|
ÖZET: Başvuran, su kullanım hizmeti sonlandırılan sayacının “Mesken aboneliği” tarifesi üzerinden kullanılabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir. İlgili idare, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi (MASKİ), 2018 tarihli yazılarında, şikayetçinin su aboneliğinin “Beldeler Bahçe Aboneliği” tarifesine dönüştürülmesinin uygun olduğunu belirtmiştir. Bunun nedeni, aboneliğin bulunduğu arazide konut niteliğinde bir yapının olmaması ve yapılan kontrollerde sayacın arızalı olduğunun tespit edilmesidir.
MASKİ, abonelik türünün değiştirilmesiyle ilgili olarak, 2017 ve 2018 yıllarında yapılan genel kurul kararlarına atıfta bulunarak, tarife değişikliğinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Abonenin, tarife değişikliğini kabul etmemesi nedeniyle, abonelik ücretlerinin tahakkuk ettirilemediği ve mevcut tarifeden hizmet almaya devam ettiği belirtilmiştir. Ayrıca, aboneliğin bulunduğu bölgedeki diğer abonelerin de benzer bir değişiklikle “Bahçe Aboneliği” tarifesine geçiş yaptığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçisi, MASKİ’nin uygulamalarında hukuka aykırılık tespit edilmediği ve başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği yönünde bir karar önerisi sunmuştur. Bu karar, başvurana ve MASKİ’ye tebliğ edilmiştir. |
anlaşılabileceğini, söz konusu sayacın 28/ 04/ 2015 yılında ikinci kez değiştirilmiş olduğunu, tüm bu nedenlerle söz konusu yerdeki “Mesken aboneliği”ne ilişkin tarifenin “Bahçe aboneliği” olarak değiştirilmesine gerek olmadığını iddia ederek, su kullanım hizmeti sonlandırılan sayacını mühürlemeden önceki “Mesken aboneliği” tarifesiyle kullanabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 31/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı, 28/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı ile 31/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıları ve eklerinde özetle; 2.1. Manisa ilinin, 6360 Sayılı Yasa ile 01/ 04/ 2014 tarihinde Büyükşehir Belediyesi statüsüne dönüştüğü, bu kapsamda 17 ilçenin su abonelik kayıtlarının Genel Müdürlüklerine devir tasfiye paylaşım komisyonu ile devrolduğu, şikâyetçinin “Durasıllı Mah . Atatürk Cad . Salihli MANİSA” adresindeki arazisinde mevcut no.lu su aboneliğinin de bu kapsamda olduğu, 2.2. Aktarımla gelen söz konusu aboneliğin beldeler (mesken) tarifesinden ücretlendirildiği, Salihli
İlçe Şefliğince 23/ 11/ 2017 tarihinde sayaç yeri ve bulunduğu yerin tespit edilerek gereğinin yapılması üzere iş emri oluşturulduğu, aynı tarihte yapılan kontrollerde sayaç camı tahrip olan ve okunamayan arızalı 6380278 seri no.lu sayacın bahçe sulamada kullanıldığının görüldüğü, bu nedenle su kullanım hizmeti sonlandırıldığı, abonenin 03/ 01/ 2018 tarihinde İdarelerine vermiş olduğu dilekçeyle sayacının doğal etkenlerden dolayı (don, kar vb.) zarar görmesi nedeniyle sayacının değiştirilerek suyunun bir an önce açılmasını talep ettiği, 2.3. MASKİ Genel Kurulunun 18/ 12/ 2017 tarihli ve 1 No.lu Kararı uyarınca belirlenen Genel
Müdürlüklerinin 2018 yılı Ücret Tarifesinin 1/S maddesinde; “Bahçe aboneliği” ilgili hükümlere yer verildiğini, bahsi geçen aboneliğin bulunduğu arazide konut niteliğinde bir yapının olmamasından dolayı şikâyetçinin abonelik türünün bahsi geçen Tarifesinin 1/S maddesinde yer aldığı şekliyle
“Beldeler Bahçe Aboneliği” olarak değiştirilmesi uygun görüldüğü, bu durumla ilgili olarak aboneye 10/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazılarıyla bilgi verildiği, 2.4. Tarifeler Yönetmeliğinin “Sayaçlar” başlıklı 63 üncü maddesinin 22 nci fıkrasında; abonelerden kaynaklanan ihmal, dikkatsizlik veya kusur nedeniyle, su sayaçlarının kırılması, donması, yanması, iç mekanizmasının tahrip olması, gövdesinin patlaması vb. hallerinde, sayacın tamiri mümkünse tamir bedeli, değilse yeni su sayacının bedeli aboneden tahsil edileceğinin hükme bağladığı, söz konusu adresteki sayacın camının kırık olması ve okunamadığından arızalı olması nedeniyle, sayacın 06/ 08/ 2018 tarihinde değiştirildiği ve buna istinaden Tarifeler Yönetmeliği hükmü uyarınca aboneye yeni mekanik sayaç ücreti ve sökme takma ücreti yansıtıldığı, 2.5. Genel Müdürlüklerinin 2018 yılı Ücret Tarifesinin “ 12-Depozito Ücretleri” başlıklı maddesinin (n) fıkrasıyla; bahçe abonelerinden alınacak olan depozito ücretinin 500,00 TL olarak belirlendiği, bu düzenleme uyarınca “Bahçe aboneliği” tesisi aşamasında mevcut ve yeni olacak abonelerden depozito ücreti tahsil edildiği,
2 / 92.6. Manisa Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğünün 14/ 02/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ekinde
Genel Müdürlüklerine intikal eden Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğünün
“Su Kayıplarının Kontrolü” konulu yazısında; su kaynaklarının korunması ve su verimliliğinin arttırılması amacı ile hazırlanan Yönetmeliklerden bahsedildiği, ayrıca söz konusu yazıda; “… bazı belediyelerde özellikle ilgili tarife mevzuatı gereği bedeli alınmayan ve dolayısı ile faturalandırılmayan kullanıcıların su tüketimlerinin ölçülmediği bilinmektedir . Şebekedeki su kayıpları tek bir kalemde ölçülebilen bir rakam olmayıp tüketimlerin tespiti sayesinde hesaplanabilen bir bileşen olduğundan, faturalandırılmasa dahi tüm kullanımların ölçülmesi ve kaydedilmesi büyük önem arz etmektedir . Bu nedenle; resmi kurum, okul, ibadethane, hastane, park – bahçe, halk çeşmesi, yangın hidrantı vb . tüm tüketim noktalarında tüketilen su miktarını ölçmek üzere tüm kullanıcıların aboneliklerinin yapılmasının ve sayaç takılmasının sağlanması …” hususlarında açıklamalara yer verildiği, 2.7. Abonenin, tarifesini “Beldeler Bahçe Aboneliği” olarak değiştirilmesini kabul etmemesi nedeniyle abonelik ücretlerinin tahakkuk ettirilemediği ve tarife değişikliği işlemlerinin de yapılamadığı, abonenin halen “Beldeler (Mesken) Tarifesi” üzerinden sistemlerinde kayıtlı olduğu, sahada da suyunun aparatlı kullanıma kapalı olduğu, 2.8. Abonenin bulunduğu Durasıllı bölgesinde saha tespit çalışması sonrasında 149 abonenin 2018 yılı itibariyle su hizmet tarifesinin “Mesken” tarifesinden “Beldeler Bahçe Aboneliği” tarifesine dönüştürüldüğü, bu şeklide hizmet almayı kabul etmeyen abonelerinin de istekleri doğrultusunda abonelikleri sonlandırıldığı, bu kapsamda Durasını Mahallesi’nde bulunan arazideki konut niteliğinde yapısı olmaması nedeniyle abonelik türü bahçe aboneliğine çevrilen başka bir ( 9502107 no.lu) aboneye ilişkin bilgi ve belgelerin yazıları ekinde yer aldığı, 2.9. Diğer taraftan, şikayetçinin “ ” adresinde bulunan no.lu aboneliğindeki elektronik kartlı sayacını kullanmak istememesi nedeniyle, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 33/A maddesinde yer alan “Dostane Çözüm Usulü” dikkate alınarak bahsi geçen abonelikteki kartlı sayacın 30/ 05/ 2018 tarihinde sökülerek, yerine mekanik sayaç montajı yapıldığı hususlarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde ;
“ Türkiye Cumhuriyeti, … sosyal bir hukuk Devletidir ”, “Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinde; “Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır .” , “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar…kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir .…“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği” başlıklı 123 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında; “ İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir .”, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinin birinci fıkrasında ; “Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren
3 / 9kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla,
yönetmelikler çıkarabilirler .”, “Mahalli İdareler” başlıklı 127 nci maddesinde; “… Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir . …”, 4. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS) Ek 1 inci Protokolünün “Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesi; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır . Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir . Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez .” , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 6. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanunun, “Görev ve yetkiler” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde; “İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek”, aynı maddenin (c) bendinde; “Bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularla ve endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak” , “ Gelirler” başlıklı 13 üncü maddesinde; “… a) Su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılmasına karşılık, tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, b) Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılma payları …”, “Tarife tespit esasları” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır . Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafla ve (…) bir kar oranı esas alınır .
Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir .”, Ek 5 inci maddesinde; “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır .”, 7. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “ Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin (r) bendi; “Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak” , 8. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun, “Muayeneler” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Ölçü
4 / 9ve ölçü aletleri aşağıdaki muayenelere tabi tutulurlar . … c) Ani muayene : Bakanlık merkez ve taşra
ölçüler ve ayar kuruluşları memurlarının görecekleri lüzum veya ihbar üzerine, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde habersizce yapılan muayenedir . d) Şikayet muayenesi : Bir ölçü ve ölçü aletinin doğru çalışıp çalışmadığını tespit etmek üzere, ölçü ve ölçü aleti sahibi veya diğer bir kimsenin yazılı müracaatı üzerine yapılan muayenedir . … Bu muayenelerin usul ve esasları, kimler tarafından ne şekilde ve surette yapılacakları ve muayeneye tabi ölçü ve ölçü aletleri sahiplerinin veya bunları kullananların görev ve sorumlulukları ile tabi olacakları yasaklar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte gösterilir .”, 9. 24/ 07/ 1994 tarih ve 22000 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene
Yönetmeliğinin, “Ani Muayene” başlıklı 17 nci maddesinde; “Bakanlık Merkez, Taşra Ölçüler ve
Ayar kuruluşları memurlarının görecekleri lüzum veya ihbar üzerine ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde habersizce yapılan muayenedir . Ani Muayene ticaret işlerini aksatmayacak tarzda ve Bakanlığın talimatı doğrultusunda yapılır . …”, “Şikayet Muayenesi” başlıklı 18 inci maddesinde; “Ölçü ve ölçü aletlerinin doğru çalışıp çalışmadığının tespit edilmesi için, ölçü ve ölçü aleti sahibi veya diğer bir kişi veya kuruluşun başvurusu üzerine yapılan muayenedir . Şikayet konusu olan ölçü aletinin durumunda hiçbir değişiklik yapılmadan en kısa sürede muayenenin yapılması ve neticenin bir raporla müracaat eden kişi veya ilgili kuruluşa bildirilmesi gerekir . …”, “Şikayet üzerine Yapılacak Muayene” başlıklı 32 nci maddesinde; “Sayaçların doğru çalışmadığı veya çalışmasından şüphe edildiği hallerde, yapılacak başvuru üzerine sayaçlar yerlerinden söktürülerek
Ölçüler ve Ayar Teşkilatı tarafından, aşağıda açıklandığı şekilde, ayar istasyonunda şikâyet muayenesine tabi tutulur : …”, 22 nci maddesi ile 57 nci maddeleri arasında ise; su sayaçlarının muayenesi, tamir ve ayar istasyonlarıyla ilgili esas, 10. Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin
“Abonelerin gruplandırılması ve tarife uygulanması” başlıklı 6 ncı maddesinde; “( 1)
uygulanacak tarifeler itibariyle abone grupları aşağıda belirtilmiştir . a) Mesken (konut) tarifesi uygulanacak aboneler 1) Barınma gayesi ile oturulan yerlerde içme ve kullanma amaçlı su tüketen ve atıksı üreten, … l Bahçe Abonesi : 1) 5216 ve 6360 sayılı yasalar ile hizmet alanımıza dahil olan ve mahalle statüsüne geçen belde ile köylerde bu tarife uygulanabilir 2) Bu yerlerde, tapulu alan içinde bulunan ve üzerinde yapı bulunmasa bile, dönemsel olarak uygulanmak üzere; tarımsal ekime hazırlık amaçlı fide yetiştiriciliği yapan ticari-tarımsal üretim amaç içermeyen küçük ölçekli hobi-evsel kullanım için ürün (sebze-meyve) yetiştirilen bahçelere bu tipte abonelik verilebilir . …”, “Sayaç satış ücreti” başlıklı 18 inci maddesinde; “Abonelerin arızalı, çalışmayan ve ekonomik ömrünü doldurmuş sayaçları, idareye ait sayaç takılarak değiştirilmiş ise sayaç ücreti, her yıl Genel
Kurulca belirlenerek uygulanır .”, “Sayaç sökme-takma hizmet ücreti” başlıklı 23 üncü maddesinde; “( 1) Çeşitli nedenlerle arızalanan, gövde mührü olmayan sayaçların yenisi ile değiştirilmesi İdare tarafından ücret karşılığı yapılır . Ücret, Genel Kurulca belirlenir . …”, “Sayaçlar” başlıklı 63 üncü maddesinin, 14 üncü fıkrasında; “İdarenin fotoğraflı kimliğini taşıyan elemanları, çalışma saatleri içinde ve gerekli görülen diğer zamanlarda, su sayaçlarının bulunduğu yere kadar gidip, abonenin su tesisatını ve sayacını kontrol ederler .”,17 nci fıkrasında;
“İdare, su sayaçlarının tüketimi doğru kayıt edip etmediğini, kaçak ve usulsüz su kullanılıp
5 / 9kullanılmadığını tespit etmek üzere, gerek gördüğü zaman yerinde inceleme yapmaya, sayaçların
doğruluğundan şüphe edilmesi halinde, bir kontrol sayacı takmaya ve sökülen sayacın tamir, bakım ve ayar için gerekli masrafı, aboneden tahsil etmeye yetkilidir .”, 18 inci fıkrasında; “Aboneler, su sayaçlarının tüketimi doğru kayıt edip etmediğinden şüphelendikleri takdirde, kontrol edilmesini, İdareden isteyebilirler .”, 20 nci fıkrasında; “İdare su sayaçlarını satın alıp aboneye satabileceği gibi abonelerden standartlara uygun olmak koşuluyla İdarenin belirlediği tipteki sayacı satın almasını talep edebilir” , aynı maddenin 21 inci fıkrasında; “Sayaçların ücret bedeli günün rayiç değerlerine göre, Genel Kurulca belirlenen esaslarda aboneden tahsil edilir . ”, yine aynı maddenin
22 nci fıkrasında; “Abonelerden kaynaklanan ihmal, dikkatsizlik veya kusur nedeniyle, su
sayaçlarının kırılması, donması, yanması, iç mekanizmasının tahrip olması, gövdesinin patlaması vb .
hallerinde, sayacın tamiri mümkünse tamir bedeli, değilse yeni su sayacının bedeli aboneden tahsil edilir .”, 11. 16/ 07/ 2015 tarih ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve Orman ve Su işleri
Bakanlığı tarafından çıkarılan, İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının
Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliğinin, 22 nci maddesinde; sayaç seçimi ve aranacak özeliklerine, 23 üncü maddesinde ; sayaç özelliklerine, 25 inci maddesinde; sayaçların ölçme hassasiyetlerine (asgari ölçme aralığının R≥ 100 olacağına) , 32 nci maddesinde ise; “Bu Tebliğdeki esaslar dikkate alınarak sayaçlar, büyükşehir belediyelerinde idarece, diğer belediyelerde ise abone veya idarece temin edilir . …” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; ilgili İdarenin, MASKİ
Tarifeler Yönetmeliği hükümleri ve MASKİ Genel Kurul kararları doğrultusunda; arazide konut niteliğinde yapısı olmayan mesken abonelerinden “Beldeler Bahçe Aboneliği”ne geçmesi için tarife değişikliği yapmasını isteyebileceği sonucuna varılmış olup, İdarenin bu yöndeki işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir . Bu nedenlerle, şikayetçinin talebinin Reddi gerektiği yönünde hazırlanan Ret Karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Şikayetçi, arazisinin bulunduğu yerde içme suyu ihtiyacını karşılamak için 2012 yılında İdareye başvurduğunu, bu kapsamda bahsi geçen yere su sayacı bağlandığını, bu sayaçtan kullandığı su için
“Mesken aboneliği” tarifesi üzerinden bedel ödediğini, söz konusu yerdeki su sayacının bahçede su kullandığı gerekçesiyle 23/ 11/ 2017 tarihinde MASKİ tarafından mühürlendiğini, sonrasında kendisinden tarifesini “Bahçe aboneliği” olarak değiştirilmesinin istendiğini, ancak ilgili memurun
“yapılan kontrollerde sayacın camının çatlak olduğu, sayacın değiştirilmesi için mühürlendiği ve kesinlikle bahçede sulama yapılmadığı” hususlarını ifade ettiğini, söz konusu yerde sulama suyu sıkıntısının olmadığını, sayaca ait abone endeks ve hesap dökümüne bakıldığında sulamada kullanılmadığının anlaşılabileceğini, tüm bu nedenlerle söz konusu yerdeki “Mesken aboneliği”ne ilişkin tarifenin “Bahçe aboneliği” olarak değiştirilmesine gerek olmadığını iddia ederek, su
6 / 9kullanım hizmeti sonlandırılan sayacını mühürlemeden önceki “Mesken aboneliği” tarifesiyle
kullanabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir .
14. Adı geçen İdare konuyla ilgili olarak; söz konusu sayacın bulunduğu yerde yapılan kontrollerde, sayaç camının tahrip olduğu, okunamadığı, arızalı olduğu ve sayacın bahçe sulamasında kullanıldığı tespitlerinin yapıldığı, bu nedenle söz konusu sayaçtan şikâyetçinin su kullanım hizmetinin sonlandırıldığı, şikayetçinin İdarelerine verdiği dilekçeyle sayacının doğal etkenlerden dolayı (don vb.) zarar görmesi nedeniyle sayacının değiştirilerek suyunun bir an önce açılmasını talep ettiği, bahsi geçen aboneliğin bulunduğu arazide konut niteliğinde bir yapının olmamasından dolayı
MASKİ Genel Kurulunun 18/ 12/ 2017 tarihli ve 1 No.lu Kararı uyarınca abonenin “Mesken
Aboneliği” tarifesinin “Beldeler Bahçe Aboneliği” olarak değiştirilmesi uygun görüldüğü ve bu konuda şikayetçiye bilgi verildiği, arızalı olan sayacın 06/ 08/ 2018 tarihinde değiştirildiği, şikayetçinin tarife değişikliğini kabul etmemesi nedeniyle tarife değişikliği işleminin yapılamadığı ve abonelik ücretlerinin tahakkuk edilemediği, abonenin halen “Mesken Aboneliği” tarifesi üzerinden sistemlerinde kayıtlı olduğu, sahada da suyunun aparatlı kullanıma kapalı olduğu, abonenin bulunduğu “Durasıllı” bölgesinde saha tespit çalışması sonrasında 149 abonenin 2018 yılı itibariyle su hizmet tarifesinin “Mesken” tarifesinden “Beldeler Bahçe Aboneliği” tarifesine dönüştürüldüğü açıklamalarında bulunulmuştur .
15. Anayasanın 123 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir .” hükmü yer almaktadır . Bu maddede yer alan düzenleme, idarenin kanuniliği ilkesine vücut vermektedir . Yine Anayasanın 127 nci maddesinde; “Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir .” hükmü mevcuttur . Söz konusu hükümler uyarıca; adı geçen İdare, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kendi görev ve yetki alanında, karar organları aracılığıyla düzenleme yapmaya veya bu konuda karar almaya yetkilidir . Bu kapsamda, ilgili İdarenin Genel Kurulunun MASKİ Tarifeler
Yönetmeliğinin kabul ettiği ve konuya ilişkin tarifeleri belirlediği anlaşılmaktadır .
16. MASKİ 1. Olağan Genel Kurulunun 16/ 05/ 2017 tarih ve 21 no.lu kararıyla MASKİ
Tarifeler Yönetmeliğinde değişikliğe gidilmiş ve Yönetmeliğe “l Bahçe Abonesi : 1) 5216 ve 6360 sayılı yasalar ile hizmet alanımıza dahil olan ve mahalle statüsüne geçen belde ile köylerde bu tarife uygulanabilir 2) Bu yerlerde, tapulu alan içinde bulunan ve üzerinde yapı bulunmasa bile, dönemsel olarak uygulanmak üzere; tarımsal ekime hazırlık amaçlı fide yetiştiriciliği yapan ticari-tarımsal üretim amaç içermeyen küçük ölçekli hobi-evsel kullanım için ürün (sebze-meyve) yetiştirilen bahçelere bu tipte abonelik verilebilir .” şeklinde hüküm eklenmiştir . Bu kapsamda MASKİ’nin
2017 yılı 3. Olağanüstü Genel Kurulunun 18/ 12/ 2017 tarihli ve 1 No.lu Kararıyla, 2018 yılı
Ücret Tarifesinin 1/S maddesinde; “Bahçe aboneliği” ilgili hükümlere yer verilmiş ve bu aboneliğe ilişkin tarife bedeli belirlenmiştir .
17. Ayrıca, MASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin başlıklı 6 ncı maddesinde; mesken (konut) tarifesi uygulanacak abonelere ilişkin düzenlemeye yer verilmiş olup, söz konusu maddede mesken tarifesi; barınma gayesi ile oturulan yerlerde içme ve kullanma amaçlı su tüketen ve atıksı üreten olarak tanımlamıştır .
7 / 924. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, şikâyet dilekçesine MASKİ tarafından verilen cevaplarda, başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, MASKİ’nin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan süre içerisinde, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Başvuru” başlıklı
68 inci maddesi kapsamında İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru yolu ve tüketici hakem
heyetinin kararına karşı ise yine aynı Kanunun “Karar ve karara itiraz” başlıklı 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Tüketici Hakem
Heyetinin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesine itiraz yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKAYETÇİYE ve MANİSA SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi