Sözlü sınavlarda değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu var mıdır (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/4021-S.23.6615

BAŞVURU NO : 2022/17987

KARAR TARİHİ : 29/03/2023

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI

Başvuranın mülakat sınavının iptali talebi.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 06/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Isparta Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Şef unvanı ile görev yaptığını, Gençlik ve Spor

Bakanlığının açmış olduğu 2021 yılı Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği sınavında Yurt Müdür

Yardımcılığı unvanı için başvuruda bulunduğunu, yazılı sınavda 90 puan alarak sözlü sınava girmeye hak kazandığını, sözlü sınavda sorulan yazılı sınav konuları ile ilgili olan 5 soruya doğru cevaplar vermesine rağmen 71 puan alarak başarı sıralamasında 30. yedek sıraya düşürüldüğünü ve sözlü sınav notunun 71 olarak belirlendiğini, ayrıca Genel Kültür ve Genel Yetenek ile alakalı olarak yazılı veya sözlü herhangi bir soru yöneltilmediğini, yine 10 puan değerinde olan Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık konusunda da komisyona fikir verebilecek herhangi bir konuşma veya durum yaşanmadığını belirterek usule uygun yapılmadığını iddia ettiği mülakatın iptalini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gönderilen 19/12/2022 tarihli ve – – sayılı yazısında; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair

Genel Yönetmeliğin 13 üncü ve 20 inci maddesi hükümleri gereğince sınav kurullarının oluşturulduğunu, ancak 22/04/2021 tarih ve sayılı onay ile oluşturulan sınav kurullarında görevlendirilen kişilerin görev ve görev yeri değişiklikleri nedeniyle sınav kurullarında değişiklik yapılması ihtiyacı olduğu, sözlü sınava katılan adaylara, sözlü sınav esnasında sınav kurullarınca 30.04.2021 tarih ve sayılı karar eki ve

18.06.2021 tarihinde yayımlanan sınav duyurusunda belirtilen sınav konuları içerisinden, sözlü olarak soru

sorma yöntemi ile soruların yöneltildiği, adayların çekmiş oldukları zarflarda yer alan sorulara verdikleri cevapların sözlü sınavın mahiyeti gereği kayıt altına alınmadığı, 18/06/2021 tarihinde yayımlanan sınav duyurusunda sınav esnasında sınav kurullarınca tutulacak tutanaklar dışında sesli veya görüntülü herhangi bir kaydın yapılamayacağının belirtildiği, soruların kapalı zarf içinde hazırlandığı, rastgele zarf çektirme

yöntemi ile sorulacak soruların belirlendiği ve sınav güvenliği açısından paylaşılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel

Yönetmeliğin “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 13 üncü maddesinde “Kurumlarca yaptırılacak sınavlara ilişkin görevde yükselme işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşan sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir. Sınav kurulu veya kurulları, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, atamaya yetkili amirce belirlenecek personel birimi temsilcisi veya temsilcileri ile diğer üyelerden teşekkül eder. İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından kamu görevlileri arasından kurullara üye veya üyeler görevlendirilebilir. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden, öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar. Sınav kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yeni üye veya üyeler görevlendirilir. (Değişik üçüncü fıkra: 6/5/2013-2013/4957 K.)

Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.”

6. Gençlik Ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 inci maddesinde “Sınav kurulunun/kurullarının oluşturulması ve görevleri” başlıklı 20 inci maddesinde “Sınav Kurulu; Bakan veya görevlendireceği kişinin/kişilerin başkanlığında, personel birimi temsilcisi veya temsilcileri ile diğer personel arasından tespit edilecek dört üye olmak üzere toplam beş üyeden teşekkül eder. Ayrıca aynı usulle en az iki yedek üye seçilir. İhtiyaç duyulması halinde Bakanlık dışından kamu görevlileri arasından sınav kuruluna üye veya üyeler görevlendirilebilir. Sınav Kurulu, Başkan ve üyelerinin tamamının katılımı ile toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya yedek üye iştirak eder.

(3) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç olmak üzere öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, mülakat sınavının yeniden değerlendirilerek iptalini istemektedir.

9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

10. Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyini ölçmek için daha önceden soru ve cevapları hazırlanan sorular arasından sorulduğu, ancak sınavın mahiyeti gereği verilen cevapların kayıt altına alınmadığı anlaşılmıştır.

Kurul üyeleri tarafından verilen puanların Kurumumuzla liste halinde paylaşıldığı ancak ayrı ayrı puanlama gerekçelerine yer verilmediği görülmüştür. Dolayısıyla bu hususta kurul üyelerinin birbirini destekler nitelikte objektif değerlendirme yapıp yapmadığı hususu değerlendirilememiştir.

11. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, ancak aday tarafından verilen cevapların kayda alınmadığı tutanağa da bağlanmadığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmesinin yapılmadığı ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı anlaşılmıştır.

12. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.

13. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve idare tarafından getirilen açıklamalar birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından sınav soru ve cevaplarının önceden hazırlanması konularında daha dikkatli olunması, “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesinin ayrı ayrı ve daha da özenle yapılması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğinden itibaren, ilgili İdarenin eylem ve işlemlerine karşı varsa dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;

Başvuranın mülakat sınavının iptali talebinin REDDİ, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarını hazırlamaya devam etmesi, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini daha özenli ve net ortaya koyacak tedbirler alması yönünde GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYE BULUNULMASI’NA

Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20. inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Gençlik Ve Spor Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içerisinde kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi