|
ÖZET: Başvuran, Bartın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde şef olarak görev yaparken, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde katıldığı sözlü sınavda, yazılı sınavda elde ettiği başarı puanına rağmen başarısız sayıldığını iddia ederek sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. İdare, yapılan sözlü sınavın mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini, sınav sonuçlarının değiştirilmesine neden olacak bir hata bulunmadığını belirtmiştir.
Danıştay, sözlü sınavların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılması gerektiğini vurgulayarak, sınavda verilen puanların gerekçelerinin ortaya konulmasının önemine dikkat çekmiştir. Ancak, başvuranın sınavda aldığı puanın gerekçeleri ile ilgili herhangi bir somut bilgi veya belge sunulmadığı için, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdareye, gelecekteki sınavlarda adayların sorularının ve cevaplarının tutanağa geçirilmesi, puanların gerekçelerinin belirtilmesi ve sesli-görüntülü kayıt yapılması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/49-S.23.97
BAŞVURU NO : 2022/10143
KARAR TARİHİ : 02/01/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 21/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Bartın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde 1997 yılından itibaren ‘Şef’ olarak görev yaptığını, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda ‘Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü’ kadrosu için 23/01/2022 tarihinde yazılı sınav düzenlendiği, yazılı sınava giren 736 adaydan tahsis edilen 70 kişilik kadro için 60 puan barajını geçen toplam 88 kişinin sözlü sınava girmeye hak kazandığını, yapılan yazılı sınavda 64,94 puanla kırkıncı olarak başarılı olduğunu ve 09/05/2022 tarihinde sözlü sınava girdiğini, sözlü sınavın zarf çekme suretiyle yapıldığını, çektiği zarfın içinde üç adet soru olduğunu ve soruların sınav konularına ilişkin bilgi düzeyini ölçme ile ilgili olduğunu, sorulara genel olarak doğru cevap vermesine rağmen tarafına 56,20 puan verilerek başarısız olduğunun tebliğ edildiğini, yazılı sınavda kırkıncı olmasına rağmen sözlü sınavdan dolayı seksen üçüncü sırada liste dışı kaldığını, Kurum tarafından sözlü sınav sonuçlarıyla ilgili liste yayımlanmadığını ve e-devlet üzerinden sorgulama yolu ile sınav sonuçlarının tebliğ edildiğini, sözlü sınav sonucuna ilişkin 13/06/2022 tarihinde yazılı olarak itirazda bulunduğunu, söz konusu itirazına 04/07/2022 tarihinde ret cevabı verildiğini, sözlü sınavda vermiş olduğu cevaplara nazaran sınav sonucunun düşük olduğunu düşündüğünü belirterek sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesini ve boş bulunan İl Müdür Yardımcılığı veya Merkez Müdürlüklerine tercih yaptırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 12/08/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 02/09/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Kurum personeline yönelik gerçekleştirilen görevde yükselme sınavlarının 22/08/2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, adı geçenin 09/05/2022 – 20/05/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen görevde yükselme sözlü sınav sonucuna ilişkin 13/06/2022 tarihli dilekçe ile itirazda bulunduğu, Sınav Kurulunca yapılan değerlendirme neticesinde de sınav sonucunu değiştirecek herhangi bir maddi hatanın bulunmadığının tespit edildiği ve durumun adı geçene 05/07/2022 tarihli yazı ile bildirildiği kayıtların tetkikinden anlaşılmış olup anılan yönetmelik çerçevesinde yapılacak bir işlem bulunmadığı, 2.2. Şikâyet konusu sözlü sınava ilişkin her düzeydeki mevzuat hükümlerinin yazı ekinde gönderildiği, 2.3. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Başkanlık Makamının 31/03/2022 tarihli Oluru ile iki ayrı Görevde Yükselme Sınav Kurulu oluşturulduğu, bu çerçevede Başkanlık Makamının Oluru ile oluşturulan Kurulların; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ve Şube Müdüründen oluştuğu, ilgilinin de girmiş olduğu sözlü sınavın 1. Sınav Kurulu marifeti ile gerçekleştirildiği ve komisyonda görev alan Başkan ve Üyelerin görevleri ve unvanlarının; şeklinde olduğu ve mevzuata uygun olarak teşekkül ettirilmiş olduğu, 2.4. Başvurana sözlü sınavda sorulan soru ve cevapların ve bu cevaplara her bir komisyon üyesinin verdiği puanların ve gerekçelerinin yer aldığı sınav tutanağı ile başvuranın mülakat sonucuna itirazı ve cevabi yazılarının yazı ekinde gönderildiği, 2.5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’te ve Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerinde kamera ve ses kaydı yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığı, 2.6. Mülakat sürecinin nasıl yürütüldüğü hakkında soruların önceden hazırlanması, puanlama kriterleri, kura usulü belirlenmesi, cevap anahtarı düzenlenmesi, her bir aday için soru ve cevapların tutanağa bağlanıp bağlanmadığı hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerin yazı ekinde gönderildiği,
2.8. Yönetmelik hükümleri çerçevesinde adayların sınav konularına ilişkin bilgilerinin ölçülmesi için Sınav
Kurulunca önceden hazırlanan sözlü sınav soruları, tutanak ile Başkanlık tarafından teslim alınarak, her birinin içerisinde 3 adet soru bulunan soru zarfları haline getirildiği ve bu zarfların sözlü sınav esnasında adaylara sunulduğu, adayların rastgele seçtikleri soru zarflarında bulunan soruları istedikleri sıra ile yanıtladığı ve bu soruları yanıtlarken, Yönetmelik hükmü çerçevesinde ilan edilen sınav duyurusunun 5 inci maddesinin üçüncü bendi “Sözlü sınava giren personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, (50 puan) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, (10 puan) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, (10 puan) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, (10 puan) Genel kültürü ve genel yeteneği, (10 puan) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, (10 puan) esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” maddelerinde açıkça belirtildiği şekilde söz konusu bir konuyu kavrayıp özetleme ve yukarıda belirtilen kriterler doğrultusunda sözlü sınava katılan adaylardan öz güveni, ikna kabiliyetleri, inandırıcılıkları, ifade yetenekleri ve muhakeme güçleri, liyakatlerinin, temsil kabiliyetlerinin, davranış ve tepkilerinin alınacakları mesleğe uygunluğu gibi hususlarca belirtilmekle beraber sözlü sınavın doğası gereğince ilgilinin sınav sırasındaki performansının değerlendirilmesinin söz konusu olduğu, 2.9. Ayrıca anılan Yönetmelik’te adaylara verilen değerlendirme puanların belirtilmesinin gerekçeleri ortaya konulması gibi bir zorunluluk bulunmamakla beraber ilgilinin katıldığı görevde yükselme sözlü sınavının, Sınav Kurulu üyeleri tarafından her bir kriter için ayrı değerlendirme yapılarak tutanak altına alındığı, bu tür sınavların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak muhakeme gücü, temsil, ifade ve ikna yeteneği, özgüveni, inandırıcılığı gibi gözlem ve kanaate dayalı unsurlar yönünden adayların sınav sırasındaki genel durumlarının değerlendirilmesini amaçladığı, Kurul üyelerinin takdir yetkilerini ilgili mevzuat hükümleriyle düzenlenen usule uygun olarak kullandıkları ve dava konusu sözlü sınavın mevzuat hükümlerine uygun şekilde “Her aday için sınav bitiminde sınav kurulu üyeleri tarafından ayrı ayrı değerIendirme yapılarak bireysel puanlama tutanağına bağlandığının” görüldüğü, Yönetmelik hükümlerince davacıya sorulan sorulara verilen cevapların tutanak altına alınmasına yönelik bir işlem bulunmadığından mevzuata aykırı bir işlem oluşmadığı, bu nedenle yapılan sözlü sınavda hukuka aykırılık bulunmadığı, 2.10. Başvuru konusu talebe ilişkin, aynı durumda olan başka kişilerin var olup olmadığı, eğer var ise onlarla ilgili nasıl bir uygulama yapıldığına ilişkin şikâyetler ile ilgili bilgi ve belgelerin yazı ekinde gönderildiği, 2.11. Başvuru konusu talebe ilişkin . tarafından İzmir 5. İdare Mahkemesi sayılı ve tarafından ise İstanbul 7. İdare Mahkemesi sayıya kayden dava açıldığı, 2.12. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde bu aşamada yapılabilecek herhangi bir husus bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 22/08/2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; ; 5.1. “Sınav kurulu, görevleri ve çalışma usulü” başlıklı 10 uncu maddesi; “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının yapılması, soruların hazırlanması veya hazırlattırılması, değerlendirme ve sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlarla ilgili diğer işleri yürütmek üzere, Başkan tarafından sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir.
Sınav kurulu, Başkanın ya da görevlendireceği başkan yardımcısı veya birim amirinin başkanlığında bir üyesi İnsan Kaynakları Daire Başkanı, diğer üyeleri Başkan tarafından belirlenecek toplam beş asıl beş yedek üyeden oluşur. Birden fazla kurul oluşturulması halinde diğer kurullarda İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığının bir temsilcisi bulunur.
Sınav kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç, öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.
Sınav kurulu, üye tamsayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya yedek üye iştirak eder.
Kararlar oy çokluğu ile alınır.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, ikinci derece dahil bu dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
Sınav kurulunun sekretarya hizmetleri İnsan Kaynakları Daire Başkanlığınca yürütülür.” 5.2. “Görevde yükselme sözlü sınavı şekli ve konuları” başlıklı 13 üncü maddesi; “(Değişik: RG-14/9/2017-30180) Yazılı sınavda başarılı olanlar arasından yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
Sözlü sınav, yazılı sınavın sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde yapılır.
Sözlü sınava giren personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” 5.3. “Unvan değişikliği sınavı başvurusu ve değerlendirmesi” başlıklı 14 üncü maddesi; “(Değişik: RG-14/9/2017-30180) Bu Yönetmelik kapsamındaki personelin en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanmaları, yazılı ve sözlü şeklinde yapılacak unvan değişikliği sınavı sonucundaki başarılarına göre gerçekleştirilir. Unvan değişikliği yazılı sınavı, Kurumca belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda yaptırılır.
Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az (Değişik ibare: RG-14/9/2017-
30180) altmış puan alanlar başarılı sayılır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.
(Değişik:RG-14/9/2017-30180) Unvan değişikliği sınavı, bu Yönetmelikte belirtilen görevde yükselme sınavına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.”
5.4. “Başarı sıralaması ve listesi” başlıklı 15 inci maddesi; “Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı için ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılması başarı sıralamasına göre olur. Başarı sıralamasının belirlenmesinde başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir.
Başarı puanlarının eşit olması halinde sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, başarı sıralamasında öncelik verilir.
Birinci ve ikinci fıkraya göre başarı listesi oluşturulur. Sınavlarda başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Kurumca ihtiyaç duyulması halinde, başarı listesinde yedek olarak belirlenebilir.” 5.5. “Sonuçların açıklanması, itiraz ve kesinleşme” başlıklı 16 ncı maddesi;
“Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarının sonuçları sınavların bittiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde Kurumun intranet ve internet sitelerinde ilan edilir ve aynı tarih itibariyle adaylara tebliğ edilmiş sayılır.
İlgililer, ilan tarihini takip eden beş iş günü içerisinde sınav soruları ve sonuçlarına gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilir. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı aracılığıyla Sınav Kuruluna yapılacak itirazlar, ilgisine göre Sınav Kurulunca incelenir veya sınavı yapan kuruma incelettirilir. İnceleme sonuçları itiraz süresinin sona erdiği tarihi takip eden en geç onbeş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu sürenin bitimiyle sınav sonuçları kesinleşmiş olur. İtiraz neticesinde sınav sonuçlarında değişiklik yapılması gerekirse yeni sınav sonuçları aynı şekilde yayınlanır ve tebliğ edilmiş sayılır.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Bartın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde şef kadrosunda görev yaptığını, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda ‘Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü’ kadrosu 09/05/2022 tarihinde sözlü sınava girdiğini, sorulara genel olarak doğru cevap vermesine rağmen tarafına 56,20 puan verilerek başarısız olduğunun tebliğ edildiğini, sözlü sınavda vermiş olduğu cevaplara nazaran sınav sonucunun düşük olduğunu düşündüğünü belirterek sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesini ve boş bulunan İl Müdür Yardımcılığı veya Merkez Müdürlüklerine tercih yaptırılmasını talep etmektedir.
8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
9. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 10 uncu maddesinde, görevde yükselme sözlü sınav kurulunun teşkil edilmesi hakkındaki usul ve esaslar düzenlenmiş; 13 üncü maddesinde, sözlü sınava çağrılan adayın, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti, genel kültürü ve genel yeteneği bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterleri çerçevesinde yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği ve sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı öngörülmüştür.
10. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında;
“Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
11. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
12. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, hazırlanan bu soruların kapalı zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruları yanıtladığı belirlenmiştir. Ancak sözlü sınavda Komisyon üyeleri tarafından yöneltilen sorular için sadece puanlama yapıldığı, aday tarafından verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı, fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir 13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilen ve başvuranın katıldığı görevde yükselme sözlü sınavının, konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
15. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya hangi soruların yöneltildiğine, adayın verdiği cevaplara ve bu cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre; Başvuranın, sözlü sınavının incelenerek başarılı sayılması talebinin REDDİNE, Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adaylara sorulan soruların, adayların verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi ve adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; SOSYAL
GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi