|
ÖZET: Başvuran, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne yaptığı şikayette, su faturasında kendisinden haksız yere 8,54 TL fazla ücret talep edildiğini iddia etmiştir. Şikayetçi, bu fazlalığın sebebini öğrenmek amacıyla yaptığı başvuruda yeterli yanıt alamadığını belirtmiş ve bu ücretin, apartmanın bodrum katındaki dairenin yağmur suyundan kaynaklanan vidanjör ücreti olduğunu öğrendiğini ifade etmiştir. 20 yıldır aynı daire için bu hizmetten faydalandığını ve daha önce ücret alınmadığını vurgulayarak, fazla ödediği tutarın iadesini talep etmiştir.
Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi, başvuru üzerine yapılan incelemelerde, apartman sakinlerinin sorumluluğunda bulunan atık su parsel hattında tıkanıklık nedeniyle yapılan müdahale için tahakkuk ettirilen ücretin, ilgili yönetmeliklere uygun olarak belirlendiğini açıklamıştır. 2020 yılı tarifesine göre belirlenen kanal açma ücreti, apartmandaki 12 aboneye bölünerek tahsil edilmiştir. Ayrıca, ana kanalizasyon hatlarında yapılan çalışmalarda herhangi bir ücret tahakkuk ettirilmediği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, tahakkuk ettirilen ücretin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın talebinin reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. İdarenin, başvuranın itiraz yollarını yeterince açıklamadığı tespit edilmiştir ve bu konuda daha dikkatli davranması önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/3061-S.21.4918
BAŞVURU NO : 2020/99997
KARAR TARİHİ : 22/02/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MANİSA SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikayetçinin, su faturasında kendisinden 8.54 TL. fazladan ücret talep edildiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/11/2020
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Şikâyetçi başvurusunda özetle; “şikayetçi özetle; Mutlu Mah. Sk. No: İç Kapı No:
Yunusemre MANİSA adresinde ikamet ettiğini, su faturasında kendisinden fazladan ve sebep gösterilemeden 8,54 TL talep edildiğini, bu fazlalığı öğrenmek amacıyla yaptığı müracaata tam olarak cevap verilmediğini, fazla tutarın apartmanın bodrum katında bulunan dairenin yağmur suyundan etkilenmesi sonrasından gelen vidanjör ücreti olduğunu öğrendiğini, 20 yıldır aynı daire için ara ara belediyenin bu hizmetinden faydalanıldığını şimdiye kadar ücret alınmadığını” iddia ederek “ödemiş olduğu fazla tutarının iade edilmesini ve yağmur suyu nedeniyle oluşan problemin giderilmesini” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 2/12/2020 tarih ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden alınan 7/1/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuru üzerine yapılan incelemelerde ilgili adresten Manisa Büyükşehir Belediyesi
Çözüm Merkezine ilgili apartmanda ikamet eden bir şahıs tarafından 2020 yılı içerisinde 2 defa başvuruda bulunulduğu, 16/5/2020 tarih ve numaralı başvuru üzerine 16/5/2020 tarihinde, 08/10/2020 tarih ve numaralı başvuru üzerine ise 09/10/2020 tarihinde
Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı bakım onarım ekiplerince apartman maliklerinin sorumluluğu altında bulunan ve vatandaşların uygunsuz kullanımından kaynaklı tıkanan atık su parsel hattına kanal açma aracı ile müdahale edilerek sorunun giderildiği, yapılan çalışma karşılığı olarak tahakkuk edilen ücretin, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
Tarifeler Yönetmeliğinin 15’inci maddesinde yer alan “Atıksu şube yolu ve atıksu parsel hattında herhangi bir nedenle tıkanan atıksu abonelerinin hattı, kanal temizleme aracı ile açılır.
Kanal açma aracı ücreti, Genel Kurulca belirlenerek uygulanır.” ibaresine dayanılarak yapıldığı, gayrimenkule ait ve vatandaş sorumluluğunda bulunan atık su parsel hatlarında yapılan çalışma sonucu tahsil edilen ücretin kanal açma aracının çalışma karşılığı olup, söz konusu bedelin Genel Müdürlüğün kuruluşundan itibaren Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi
Genel Kurulunca belirlenen ve ücret tarifesinde yer alan bedel üzerinden istisnasız olarak uygulandığı, Genel Kurul tarafından 2020 yılı ücret tarifesinde (2019’a göre tüfe oranında artış yapılarak) KDV Dahil 93,94 TL olarak kabul edilen kanal açma ücretinin bahse konu apartmanda bulunan 12 aboneye bölünerek abone başına KDV Dahil 7,82 TL tahakkuk ettirildiği,
2.2. Ayrıca Çözüm Merkezine bir başka şahıs tarafından ilgili adresteki kanalizasyon probleminin giderilmesi amacıyla 09/10/2020 tarih ve numaralı başvuru üzerine 13/10/2020 tarihinde Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı bakım onarım ekiplerince Genel
Müdürlüğün sorumluluğu altından bulunan ana kanalizasyon hatlarında gerekli çalışmalar yapılarak problemin giderildiği, bu başvuru kapsamında yapılan işlemin Genel Müdürlüğün sorumluluğu altından bulunan ana kanalizasyon hatlarında yapılması nedeniyle herhangi bir kişi veya kuruma tahakkuk işlemi yapılmadığı, bu detayın bazen vatandaşlar tarafından karıştırılabildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” ,
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 15’inci maddesinde, “Atıksu şube yolu ve atıksu parsel hattında herhangi bir nedenle tıkanan atıksu abonelerinin hattı, kanal temizleme aracı ile açılır. Kanal açma aracı ücreti, Genel
Kurulca belirlenerek uygulanır.”; 57’inci maddesinin dördüncü bendinde, “Atık su parsel hattının korunması, bakım onarımı abonelere aittir. Atık su parsel hattının bakım ve onarımı idareden izin almak ve masrafları kendilerine ait olmak şartıyla, aboneler veya idare (idarenin imkanları dahilinde) tarafından yapılır. İdare tarafından yapılması durumunda masrafları yürürlükteki tarifelere göre aboneden tahsil edilir.”,
6. Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyon
Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin 12’inci maddesinin onsekizinci bendinde, “Atık su parsel bacası ile kanalizasyon şebekesi arasında kalan bağlantı kanalının bakım ve işletmesinden, mal sahibi müteahhit veya apartman yöneticisi mesuldürler. Mal sahibi, müteahhit veya apartman yöneticisi bağlantı kanalında meydana gelebilecek tıkanıklıkları açtırmakla mükelleftir. Ev bağlantısındaki tıkanıklığın kanal şebekesine atılmaması gereken atıklardan olduğu tespit edilirse bağlantı kanalındaki tıkanıklık İdare tarafından giderilir ve yapılan masraflar yürürlükteki tarifelere göre mal sahibi, müteahhit veya apartman yöneticisinden tazmin edilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Uyuşmazlık, başvuranın, su faturasında kendisinden sebep gösterilemeden fazladan ücret talep edildiği iddiasından kaynaklanmaktadır. Başvuran, sonradan bu tutarın apartmanın bodrum katında bulunan dairenin yağmur suyundan etkilenmesi sonrasından gelen vidanjör ücreti olduğunu öğrendiğini belirtmekte ve 20 yıldır aynı daire için belediyenin bu hizmetinden yararlanılmasına rağmen şimdiye kadar ücret alınmadığını iddia etmektedir.
9. İdare ile abone arasında su kullanımına dair yapılan sözleşmeler, ‘abonelik sözleşmesi’ olarak adlandırılmaktadır. Bilindiği üzere abonelik sözleşmeleri, tüketicinin, belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir. Abonelik sözleşmesi ile İdare, su kullanımına dair tüm hizmetleri vermekle, sözleşmenin diğer tarafındaki abonman ise genel ifade ile kullanımından kaynaklı tahakkuk eden tutarı ödemek zorundadır.
10. Somut olay bağlamında, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen açıklamada, aynı apartmanda ikamet eden bir şahıs tarafından talep edilmesi üzerine 16/5/2020 tarihinde ve 09/10/2020 tarihinde bakım onarım ekiplerince apartman maliklerinin sorumluluğu altında bulunan ve vatandaşların uygunsuz kullanımından kaynaklı tıkanan atık su parsel hattına kanal açma aracı ile müdahale edilerek sorunun giderildiği, yapılan çalışma karşılığı olarak tahakkuk edilen ücretin, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler
Yönetmeliğinin 15’inci maddesi uyarınca abonelerden tahsil edildiği, gayrimenkule ait ve vatandaş sorumluluğunda bulunan atık su parsel hatlarında yapılan çalışma sonucu tahsil edilen ücretin kanal açma aracının çalışma karşılığı olduğu ve Genel Müdürlüğün kuruluşundan itibaren Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulunca belirlenen ve ücret tarifesinde yer alan bedel üzerinden istisnasız olarak uygulandığı, Genel Kurul tarafından 2020 yılı ücret tarifesinde (2019’a göre tüfe oranında artış yapılarak) KDV
Dahil 93,94 TL olarak kabul edilen kanal açma ücretinin bahse konu apartmanda bulunan 12 aboneye bölünerek abone başına KDV Dahil 7,82 TL tahakkuk ettirildiği, ayrıca talep üzerine 13/10/2020 tarihinde Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı bakım onarım ekiplerince Genel Müdürlüğün sorumluluğu altından bulunan ana kanalizasyon hatlarında gerekli çalışmalar yapılarak problemin giderildiği, bu başvuru kapsamında yapılan işlemin Genel Müdürlüğün sorumluluğu altından bulunan ana kanalizasyon hatlarında yapılması nedeniyle herhangi bir kişi veya kuruma tahakkuk işlemi yapılmadığı, bu detayın bazen vatandaşlar tarafından karıştırılabildiği ifade edilmektedir.
11. Başvurandan talep edilen ilave ücretin atık su parsel hattı içerisinde yapılan çalışma karşılığında talep edildiği, şikayetçinin 26/10/2020 tarihli dilekçesinde de komşusundan kaynaklanan ücreti ödemek istemediğini belirttiği, ortak kullanım alanlarından doğan borçların kat maliklerince paylaşılmasının Kat Mülkiyeti Kanununun emredici hükmü gereği olduğu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun 72’nci maddesinin “… bütün bağımsız bölümlerin ortak kullanım ve yararlanmasına tahsis edilmiş tesis ve yerlere ilişkin ortak giderler ise bütün kat malikleri tarafından karşılanır.” hükmünü ihtiva ettiği, şikayetçinin iddia ettiği gibi parsel içinde kalan bölümde ortaya çıkan arızadan
Belediyenin sorumluluğundan söz edilemeyeceği, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü ve özel hukuk hükümleri çerçevesinde sorumluluğu bulunanlara karşı hak ileri sürülebileceği, nitekim 13/10/2020 tarihinde talep üzerine Kanalizasyon Dairesi
Başkanlığı bakım onarım ekiplerince ana kanalizasyon hatlarında gerekli çalışmalar yapılarak problemin giderilmesi üzerine ücret tahakkuk ettirilmediği, tahakkuk ettirilen ücretin atık su parsel hattı içerisinde kalan bölümde yapılan çalışmadan kaynaklandığı, bu nedenle başvuranın iddia ettiği gibi haksız yere tahakkuk ettirilen bir ücretin tahsilinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
12. Su faturasındaki atık su bedelinin 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve
Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 23 üncü ve ek 5 inci maddelerine dayanılarak hazırlanan Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 15’inci maddesi ile 57’inci maddesinin açık hükmü gereği olduğundan başvuru kapsamında yapılan inceleme neticesinde idarece tahakkuk ettirilen faturalandırma işleminde hukuka aykırı bir husus tespit edilememiştir.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçinin talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdareye bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Başvuru” başlıklı 68 inci maddesi kapsamında İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru yolu, “Karar ve karara itiraz” başlıklı 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tüketici hakem heyetinin kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Tüketici Hakem Heyetinin bulunduğu yerdeki
Tüketici Mahkemesine itiraz yolu açıktır
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvurunun REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MANİSA SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi