Sözlü sınavların sesli ve görüntülü kayıt altına alınmaması ve puanların gerekçelendirilmemesi hukuk devleti ilkesine uygun mudur (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/15402-S.22.23557

BAŞVURU NO : 2022/10913

KARAR TARİHİ : 29/11/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

Mülakat sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 02/08/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca (AFAD) yapılan Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Sınavına 44 kişinin alınacağı Eğitim Uzmanı kadrosu için girdiğini 20.02.2021’deki yazılı sınavdan 100 puan üzerinden 91 puan alarak 9. Olduğunu, 07.07.2021 deki Sözlü sınavda 63.6 puan takdir edilmesi neticesinde başarısız sayıldığını, söz konusu sınav sonucunda yaptığı itirazın idarece reddedilmesi üzerine Çorum İdare Mahkemesinde açtığı Yürütmeyi Durdurma istemli iptal davası doğrultusunda tekrar sözlü sınava girdiğini, girmiş olduğu 2. sözlü sınavda da tarafına 65,8 puan takdir edilerek başarısız olduğunun bildirilmesi üzerine İdareye itirazda bulunduğunu belirterek ikinci yapılan sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen 26/07/2022 tarihli ve E- – – sayılı yazısında; Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği (Eğitim Uzmanı) sözlü sınav sonucuna yapılan itirazın reddedilmesi üzerine, Çorum İdare Mahkemesinde açılan yürütmeyi durdurma istemli iptal davasında

Mahkemenin 11/03/2022 tarih ve / Esas No’lu yürütmeyi durdurma kararına istinaden 2577 sayılı

Kanun’un 28. Maddesinin 1. fıkrası gereği süresi içinde işlem tesis edilmesi amacıyla Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınav Kurulu’nun 04.04.2022 tarih ve 48 sayılı kararı ile tekrar sözlü sınava alınmasına karar verildiği, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınav Kurulunun 50 sayılı Kararı ile sözlü sınavda adayın “ Sınav Konularına İlişkin Bilgi Düzeyinin “ ve “Genel Kültür ve Yeteneğin değerlendirilmesinde kullanılacak soruların kayıt altına alındığı tutanaklar kapsamında başvuranın 65,8 puan aldığı, başvuranın itirazı neticesinde maddi hata bulunmadığı için itirazın reddedildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu

Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Afet Ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği

Yönetmeliğinin 5.1. “Duyuru, başvuru şartları ve adayların seçimi” başlıklı 10 . maddesinde (1) Görevde yükselme sınavı ve/veya unvan değişikliği sınavı il müdürlüklerinin talepleri değerlendirilerek Başkanın teklifi üzerine Bakan Onayı ile yapılır. Ayrıca Başkanlığın ihtiyaçları doğrultusunda il müdürlüklerinden herhangi bir talep olmaksızın da Başkanlık, görevde yükselme sınavının ve/veya unvan değişikliği sınavının yapılmasına karar verebilir.

(2) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavının yapılabilmesi amacıyla Personel ve Destek

Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca boş bulunan unvanlı kadrolar tespit edilerek sınav ilanı hazırlanır.

(3) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavı için hazırlanan ilanda; boş kadroların sınıfı, unvanı, derecesi, sayısı, sınava katılacaklarda aranacak şartlar, başvuru tarihi, süresi, yeri ve şekli, bu sınavlara ilişkin konu başlıkları ile diğer hususlar belirtilir.

(4) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavı için hazırlanan ilan, Başkanlık merkez ve taşra teşkilatı personeline sınav tarihinden en az iki ay önce bildirilir.

(5) İlanda belirtilen yer ve tarihler arasında unvanlı boş kadrolar için aranılan niteliklere sahip adayların başvuruları kabul edilir. Adaylar ancak bir unvanın unvan değişikliği sınavına veya görevde yükselme sınavına başvurabilirler. Birden fazla unvana yapılan başvurular geçersiz sayılır. Boş bulunan kadrolar için başvurular, ilanda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik ortamda yapılır.

(6) Aylıksız izinde bulunan personel de dâhil olmak üzere ilgili mevzuatı uyarınca verilmesi zorunlu izinleri kullanmakta olan personelin görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına katılmaları mümkündür.

(7) Başkanlık ile sınavı gerçekleştirecek kurum arasında protokol yapmak ve bu çerçevede görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavının gerçekleştirilmesini sağlamak, gerekli bilgi ve dokümanları vermek, ilgili mevzuata göre sınavlarda sorulacak soruların konu başlıklarını belirlemek veya hazırlatılmasını sağlamak gibi benzeri iş ve işlemler Personel ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca yürütülür.

(8) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavları ile ilgili duyurular ve diğer hususlar Başkanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.

(9) Başkanlığın resmi internet sitesi üzerinden yapılan duyurular tebligat hükmünde olup ilgili adaylara ayrıca yazı ile bildirimde bulunulmaz.

(10) Başvurular tamamlandıktan sonra sınav kurulu; müracaat eden her adayın, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını tespit eder. İstenilen şartları taşıdıkları tespit edilen adaylar Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edilir.

(11) Adaylar görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavı başvuru formunda yazılı beyanlarına ilişkin belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür. Beyanlarının doğruluğunu belgeleyemeyen adayların müracaatları reddedilir, atamaları yapılmış olsa dahi iptal edilir.

5.2. Sınav kurulu ve görevleri başlıklı 12 nci maddesinde (1) Görevde yükselme sınavı ve/veya unvan değişikliği sınavı ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere; Başkan onayı ile Başkanlıkta sınav kurul veya kurulları teşekkül ettirilir. Sınav kurulu başkan dâhil beş üyeden oluşur. Aynı usulle üye sayısı kadar yedek üye belirlenir ve ihtiyaç olması halinde birden fazla sözlü sınav kurulu da oluşturulabilir.

(2) Sınav kurulu üyeleri görevde yükselme sınavı ile unvan değişikliği sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim veya ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.

(3) Sınav kurulunun başkan ve üyeleri boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının katılacağı sınavlara ilişkin iş ve işlemlerde görev alamaz. Bu durumdaki asıl üyelerin yerine yedek üyeler görevlendirilir.

(4) Sınav kurulu; sınavlarda sorulacak soruların bilgi kaynağının hazırlanması veya hazırlatılması, sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması, başarı listelerinin düzenlenmesi ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.

(5) Sınav kurulunun sekretarya hizmetleri Personel ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yerine getirilir.

(6) Sınav kurulu ihtiyaç halinde sözlü sınav tarihlerinde değişiklik yapmaya yetkilidir. Sınav tarihlerine ilişkin yapılan değişiklikler Başkanlığın resmi internet sitesi üzerinden duyurulur. Duyuru tebligat hükmünde olup ilgili adaylara ayrıca yazı ile bildirimde bulunulmaz.

(7) Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır. Asıl üyelerin katılmadığı toplantılara yedek üyeler katılır.

5.3. Sözlü sınav 14 üncü maddesinde (1) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava alınır.

(2) Adaylar sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (10 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak Ek-1’de yer alan Sözlü Sınav Değerlendirme Formuna göre 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.

(3) Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolardan ilan edilen tüm kadrolar için sınav kurulu tarafından sözlü sınav gerçekleştirilir.

(4) Sözlü sınava katılmaya hak kazandığı halde ilan edilen sınav tarihinde sınava katılmayan adaylar sınava katılma hakkını kaybetmiş sayılır.

(5) Sözlü sınavda, Ek-1’de yer alan Sözlü Sınav Değerlendirme Formu dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, mülakat sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir..

8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

9. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği

Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi gereğince Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının değerlendirildiği, başvurana Sınav Konularına İlişkin Bilgi Düzeyini ölçmek için daha önceden soru ve cevapları hazırlanan sorular arasından bir tane sorulduğu ve 50 puan üzerinden değerlendirildiği, Genel Kültür ve Genel Yeteneği ölçmek için de gene daha önceden soru ve cevapları hazırlanmış sorular arasından bir adet soru çekilerek sorulduğu, başvuranın da verdiği cevapların kayıt altına alındığı anlaşılmıştır. Kurul üyeleri tarafından Genel Kültür sorusuna eksik cevap verdiği için 2, diğer bilgi sorusuna da eksik puan verdiği için 28 puan verildiği, bir konuyu kavrayıp özetleme ile ilgili olarak 10 puan üzerinden 10 -8 puan arasında puan verildiği, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu ile ilgili 10 puan üzerinden 10-8 puan aralığında puan verildiği, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ile ilgili 10 puan üzerinden 10-8 puan aralığında puan verildiği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ile ilgili 10 puan üzerinden 10-8 puan aralığında puan verildiği tespit edilmiştir.

10. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, adayca verilen cevapların tutanağa bağlandığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı ve fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.

11. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve ilgili idarenin açıklamaları birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle sözlü sınavının yeniden değerlendirilerek eğitim uzmanı olarak atanması talebinin reddine, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması

açısından “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Çorum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuranın, sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde İÇİŞLERİ

BAKANLIĞINATAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare

tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/