|
ÖZET: Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavın adil ve iyi yönetim ilkelerine uygun olarak tekrarlanmasını talep etmektedir. Başvurusunda, mülakat sürecinin objektif olmadığını ve daha önceki sınavlarda aldığı puanların tutarsızlık gösterdiğini ifade etmektedir. Ayrıca, sınav sürecinde kullanılan güvenlik soruşturması formundaki bazı bilgilerin gereksiz olduğunu ve mülakatların şeffaf bir şekilde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Başvuran, sınavların kamera kaydı ile belgelenmesini ve yazılı sınav süresinin uzatılmasını da istemektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın itirazlarına ilişkin açıklamalarında, sınavın ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Sınav komisyonunun, adayların performansını değerlendirdiği ve bu süreçte belirli kriterlere göre puanlama yaptığı ifade edilmiştir. Ancak, başvuranın puanlamada gerekçelerin eksik olduğunu ve bazı adayların benzer durumlarda daha yüksek puanlar aldığını öne sürmesi, sınavın nesnelliği konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, sözlü sınavın yeniden yapılmasını ve sınav süreçlerinin daha şeffaf bir şekilde yürütülmesini tavsiye etmiştir. Bu çerçevede, sınav sonuçlarının yargısal denetime açık bir şekilde düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. İlgili idarenin, bu tavsiyelere uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7080-S.24.11075
BAŞVURU NO : 2024/263
KARAR TARİHİ : 08.07.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın sözlü sınavının iyi yönetim ilkelerine uygun olarak
BAŞVURUNUN KONUSU :
tekrarlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; niyetinin, KDK’ya başvurarak şahsının yurtdışı öğretmenlik görevine gönderilmesini sağlamak olmadığını, mülakat sınavlarının objektif, iyi yönetim ilkelerine uygun, adil bir süreç içinde yürütülmesini KDK vasıtasıyla sağlamayı amaçladığını, yargı organlarının idari işlem tesis edememekle birlikte, kararlarıyla idareye hukuka uygun şekilde davranması gerektiğini kanunlar çerçevesinde gösterebileceğini, idare adil davrandığı takdirde şahsının yurtdışı görevine gidip gitmemesinin hiçbir önemi kalmayacağını, dört yıldır mülakata katılan bir aday olarak girdiği mülakatların iyi yönetim ilkelerine uygun olmadığını düşündüğünü, Danıştay kararlarında mülakat iptal gerekçesi olarak vurgulanan
“Hayatın olağan akışına aykırı” şekilde yazılı sınavlarda 68, 72, 62, 77 gibi değişen puanlar alan bir adayın sırasıyla sözlü sınavının 57, 58, 62, 62 şu şekilde benzer olmasının sınava şaibe düşürdüğünü, 2021’de girdiği mülakatta heyecandan dolayı salona girdikten 2-3 dakika içinde kendini bile tanıtamadan çıktığı halde Komisyon’un 58 puan takdir ettiğini, idarenin takdir yetkisinin sınırsız ve keyfi olmadığını, dar anlamda kanunlarla geniş anlamdaysa hukukla sınırlı olduğunu, hukukun içinde kanunda yazılı olmayan vicdan, adilane tutum, iyi yönetim ilkelerine göre hareket etme mefhumlarının da olduğunu, nitekim mevzuata uygun olan her şeyin, hukuka uygun olmayabileceğini, ekte yer alan güvenlik soruşturması formunda cevap evrakında savunulduğunun aksine kardeşlerin ceza davasına konu olup olmadığının istenilen bilgiler arasında olduğunu, dolayısıyla, aile bilgilerinin kişinin lehine ya da aleyhine kullanılacak olmasa bu formda istenmeyeceğini düşündüğünü, cevap evrakında liyakat kavramının kalın siyah puntolarla yazıldığını, mülakat sınavına 657 sayılı kanuna uygun olmayan kıyafet ile mi gittiğini, komisyona hitap şeklinin mi yanlış olduğunu, Türkçesinin anlaşılmaz ve bozuk mu olduğunu, hangi kriterlere göre puan verildiğini öğrenme hakkı olduğunu, liyakat ve objektif olarak adaylar seçiliyorsa bu
konuda şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kamera kaydı yapılması gerektiğini, Dışişleri Bakanlığı koordinatörlüğünde yapılan mülakat sınavında adı geçen bakanlık aleyhine açtığı ve kazandığı haklı dava ve güvenlik soruşturması yüzünden mülakat performansına hiç bakılmadan verilen puanlardan anlaşıldığı üzere direkt isminin üstünün çizildiğini düşündüğünü, buna da objektif kriterlere göre ölçülmeyen liyakat kavramının kılıf olarak gösterildiğini, aslında liyakat kavramının dil puanları, üniversite mezuniyetleri, Türkçeyi doğru kullanması gibi ölçülebilen kriterlere dayandığını, adı geçen bakanlığın takdir yetkisini kullanarak nişanlısıyla evlenmesine dahi izin vermediğini belirterek; sınav evraklarının KDK tarafından incelenerek sözlü sınavının iyi yönetim ilkelerine uygun olarak tekrarlanmasını, sözlü sınavlarda kamera kaydının kullanılmasını, güvenlik soruşturmasının sadece ilgili mevzuata uygun olarak yapılmasını, her sene benzer sorularla karşılaşıldığı için yazılı sınav süresinin 1 yıldan, idarecilik sınavlarında olduğu gibi
3 yıla çıkarılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen, 29.02.2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; şikayete konu Temsil Yeteneği Sınavı (sözlü sınav), 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yayımlanan 03.07.2003 tarihli ve 25157 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklar arası Ortak Kültür Komisyonun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon
Tarafından Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin
Belirlenmesine İlişkin 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Bakanlıklar arası
Ortak Kültür Komisyonunun 03.01.2023 tarihli ve 02/2023 sayılı Kararı ile hazırlanan 2023 yılı Yurt
Dışında Görevlendirilecek Öğretmenleri Seçme Sınavı Başvuru Kılavuzu ve 03.06.2022 tarih ve 31855 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 02.06.2022 tarih ve 5649 Karar sayılı Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik gereğince yapıldığı, başvuruya konu
Temsil Yeteneği Sınav (sözlü sınav) Komisyonu, 03.07.2003 tarihli ve 25157 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklar arası Ortak Kültür Komisyonun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon
Tarafından Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin
Belirlenmesine İlişkin 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Bakanlıklar arası Ortak Kültür Komisyonunun kuruluşu” başlıklı 4. maddesinde “(Değişik: 2/5/2012-2012/3149
BKK) Dışişleri Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde Maliye, Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının yetkili temsilcilerinden oluşan Bakanlıklar arası Ortak Kültür Komisyonu kurulmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığı yetkili temsilcisi, din görevlilerine dair iş ve işlemlerde Komisyona iştirak eder. Komisyon toplantılarına, gerekli görülmesi halinde diğer ilgili kurumlardan da temsilci çağrılabilir.” düzenlemesinin yer aldığı, işbu düzenleme gereğince oluşturulan Komisyonda görev alan kişilerin ad ve unvanlarının gönderilen sınav evraklarında açık ve ayrıntılı olarak yer aldığı, buna göre Sınav Komisyonun, ilgili mevzuat kapsamında teşekkül ettiği, başvuran ’ın Temsil Yeteneği Sınavına (sözlü sınav) ait soru ve cevaplar, Sınav Komisyon üyelerinin verdiği puanları gösteren tüm tutanak ve evrak ile başvuranın bu sınava ilişkin itirazına ait başvurusu, işbu itiraza ilişkin cevabi yazı ve tebliğ yazısının ekte gönderildiği, yurt dışında görevlendirilecek personele ilişkin Temsil Yeteneği Sınavı (sözlü sınav) 03.07.2003 tarihli ve
25157 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklar arası Ortak Kültür Komisyonun Çalışma Esas ve
Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve
Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararının “Seçim esas ve usulleri” başlıklı 7/A maddesine göre yapılmakta olup bu sınavda görüntü ve
ses kaydı yapılmadığı, 03.07.2003 tarihli ve 25157 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklararası
Ortak Kültür Komisyonun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurt Dışında
Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin
05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Seçim esas ve usulleri” başlıklı 7/A
maddesinde “(Ek: 25/1/2016-2016/8563 BKK) Bu Karar uyarınca yurtdışında görevlendirilecek personel, mesleki yeterlilik sınavı ve temsil yeteneği sınavı olmak üzere iki aşamalı seçme sınavına tabi tutulur. Mesleki yeterlilik sınavı, Komisyonun belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde ilgili kurumlarınca yazılı sınav şeklinde tek aşamalı veya yazılı ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamalı olarak şeklinde gerçekleştirilir. Mesleki yeterlilik sınavının değerlendirilmesi 100 tam puan üzerinden yapılır.
Sınavda 60 ve üzerinde puan alan adaylar arasından en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere seçilecek personel sayısının en fazla iki katına kadar aday temsil yeteneği sınavına girmeye hak kazanır.
Son sıradaki adayla aynı puana sahip adaylar da temsil yeteneği sınavına alınır. İki aşamalı yapılan mesleki yeterlilik sınavlarında yazılı sınav ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması mesleki yeterlilik sınav puanı olarak dikkate alınır. Temsil yeteneği sınavı, Komisyon marifetiyle sözlü sınav şeklinde yapılır. Sınavda adayların atanacakları görevin gerektirdiği niteliğe ve temsil yeteneğine sahip olup olmadıkları Komisyon tarafından belirlenecek Aday Değerlendirme Formunda yer alan konu başlıkları çerçevesinde 100 tam puan üzerinden her aday için ayrı ayrı puan verilerek değerlendirilir.
Komisyon üyelerinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın temsil yeteneği sınav puanı belirlenir. Kesirli puanlar bir üst puana tamamlanır. Temsil yeteneği sınavından en az 70 puan alan adayların, bu puanları ile mesleki yeterlilik sınav puanlarının aritmetik ortalaması hesaplanarak puan üstünlüğüne göre başarı sıralaması yapılır ve seçileceği ilan edilen personel sayısı kadar aday yurtdışında görevlendirmeye hak kazanır. Yurt dışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçları, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerlidir. Sınav süreci başladıktan ve duyurular yapıldıktan sonra yeni ihtiyaçların ortaya çıkması ya da ihtiyaçların ortadan kalkması halinde mesleki yeterlilik sınavı için belirlenen sınav başarı puanını ve kontenjanları azaltmaya veya artırmaya Komisyon yetkilidir.” düzenlemesi doğrultusunda hazırlanan
2023 yılı Yurt Dışında Görevlendirilecek Öğretmenleri Seçme Sınavı Başvuru Kılavuzu’nun 3.
maddesinin 1,2,3,4,5 bentlerinde sınavın ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, buna göre ilgili
Kılavuzun 3/5. bendinde belirtilen konular doğrultusunda önceden sözlü sınav soruları hazırlanarak soru kartları oluşturulduğu, cevaplanacak soru kartının başvuran tarafından seçildiği, ’ın, temsil yeteneği sınavında (sözlü sınav) 932 no’lu soru kartını seçtiği, soru ve cevapları ile gerekçelerinin tutanak altına alındığı, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Formunun
Kılavuzun ilanı esnasında da Kılavuz ekinde yer aldığı, 03.06.2022 tarih ve 31855 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 02.06.2022 tarih ve 5649 Karar sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv
Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar” başlıklı 9. maddesinin ğ bendine göre” Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler” hakkında bu soruşturmanın yapılması zaruri olduğu, buna göre tanzim edilen formun, 4.
bölümünün aileye ait bilgilere ilişkin olduğu, anılan formun, tip form olduğu, İçişleri Bakanlığı, Adalet
Bakanlığı ve diğer Bakanlıklarca da aynı formun kullanıldığı, 03.07.2003 tarihli ve 25157 Sayılı Resmî
Gazetede yayımlanan Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu
Komisyon Tarafından Yurt Dışında Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve
Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
“Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun kuruluşu” başlıklı 4.maddesine göre yurt dışında görevlendirilecek personele ilişkin sınav ve diğer işlemler Dışişleri Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde
kurulan ve Maliye, Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları ile Yurtdışı Türkler ve Akraba
Topluluklar Başkanlığının yetkili temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından yapıldığı hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.1. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ”
6. 03.07.2003 tarihli ve 25157 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklar arası Ortak Kültür
Komisyonun Çalışma Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafından Yurt Dışında Görevlendirilecek
Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine İlişkin 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının;
6.1. “Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunun kuruluşu” başlıklı 4. Maddesinde; “Dışişleri
Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde Maliye, Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları ile Yurtdışı
Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının yetkili temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası Ortak Kültür
Komisyonu kurulmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığı yetkili temsilcisi, din görevlilerine dair iş ve işlemlerde
Komisyona iştirak eder. Komisyon toplantılarına, gerekli görülmesi halinde diğer ilgili kurumlardan da temsilci çağrılabilir.” 6.2. “Seçim esas ve usulleri” başlıklı 7/A maddesinde; “Bu Karar uyarınca yurtdışında görevlendirilecek personel, mesleki yeterlilik sınavı ve temsil yeteneği sınavı olmak üzere iki aşamalı seçme sınavına tabi tutulur. Mesleki yeterlilik sınavı, Komisyonun belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde ilgili kurumlarınca (Değişiklik: 4/6/2018-2018/11923 BKK) yazılı sınav şeklinde tek aşamalı veya yazılı ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamalı olarak gerçekleştirilir. Mesleki yeterlilik sınavının değerlendirilmesi
100 tam puan üzerinden yapılır. (Ek cümle: 4/6/2018-2018/11923 BKK) İki aşamalı yapılan mesleki
yeterlilik sınavlarında yazılı sınav ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması mesleki yeterlilik sınav
puanı olarak dikkate alınır. Sınavda (Değişik ibare: 4/6/2018-2018/11923 BKK) 60 ve üzerinde puan alan adaylar arasından en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere seçilecek personel sayısının en fazla iki katına kadar aday temsil yeteneği sınavına girmeye hak kazanır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip adaylar da temsil yeteneği sınavına alınır. Temsil yeteneği sınavı, Komisyon marifetiyle sözlü sınav şeklinde yapılır. Sınavda adayların atanacakları görevin gerektirdiği niteliğe ve temsil yeteneğine sahip olup olmadıkları Komisyon tarafından belirlenecek Aday Değerlendirme Formunda yer alan konu başlıkları çerçevesinde 100 tam puan üzerinden her aday için ayrı ayrı puan verilerek değerlendirilir.
Komisyon üyelerinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın temsil yeteneği sınav puanı belirlenir. Kesirli puanlar bir üst puana tamamlanır. (Değişik fıkra: 4/6/2018-2018/11923 BKK)
Temsil yeteneği sınavından en az 70 puan alan adayların, bu puanları ile mesleki yeterlilik sınav puanlarının aritmetik ortalaması hesaplanarak puan üstünlüğüne göre başarı sıralaması yapılır ve seçileceği ilan edilen personel sayısı kadar aday yurtdışında görevlendirilmeye hak kazanır. Yurtdışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçları, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerlidir. Sınav süreci başladıktan ve duyurular yapıldıktan sonra yeni ihtiyaçların ortaya çıkması ya da ihtiyaçların ortadan kalkması halinde mesleki yeterlilik sınavı için belirlenen sınav başarı puanını ve kontenjanları azaltmaya veya artırmaya Komisyon yetkilidir”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
7. 03.06.2022 tarih ve 31855 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 02.06.2022 tarih ve
5649 Karar sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
“Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar” başlıklı 9. maddesinin ğ bendinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler” ibaresinin yer aldığı, 8. 2023 yılı Yurt Dışında Görevlendirilecek Öğretmenleri Seçme Sınavı Başvuru Kılavuzu’nun; 8.1. “Yurt Dışında Görevlendirilecek Öğretmenler İçin Yapılacak Sınavlar” başlıklı 3. Kısmında;
“Yurt dışında görevlendirilecek öğretmenler, “Mesleki Yeterlilik Sınavı” ile “Temsil Yeteneği Sınavı” olmak üzere iki aşamalı sınava tabi tutulacaktır.” 8.2. Temsil Yeteneği Sınavı, Sınav Konuları ve Değerlendirme başlıklı 3.5. maddesinde; “a) Temsil
Yeteneği Sınavı, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu tarafından sözlü sınav şeklinde yapılacaktır.
b) Temsil Yeteneği Sınavına girecek adayların sınav tarihleri https://www.meb.gov.tr internet adresinden duyurulacaktır.
c) Temsil Yeteneği Sınavına alınan adaylar, Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunda yer alan her kurum temsilcisi tarafından aşağıda belirtilen konu başlıkları ve puan değerleri üzerinden ayrı ayrı değerlendirilecektir. Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu üyelerince ayrı ayrı takdir edilen değerlendirme puanlarının aritmetik ortalaması alınarak her adayın Temsil Yeteneği Sınav Puanı belirlenecektir. Kesirli puanlar bir üst puana tamamlanır.
ç) Temsil Yeteneği Sınavının baraj puanı 70’tir.
d) Temsil Yeteneği Sınavından sonra başvuru şartlarını taşımadığı tespit edilen adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır.
e) Temsil Yeteneği Sınav konuları ve puan değerleri aşağıda belirtilmiştir:”
I Türkçe ( Türk Dili ve Edebiyatı, Dil Bilgisi ve Anlam Bilgisi vb.) 25 Puan
II T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Türk Tarihi, Türk Kültür ve Medeniyeti, Türkiye
Coğrafyası, Vatandaşlık Bilgisi vb. 25 Puan
III Genel Kültür, Millî Eğitim Bakanlığı Mevzuatı 25 Puan
IV Liyakati, Temsil Kabiliyeti, Tutum ve Davranışlarının Göreve Uygunluğu 25 Puan
T O P L A M 100 puan
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, sınav evraklarının KDK tarafından incelenerek sözlü sınavının iyi yönetim ilkelerine uygun olarak tekrarlanmasını, sözlü sınavlarda kamera kaydının kullanılmasını, güvenlik soruşturmasının sadece ilgili mevzuata uygun olarak yapılmasını, her sene benzer sorularla karşılaşıldığı için yazılı sınav süresinin
1 yıldan, idarecilik sınavlarında olduğu gibi 3 yıla çıkarılmasını talep etmektedir.
11. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde başvuranın sözlü sınav esnasında, sorulara ilişkin verdiği yanıtların, 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının 4 üncü maddesi kapsamında oluşturulduğu tespit edilen komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği, komisyon üyeleri tarafından sadece puanlama yöntemi ile değerlendirme yapıldığı, bir üye haricinde gerekçe belirtilmediği, gerekçe yazılan tek değerlendirme formunda ise “soruyu bildi, bilemedi” şeklinde birkaç kelimeden müteşekkil değerlendirmelere yer verildiği, ilgili mevzuat uyarınca yurtdışında görevlendirilmeye hak kazanan ve henüz görevlendirme sırası gelmeyenler açısından sınav sonuçlarının, sınavın yapıldığı yılı takip eden üçüncü yılın sonuna kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.
12. Başvuranın sözlü sınavda çekmiş olduğu 932 numaralı soru kartında, Türk Dili ve Edebiyatı, Dil Bilgisi ve Anlam Bilgisi vb. alanından “ Zindan Duvarları, Çoban çeşmesi ve Zafer Türküsü gibi şiir kitapları olan şairimiz kimdir?” sorusunun yöneltildiği, başvuranın doğru şekilde Faruk Nafiz ÇAMLIBEL yanıtını verdiği, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Türk Tarihi, Türk Kültür ve Medeniyeti, Türkiye
Coğrafyası, Vatandaşlık Bilgisi vb. alanından “Kapıköy sınır kapısı hangi ilimizdedir?” sorusunun yöneltildiği, adayın yanlış şekilde Edirne yanıtını verdiği, Genel Kültür, Millî Eğitim Bakanlığı Mevzuatı alanından ise “Arf teoremini matematik bilimine kazandıran, 10 liralık banknotta portresi yer alan
Türk matematikçi ve bilim insanı kimdir? Sorusunun yöneltildiği, adayın doğru şekilde Cahit ARF yanıtını verdiğinin tutanak altına alındığı, buna mukabil tüm komisyon üyeleri tarafından doğru cevap verilen iki soru için adaya 25 puan üzerinden 20 puan verildiği, 5 er puan kırılmasına herhangi bir gerekçe gösterilmediği tespit edilmiştir. Adayın toplamda üç üyeden 60’ar puan, diğer iki üyeden ise 65’er puan aldığı göz önünde bulundurulduğunda, doğru yanıt vermiş olduğu sorular için gerekçesiz olarak eksik verilen toplam 10’ar puanın, adayın sınavda baraj puanı olan 70’in altında kalmasına neden olduğu anlaşılmaktadır. Keza temsil kabiliyeti ve liyakat açısından 25 puan üzerinden adaya iki üye tarafından
verilmiş olan 15’er puan ve üç üye tarafından verilmiş olan 10’ar puanın da gerekçelendirilmediği görülmektedir.
13. Diğer taraftan, bahse konu sınav ile ilgili olarak idare tarafından Kurumumuza sunulmuş olan belgelerde, başvuran ile ardışık sıra numaralarında bulunmaları sebebiyle, sorulara vermiş oldukları yanıt ve bu yanıtlara komisyon üyelerince verilen puan bilgileri haiz olunan adayların başarı durumları incelendiğinde; Almanca branşında 40 numaralı sırada yer alan … …. isimli adayın kendisine yöneltilen her üç soruya da cevap vermediğinin tutanak altına alındığı, bununla birlikte komisyon üyelerinden yanıt veremediği bu sorular karşılığında 15 ve 20 puan gibi yüksek puanlar almasının yanı sıra, temsil kabiliyeti ve liyakat açısından tüm üyelerden 25’er puan alarak baraj puanını geçtiği görülmektedir. Benzer şekilde;
38 inci sırada yer alan …. …. …. isimli adayın Türk Tarihi, Türk Kültür ve Medeniyeti, Türkiye
Coğrafyası, Vatandaşlık Bilgisi vb. alanından kendisine yöneltilen soruya cevap vermediği, bununla birlikte komisyon üyelerince adı geçene söz konusu alandan 15 ve 20 puan gibi yüksek puanlar verildiği, yalnızca gerekçeli olarak düzenlenen tek değerlendirme formunda anılan soru için 10 puan taktir edildiği ve gerekçe kısmında adayın soruyu bilemediğinin belirtildiği, mezkur adayın da netice itibariyle baraj puanını geçtiği anlaşılmaktadır.
14. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın güvenlik soruşturmasının sadece ilgili mevzuata uygun olarak yapılması ve her sene benzer sorularla karşılaşıldığı için yazılı sınav süresinin 1 yıldan idarecilik sınavlarında olduğu gibi 3 yıla çıkarılması talepleri ile ilgili mevzuata uygun işlem tesis edildiği, bahse konu taleplerin dilek ve temenni mahiyetinde olduğu, Yurt Dışında Görevlendirilecek Öğretmenler İçin
Temsil Yeteneği sözlü sınavında, sınav komisyonunun teşekkülü ve soruların önceden hazırlanması, adayların soruları kura yöntemi ile belirlemesi işlemlerinin mevzuata uygun gerçekleştirildiği, buna karşın sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan, adayların kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmemesi, aday tarafından eksiksiz şekilde doğru yanıtlanan sorulara gerekçesiz olarak eksik puan verilmesi, soruları yanıtlayamayan adaylara benzer durumdaki adaylardan ayrıksı şekilde gerekçesiz olarak yüksek puanlar verilmesi işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, ilgili idarenin sö zlü sınav sonucu baş arısız
̈ ̈ ̈ sayılma iş lemini, soz konusu iş lemi yargı denetimini mumkun kılacak ş ekilde tesis etmemesi ve adayın
̈ ̈ ̆ ̂ ̈ ̈ sozlu sınavda objektif degerlendirmeye tabi tutulmaması gerekçeleriyle, sozlu sınav sonucu baş arısız sayılma isleminde hukuka uyarlık bulunmadığ ı anlaşıldığında, sö zlü sınavın yargısal denetimini mü mkü n
̧ kılacak tedbirlerin alınması suretiyle başvuranın yeniden sö zlü sınava alınması yö nü nde tavsiye kararı
̆ verilmesi gerektigi sonuç ve kanaatine varılmış tır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
̇
̈ ̈ 15. Iyi yonetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mukerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
̇ ̇
Denetciliğ i Kurumu Kanununun Uygulanmasına Iliskin Usul ve Esaslar Hakkında Yö netmeliğ in “Iyi
̧ ̧ yö netim ilkeleri” baş lıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; sö z konusu ilkeler yö nü nden yapılan
̆ degerlendirmede, baş vuru kapsamında, idareden istenilen bilgi ve belgelerin sü resi iç inde Kurumumuza
̈ ̆ ̈ gonderildigi ayrıca idarenin baş vuranla ilgili iş lemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul surede karar
̆ verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandıgı; ancak idarenin, baş vuruya konu sö zlü sınav değ erlendirmesine iliskin islemlerinde gerekcelere yer vermemesi nedeniyle “kararların
̧ ̧ ̧ gerekç eli olması”, “ş effaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkesine uymadığı anlaş ılmış olup, idareden bundan bö yle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
̈
BASVURUNUN KABULUNE,
̧
Baş vuranın sö zlü sınav sonucunda başarısız sayılması iş leminin makul sü re iç erisinde geri alınarak, bir
̈ ̈ ̈ ̈ idari iş lem olan sozlu sınavın yargısal denetimini mumkun kılacak tedbirlerin alınması suretiyle baş vuranın
̈ ̈ ̈ ̈ ̈ sozlu sınava tabi tutulması, sozlu sınavların iyi yonetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, ̇
“seffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, Idarenin bundan sonra
̧ dü zenleyeceğ i sö zlü sınavlarda Komisyon ü yelerince tutulan tutanaklarda verilen puanların gerekç elerine
̂ yer verilmesi, sesli ve gö rü ntü lü kayıt imkanlarından faydalanılması yö nü nde MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kamu Denetciliğ i Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ü cü ncü fıkrası uyarınca, ilgili idarece
̧ ̧ bu karar ü zerine tesis edilecek iş lemin otuz gü n iç inde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğ una,
̆
Kararın baş vurana ve geregi iç in MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi