|
ÖZET: Bu karar, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin ‘Ekonomist’ personel alımında yapılan sözlü sınavın geçerliliği ve başvuranın puanlama talebi üzerine şekillenmiştir. Başvuran, mülakatta beklediği puanın altında kalmış ve sınavın yeniden değerlendirilmesini istemiştir. İdare ise mülakatın mevzuata uygun ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirildiğini savunmuştur. Uyuşmazlık, sınavın mevzuata uygunluğu ve objektif değerlendirme kriterleri açısından incelenmiştir.
Danıştay kararları doğrultusunda, sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak, nesnel ve denetime açık bir şekilde yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sınavda kullanılan değerlendirme kriterlerinin bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği, diğer kısmının ise gözlem ve kanaate dayalı olduğu belirtilmiştir. Bu bağlamda, sınav öncesinde soruların hazırlanması, adayların cevaplarının kayda geçirilmesi ve puanlamanın şeffaf bir şekilde yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mülakat sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavların daha şeffaf ve nesnel bir şekilde gerçekleştirilmesi için idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12953-S.23.20483
BAŞVURU NO : 2022/18647
KARAR TARİHİ : 13/10/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, (T.C. Kimlik No: )
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin E-devlet sistemi üzerinden gerçekleştirdiği ‘Ekonomist’ personel alım ilanına yapmış olduğu başvurum neticesinde diploma mezuniyet notu ile üniversite giriş başarı puanının ağırlıklı ortalaması alınmak suretiyle belirlenen ve 29.08.2022 tarihli kamuoyuna açıklanan listede başarılı olduğunu ve mülakata kaldığını,
05.10.2022 tarihinde mülakatının gerçekleşmiş olup ilanda
belirtilen 6 konu başlığındaki 6 sorudan 5’ine tam doğru cevap vermiş olup 1 soruda ise soru içeriğinde 2 farklı soru sorulmuş olup söz konusu soruda ise 1 doğru 1 yanlış cevap vermiş olup ilanda yer alan puanlama sistemine göre 100 puan üzerinden 94 puan alması gerektiğini, ancak netice alarak 14.10.2022 tarihinde açıklanan mülakat sonuç ekranında başarısız olduğunu öğrendiğini, İstanbul Su ve Kanalizasyon
İdaresine yaptığı başvuru neticesinde 94 değil haksız bir puanlama sonucu 59, 6 puan aldığını, iddia ederek, mülakat esnasında görüntü ve ses kaydı ve ya tutanak tutulmuş ise bu kayıtların incelenmesini ve ilanda belirtilen puanlama sistemi üzerinden yeniden puanlama yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13/04//2023 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden İstanbul Büyükşehir
Belediye Başkanlığından alınan 08/06/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. “Kurumunuza yapılan başvuruda başvuranın ) İdaremiz tarafından 5393 sayılı
Belediye Kanununun 49 uncu maddesine tabi istihdam edilmek üzere ilana çıkılan 223 sözleşmeli personel pozisyonu için 12/09/2022-07/10/2022 tarihleri arasında yapılan mülakat sonucu atamaya hak kazanamadığını belirterek durumunun yeniden değerlendirilmesi talebi ile alakalı ilgi yazınız incelenmiştir” ,
2.2 “26/01/2023 tarihli 32085 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar
İle 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesi ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına : “Sözleşmeli personelin işe alınması memur kadrolarına ilk defa alınma usulüne tabidir.” cümlesi eklenmiştir.”,
2.3. “Ancak İdaremizin sözleşmeli personel alımını gerçekleştirdiği dönemde kamu personel rejiminde 657
DMK’ya tabi memur personel, 657 sayılı DMK 4/B maddesine tabi sözleşmeli personel ve sürekli işçi personel istihdamı ile alakalı sınav prosedürü mevzuatla hüküm altına alınmış olmasına rağmen 5393 sayılı
Belediye Kanununun 49 uncu maddesine tabi sözleşmeli personelin istihdamı ile alakalı herhangi bir sınav prosedürü mevzuatla belirlenmemişti. Bu nedenle Belediyeler ve Bağlı Kuruluşlar 5393 sayılı Belediye
Kanununun 49 uncu maddesine tabi personeli sınav şartına bağlı olmaksızın istihdam edebilmekteydi.
İdaremiz bu usulü tercih etmemiş 5393 sayılı Belediye Kanuna tabi istihdam etmeyi planladığı 223 adet sözleşmeli personeli yapılacak sınav sonrası belirlemeyi uygun görmüştür.”,
2.4. “Bunu yaparken de mevzuatla bir yöntem belirlenmemesi nedeni ile başvuranlar arasından sözlü sınava girecek olan adayları eğitim hayatındaki başarısına göre (Lisans mezuniyeti gerektiren pozisyonlara başvuruda bulunan adayları pozisyona ilişkin mezuniyet notu ile bölüm notunun (Üniversitenin ilgili bölümlerinin, ÖSYM tarafından açıklanan 2021 yılı YKS sonucunda oluşan taban yerleştirme puanı üzerinden hesaplanan puana göre, Ön Lisans ve Ortaöğretim gerektiren pozisyonlara başvuruda bulunan adayları ise pozisyona ilişkin mezuniyet puanına göre ) belirleme yöntemini tercih etmiştir.”,
2.5. “Buna mukabil 15/08/2022-19/08/2022 tarihlerinde https://www.turkiye.gov.tr adresi üzerinden elektronik ortamda 223 sözleşmeli personel alımı içi başvurular alınmış olup e-devlet platformu üzerinden
ÖSYM, YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığı servisinden edilen bilgilere ve yukarıda belirlen usule göre sınava girmeye hak kazanan adaylar belirlenmiş olup sınava girmeye hak kazanan adayların listesi, 29/08/2022 tarihinde https://www.iski.gov.tr/ adresinden duyurulmuştur.”,
2.6. “Sözlü sınav için farklı alanlardan sözleşmeli personel alımı yapılacağı da dikkate alınarak alanlarında uzman ve tecrübeli yöneticilerinden 5 asil 5 yedek sınav kurulu üyesi belirlenmiştir.”,
2.7. “Sınav öncesinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuatı, Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile
Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği, Mesleki alana ilişkin konularından adaylara yöneltilecek sorular Sınav Kurulu tarafından hazırlanarak sınav gününe kadar kapalı zarf içerisinde muhafaza edilmiştir.”,
2.8. “Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylar için 12/09/2022-07/10/2022 tarihleri arasında 5 komisyon üyesinin katılımıyla sözlü sınav yapılmış her adaya altı ayrı fanus içerisinden kura çektirilmek suretiyle kendilerinin belirlediği Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk ilkeleri ve inkılap Tarihi, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuatı, Kamu Görevlileri Etik Davranış
İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği, Mesleki alana ilişkin konularından sorular yöneltilmiş olup Sınav Kurulu tarafından da değerlendirilmeleri yapılmıştır.”,
2.9. “Sınav Kurulu üyeleri, uzmanı oldukları alanlara ilişkin soruların hazırlanmasında görev yaptıkları gibi uzmanlık alanlarına ilişkin soruları da adaylara kendileri yöneltmiş ve adayların cevaplarına ilişkin değerlendirmeyi de bizzat kendileri yapmıştır.”,
2.10. “Sınav Kurulunun değerlendirmesi sonucunda ilgili 59,6 başarı puanı ile 16. sırada yer alarak atanmaya hak kazanamamıştır.”
hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 5.2. “Sınav şartı” başlıklı 50 nci maddesi; “Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.” 6. 03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atanacakların seçimi ile kamu kurum ve kuruluşlarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen mesleklere atanacakların ön elemesi amacıyla yapılacak sınavların genel ilkeleri ile usul ve esaslarını tespit etmektir.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik; …
b) B Grubu Kadrolar; Kadroları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde yer alan, genel ve katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlar ile kurulan fonlar ve kefalet sandıkları, il özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yukarıda (a) bendinde belirtilmiş olan meslekler dışında, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atama yapılacak kadro ve görevlere, atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsar.” 6.3. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare
Birlikleri Kadrolarına Atanacakların Seçilmesi bölümünün “Seçme yöntemi ve duyuru” başlıklı 27/A maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşların B grubu kadrolarına bu Yönetmeliğin Dördüncü Bölümünde yer alan usul ve esaslara göre atama yapılabileceği gibi, KPSS (B) grubu puan sıralaması dikkate alınarak, açıktan atama yapılacak kadro sayısının beş katına kadar belirlenecek adaylar arasında yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlardaki başarı sırasına göre de atama yapılabilir.”
Atama için ayrı bir sınav yapılmasının öngörülmesi halinde atama yapılacak kadroların sayı, sınıf, unvan ve dereceleri, genel ve özel mevzuattaki atama koşulları, KPSS puan türü ve asgari puanları, sınavın yeri,
zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi ilgili kurumlarca Resmî Gazete, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde ilan edilmek suretiyle adaylara duyurulur.” 6.4. “Sınav ilişkin esaslar” başlıklı 27/B maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşlarca yapılacak sınava başvuru şekli, sınavın türü, sınav konuları, sınav kurulunun teşkili, kurulun çalışma usul ve esasları, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, başarılı olan asil ve yedek adayların belirlenmesi usulü, sınav sonuçlarına itiraz ile sınava ilişkin diğer hususlar İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve
Şehircilik Bakanlığınca müştereken yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” 7. 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdarelere İlk Defa
Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve döner sermayeli kuruluşlara ilk defa memur olarak atanacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” 7.2. “Sınav duyurusu” başlıklı 9 uncu maddesi; “İdare, atama yapılacak kadro sayıları ile bu kadroların sınıf, unvan ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî
Gazete ile idarenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde duyurur.” 7.3. “Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 12 nci maddesi; “İdare, T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının uyumunu kontrol etmek suretiyle adayları KPSS puanlarına göre sıralayarak, en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere atama yapılacak boş kadro sayısının beş katı oranında adayı sınava çağırır. Sınava çağırılacak son sıradaki adayla aynı puana sahip olan diğer adaylar da sınava çağırılır. Sınava girmeye hak kazanan adaylar ve KPSS puanları idarenin internet sitesinde ilan edilir.” 7.4. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 13 üncü maddesi; “Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül eder. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde İdare dışından da kamu görevlileri sınav kurulunda üye olarak görevlendirilebilir.
Giriş sınavına, sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil)
kan ve sıhrî hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkarılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
Sınav kurulu; sınavın yapılması, değerlendirilmesi, başarı listesinin düzenlenmesi, sınav sonuçlarının ilanı, sınava ilişkin itirazların incelenip sonuçlandırılması ve sınavla ilgili diğer işleri yürütür.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.” 7.5. “Sınav konuları” başlıklı 14 üncü maddesi; Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.” 7.6. “Sınavın yapılması” başlıklı 15 inci maddesi; “Sınav, adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır. Hizmetin gerektirdiği hallerde sözlü sınav; araç, iş makinesi ve bilgisayar kullanımı ile sportif dayanıklılık gibi özellikleri ölçecek şekilde uygulamalı olarak da yapılabilir…
hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin E-devlet sistemi üzerinden gerçekleştirdiği ‘Ekonomist’ personel alım ilanına başvurduğunu ve akabinde mülakına girmeye hak kazandığını mülakatta beklediğinin altında bir puan aldığını ve mülakatının yeniden puanlanmasını talep etmektedir.
10. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; yapılan mülakatın mevzuata uygun ve şeffaf olduğu. Kurumca yapılan mülakat sınavın tamamen mevzuat hükümlerine uygun olarak açık, şeffaf ve titizlikle yapıldığı hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuru konusu talep incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından gerçekleştirilen sınavın mevzuata, sınav duyurusuna uygun ve objektif değerlendirme kriterleri esas alınarak gerçekleştirilmesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
13. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “Değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
14.1. 657 sayılı DMK 4/B maddesine tabi sözleşmeli personel ve sürekli işçi personel istihdamı ile alakalı sınav prosedürü mevzuatla hüküm altına alınmış olmasına rağmen 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine tabi sözleşmeli personelin istihdamı ile alakalı herhangi bir sınav prosedürü mevzuatla belirlenmemişti. Bu nedenle Belediyeler ve Bağlı Kuruluşlar 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine tabi personeli sınav şartına bağlı olmaksızın istihdam edebilmekteydi. İdaremiz bu usulü tercih etmemiş 5393 sayılı Belediye Kanuna tabi istihdam etmeyi planladığı 223 adet sözleşmeli personeli yapılacak sınav sonrası belirlemeyi uygun gördüğü, bunu yaparken de mevzuatla bir yöntem belirlenmemesi nedeni ile başvuranlar arasından sözlü sınava girecek olan adayları eğitim hayatındaki başarısına göre (Lisans mezuniyeti gerektiren pozisyonlara başvuruda bulunan adayları pozisyona ilişkin mezuniyet notu ile bölüm notunun (Üniversitenin ilgili bölümlerinin, ÖSYM tarafından açıklanan 2021 yılı YKS sonucunda oluşan taban yerleştirme puanı üzerinden hesaplanan puana göre, Ön Lisans ve
Ortaöğretim gerektiren pozisyonlara başvuruda bulunan adayları ise pozisyona ilişkin mezuniyet puanına göre ) belirleme yöntemini tercih edildiği,
14.2. (15) Ekonomist pozisyonu alımı için Ekonomi, İktisat, İş idaresi ve İktisat, Ekonomi ve idari Bilimler, Ekonomı-Yönetim Bilimleri, Ekonomi Politik ve Toplum Felsefesi lisans programlarının birinden mezun olmak şartının arandığı,15/08/2022-19/08/2022 tarihlerinde https://www.turkive.gov.tr adresi üzerinden elektronik ortamda 223 sözleşmeli personel alımı için başvurular alınmış olup e-devlet platformu üzerinden
ÖSYM, YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığı servisinden edilen bilgilere göre sınava girmeye hak kazanan adaylar belirlenmiş olup sınava girmeye hak kazanan adayların listesi, 29/08/2022 tarihinde https.//www.iski.gov.tr adresinden duyurulduğu, 14.3. Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylar için 12/09/2022-07/10/2022 tarihleri arasında sözlü sınav yapılmış her adaya altı ayrı fanus içerisinden kura çektirilmek suretiyle kendilerinin belirlediği Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk ilkeleri vc İnkılap Tarihi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mahalli
İdarelerle İlgili Temel Mevzuatı, Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esastan
Hakkında Yönetmeliği, Mesleki alana ilişkin konulandan sorular yöneltilmiş olup Sınav Kurulu tarafından da değerlendirilmeleri yapılmıştır.Sınav Kurulunun değerlendirmesi sonucunda 59,6 başarı puanı ile 16.
sırada yer alarak atanmaya hak kazanamadığının tespit edildiği, bilgileri edinilmiştir.
15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak
Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik kamuya personel alımına ilişkin genel usul ve esasları; Mahalli
İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği personel alımına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğünün,15/08/2022-19/08/2022 tarihlerinde https://www.turkive.gov.tr adresi üzerinden elektronik ortamda 223 sözleşmeli personel alımı için başvuruların, daha sonra Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylar için 12/09/2022-07/10/2022 tarihleri arasında yapılan sınavın, yukarıda belirtilen ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslar kapsamında yapılıp yapılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
16. Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde; yapılacak atamalar için boş kadro sayısının beş katına kadar adayın sınava katılacağı, 13 üncü maddesinde sınav kurulunun, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül edeceği, 14 üncü maddesinde sözlü sınav konularının Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Mahalli
İdareler ile ilgili temel mevzuat konularından oluşacağı, 16 ncı maddesinde ise atamaya esas başarı puanının idare tarafından yapılan sınav ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınarak belirleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
17. Anılan düzenlemeler kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından duyurusu yapılan İSKİ Genel Müdürlüğüne İlk Defa Atanmak Üzere Memur Alım
İlanında yer alan düzenlemeler ve şartların Kurumumuzca tetkiki neticesinde yürürlükteki mevzuata aykırı bir durum tespit edilememiştir.
18. Başvuranın sözlü sınavda beklediğinin altında bir puan aldığı iddiası hakkında yapılan incelemede;
– İSKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği hükümlerine göre açıktan atama yoluyla 15 Ekonomist memuru kadrosuna atanmak üzere düzenlenen sınava 75 adayın girmeye hak kazandığı, – Adaylar için Türkiye Cumhuriyet Anayasası konusundan 40 soru, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi konusundan 40 soru, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat konusundan 40 soru, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu konusundan 40 soru, Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri Ve Başvuru Usul Ve
Esasları Hakkında Yönetmelik Konusundan 40 soru olmak üzere toplam 160 adet sözlü sınav sorusunun hazırlandığı, – İdarenin gönderdiği cevabi yazılardan, tüm soruların cam fanuslarda şeffaf bir şekilde adaylar tarafından çekilmek suretiyle sorulduğu, hiçbir adayın sorusunu sınav kurulunun seçerek sormadığı, bilgileri edinilmiştir.
19. Başvuranın sözlü sınav başarı puanının 59,6 olduğu ve yapılan puanlamanın; 1. ÜYE 2. ÜYE 3. ÜYE 4. ÜYE 5. ÜYE Genel Ort (BAŞKAN) Toplam
59 57 41 55 86 298 59,6
yukarıdaki tabloda gösterilen şekilde yapıldığı tutanak altına alınmıştır.
20. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde; komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve subjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
21. Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği ışığında Kurumumuzca yapılan incelemede; söz konusu sözlü sınav konularının mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlendiği, yine 14 üncü paragrafta belirtilen Danıştay kararı doğrultusunda adaylara sorulan soruların kayda geçirilerek hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği; ancak adayların sorulan sorulara verdikleri cevabın kayda geçirilmediği tespitlerine ulaşılmıştır.
22. Yine her bir komisyon üyesince başvuran için doldurulup imza altına alınan değerlendirme formlarının incelenmesinden, komisyon tarafından verilen puanların ortalamasının hesaplanmasında komisyon başkanı da dahil olmak üzere komisyon üyelerinin verdikleri not ağırlıklarının birbirine yakın olarak olarak değerlendirildiği sonucuna varılmıştır.
23. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, yargı kararları ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; İSKİ Genel Müdürlüü Ekonomist
memuru alımı sınavında ve sınava ilişkin süreçte başvuranın mülakat sonucu ile ilgili idarece gerçekleştirilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
25. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav esnasında ses ve görüntü ile sözlü sınavı kayıt altına alması sınavın objektif olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir. Zira ses ve görüntü kaydının mevcudiyeti halinde olası bir ihtilafta yapılacak incelemede objektif sonuçlara ulaşılacaktır.
Ancak idare tarafından sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmamış olup, idarenin bundan sonraki sınavlarda anılan hususlara uygun davranması gerektiği değerlendirilmektedir.
26. Öte yandan somut olayda idarece Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden değerlendirme tutanaklarında sadece komisyon üyelerinin adaylara vermiş oldukları puanların kayıt altına alındığı; ancak adayların sorulara verdikleri cevapların değerlendirme tutanaklarında gösterilmediği tespit edilmiş olup hem Danıştay kararları çerçevesinde hem de Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; bu durumun tek başına sınav sonucunu etkileyecek ve sınavın objektifliğini zedeleyecek bir durum olmadığı kanaatine varılmış olsa dahi bundan sonra yapılacak sınavlarda bu duruma dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE,
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması, ayrıca sınava ilişkin değerlendirme tutanaklarında adayların vermiş olduğu cevapların kayda geçirilmesi yönünde İSTANBUL
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İSTANBUL
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi