans Grubundan 631 adayın başvuru yaptığı, Lisans Grubu Sözlü
Sınav sonucuna göre 150 kişinin başarılı olduğu, ancak başvuranın 258 inci sırada yer aldığı ve sınav puanı
60 puandan düşük olduğu için başarısız sayıldığı,
– Sözlü sınavda adaylara sorulan sınav konularının Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve
Atama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde ve Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/D maddesinde düzenlendiği, ilgili düzenlemelere göre adayların sözlü sınav konularının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat, Devlet Memurları Kanunu konuları olduğu, – İdarenin gönderdiği cevabi yazıdan, sözlü sınav sorularının belirlenen konu başlıklarına göre önceden hazırlandığı ve adaylar tarafından rastgele seçilerek yöneltildiği, – Başvuranın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası konusundan 36 numaralı “1982 Anayasasına göre Kamu
Tüzel Kişiliği nasıl kurulur?” sorusunu seçtiği, – Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi konusundan 40 numaralı “Son Osmanlı Mebusan Meclisinde hangi grup kuruldu?” sorusunu seçtiği, – 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu konusundan 62 numaralı “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memura, Kanser, Verem, Akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren durumlarda memura kaç aya kadar hastalık izni verilir?” sorusunu seçtiği, – Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat konusundan 8 numaralı “Belediye Meclisinin Tatil Yapma Usulü ile hangi konuların görüşüldüğü aylarda tatil yapılamayacağını anlatınız?” sorusunu seçtiği, anlaşılmıştır.
18. Başvuranın sözlü sınav puanının 25 olduğu ve yapılan puanlamanın aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde yapıldığı tutanak altına alınmıştır.
1. ÜYE 2. ÜYE 3. ÜYE 4. ÜYE 5. ÜYE ORTALAMA
(BAŞKAN)
T.C.
0 0 0 0 0 0
ANAYASASI
ATATÜRK
25 25 25 25 25 25
İLKELERİ ve
İNKILAP
TARİHİ
657 SAYILI
0 0 0 0 0 0
DMK
MAHALLİ
0 0 0 0 0 0
İDARE
MEVZUATI
TOPLAM
25 25 25 25 25 25
19. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde; başvuranın sözlü sınavda rastgele seçtiği sorulara verdiği cevaplar üzerinden komisyon üyelerinin yaptıkları değerlendirmeler neticesinde her bir komisyon üyesince verilen puan tutanakta ayrı ayrı gösterilmek üzere
25 puan verildiği, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin
kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve subjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu zabıta memurluğu sınavının Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği ve Belediye Zabıta
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından ve başvuranın sözlü sınav sonucu ile ilgili idarece gerçekleştirilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilemediğinden, başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
21. Öte yandan, Başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu konusundan 62 numaralı “657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’na göre memura, Kanser, Verem, Akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren durumlarda memura kaç aya kadar hastalık izni verilir?” sorusuna 657 sayılı Kanunun
“Hastalık ve refakat izni” başlıklı 105 inci maddesinde yer aldığı şekilde “onsekiz ay” olarak cevap verdiği, Komisyon üyelerinden birinin cevap anahtarına bakarak cevabının doğruluğunu teyit ettiği iddiaları bakımından bu durumu tespit edebilecek yazılı, sesli ve görüntülü bir kayıt bulunmadığı için bu konuda herhangi bir yorumda bulunmak mümkün olamamıştır.
22. Yukarıda belirtildiği üzere, idarenin sözlü sınav esnasında ses ve görüntü ile sözlü sınavı kayıt altına alması sınavın objektif olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir. Ancak idare tarafından başvuru konusu sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı
/
anlaşılmış olup, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması gerektiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, somut olayda idarece Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden sözlü sınav değerlendirme tutanaklarında sadece komisyon üyelerinin adaylara vermiş oldukları puanların kayıt altına alındığı, ancak adayların sorulara verdikleri cevapların değerlendirme tutanaklarında gösterilmediği tespit edilmiş olup, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda değerlendirme tutanaklarında adayların vermiş olduğu cevapların da kayda geçirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
24. Ayrıca, idarenin sözlü sınav öncesinde, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi ve sınavın ses ve görüntü ile kayıt altına alması sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlandığı, komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak bunun dışında cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı ve sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması, ayrıca sınava ilişkin değerlendirme tutanaklarında adayların vermiş olduğu cevapların kayda geçirilmesi yönünde ANKARA BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; ANKARA
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi