|
ÖZET: Başvuran, Tarım ve Orman Bakanlığı’na yaptığı 25.03.2024 tarihli dilekçesiyle, şube müdürlüğüne atanma talebinin zımnen reddedildiğini öne sürerek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. Başvurusunda, disiplin soruşturması sonucunda kendisine verilen cezalara dair yeni bir belgenin elde edildiğini ve bu belgenin, önceki disiplin raporundaki ceza bilgilerini geçersiz kıldığını belirtmiştir. Bu nedenle, boş olan şube müdürü kadrosuna atanmasını talep etmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı ise, başvuranın atanma talebinin mahkemelerce reddedildiğini ve dolayısıyla dostane bir çözüm sağlanamayacağını ifade etmiştir. Bakanlık, başvuranın daha önceki görevden alınma gerekçelerini ve mevcut kadro durumunu dikkate alarak, atanma talebinin uygun görülmediğini bildirmiştir. Ayrıca, başvuranın atanma hakkının, ilgili mevzuat çerçevesinde idarenin takdir yetkisi dahilinde değerlendirildiği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını inceleyerek, başvuranın talebinin hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olmadığını belirlemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, bu karara karşı İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11282-S.24.17190
BAŞVURU NO : 2024/5727
KARAR TARİHİ : 16.10.2024
RET KARARI ,TCKN:46921278548
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yeniden şube müdürlüğüne atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03.05.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne sunulmak üzere 25.03.2024 tarihli dilekçesinin, Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün 25.03.2024 tarih ve sayılı yazısı ile Tarım ve Orman Bakanlığına gönderildiğini, Tarım ve Orman Bakanlığınca, 25.03.2024 tarihli bu başvuru dilekçesindeki talebine yasal süresi olan otuz gün içinde cevap verilmemesi nedeniyle, zımnen ret işlemi gerçekleştiğini, söz konusu 25.03.2024 tarihli dilekçedeki talebinin reddine ilişkin Tarım ve
Orman Bakanlığına idari dava açmadan önce, 30.11.2017 tarihli disiplin soruşturma raporunda yer alan 79 adet cezanın doğru olmadığı, yalan ve iftiraya dayalı olduğu, gerçeği yansıtmadığı hususlarının, Bakanlık
Personel Genel Müdürlüğünün 19.02.2024 tarih ve sayılı yazısıyla belgelendiğini, Bakanlığın bu belgesi yeni bir hukuki belge niteliği taşıdığından ve bu belge ile disiplin soruşturma raporunda yer alan 79 adet ceza bilgisinin doğru olmadığının belgesi ile birlikte ortaya çıktığını, bu nedenle, söz konusu yanlı olarak hazırlanan disiplin soruşturma raporuna dayanarak üzerinden alınan, görevde yükselme sınavı ile elde etmiş olduğu kazanılmış hakkı olan şube müdürü kadrosuna atanma talebinin zımnen reddine karşı, hukuki yeni bir belge elde edilmiş olması ve mağduriyetinin giderilmesi için öncelikle Kamu Denetçiliği
Kurumuna başvuru yapmak zorunda kaldığını belirterek; İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde boş bulunan şube müdürü kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben gönderilen Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünün 28.06.2024 tarihli E- – – sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın İl Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanma talebinin mahkemelerce reddedildiğinden başvurunun dostane çözümü kapsamında sonuçlandırılmasının mümkün bulunmadığı, /
2.2. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 17.04.2024 tarihli ve sayılı yazısı eki 25.03.2024 tarihli dilekçesi ve Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünün 28.11.2023 tarihli ve sayılı yazısı eki 28.11.2023 tarihli dilekçesi ile İl Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanma talebinde bulunan adı geçenin; İl Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanma talebinin uygun görülmediğinin 02.05.2024, 08.12.2013 tarihli ve sayılı yazılarla bildirildiği,
2.3. İl Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve Örgütlenme Şube Müdürü olarak görev yapmakta iken, hakkında Bakanlık Müfettişleri tarafından düzenlenen 28.02.2017 tarihli ve – / – sayılı İnceleme
Raporu ve bu rapora dayalı olarak Bakanlık Makamından alınan 22.03.2017 tarihli ve sayılı olurda, “…adı geçenin İl Müdürlüğünde görev yapmasının huzur, sükun ve çalışma düzenini olumsuz etkilediği, bu itibarla idarenin çalışma düzeni, kurumda verimli bir çalışma ortamı sağlanması ve personel arasında uyumlu bir çalışma düzeni tesis edilebilmesi açısından Bakanlık Makamınca da uygun görülmesi halinde il dışında kadro ve unvanına uygun başka bir göreve atanması” teklifi doğrultusunda İl
Müdürlüğü emrindeki Şube Müdürlüğü görevinden alınmış olduğu, bu işlem üzerine Bakanlık aleyhine
İdare Mahkemesine açmış olduğu davanın reddedilmesi; İl Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve
Örgütlenme Şube Müdürü olarak görev yapmakta iken Valiliğinin 23.01.2018 tarihli ve sayılı yazısı eki 30.11.2017 tarihli Disiplin Soruşturma Raporuna istinaden Gıda Kontrol Laboratuvar
Müdürlüğü emrine Ayniyat Saymanı olarak atanma işlemi üzerine açmış olduğu dava sonucu, Samsun
Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 28.10.2019 tarihli ve E.No. / K.No. / sayılı kararında; “…davacı Şube Müdürlüğü görevine Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği hükümleri uyarınca yarışma sınavı sonucu atandığı açık ise de, bu durumun davacının hiçbir kritere ve şarta tabi olmaksızın bu görevi ilanihaye sürdüreceği anlamına gelmemekte olup, göreve sirayet eden, görevin yerine getirilmesine ilişkin olumsuz iş ve işlemlerin nitelik ve ağırlığı göz önünde bulundurularak her zaman görevden alınabileceği nedenleri ile davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesinin 05.12.2018 günlü, E: / K: / sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmesi”; ayrıca İl Müdürlüğündeki boş Şube
Müdürlüklerine atanma talebinin Bakanlıkça uygun görülmemesi üzerine İdare Mahkemesine açmış olduğu davanın anılan mahkemece reddedilmesi nedenleriyle, başvuranın başvurusuna konu İl
Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atamasının uygun görülmediği,
2.4. Başvuranın İl Müdürlüğü emrinde memur olarak görev yapmakta iken görevde yükselme sınavı neticesinde Bakanlık Makamının 15.07.2004 tarihli sayılı Oluru ile İl Müdürlüğü emrine İdari ve Mali İşler Şube Müdürü olarak atamasının yapıldığı, İl Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve
Örgütlenme Şube Müdürü olarak görev yapmakta iken de Bakanlık Makamının 06.12.2019 tarihli ve sayılı Oluru ile mahkeme kararı gereği şube müdürlüğü görevinden alınarak Gıda Kontrol
Laboratuvar Müdürlüğü emrine Ayniyat Saymanı olarak atamasının yapıldığı,
2.5. Bakanlık taşra teşkilatında bulunan Şube Müdürlüklerinin görevlerinin ve ihtisas alanlarının farklı olduğu, başvuranın atanmayı talep ettiği ilinde Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube
Müdürlüğünün vekaleten, İdari ve Mali İşler Şube Müdürlüğü Valilik oluru ile yürütüldüğü, başvuranın
İl Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanma talebinin yukarıda açıklanan Mahkeme Kararları ve Bakanlık Müfettişleri tarafından düzenlenen 28.02.2017 tarihli ve – / – sayılı İnceleme Raporu ve bu rapora dayalı olarak Bakanlık Makamından alınan 22.03.2017 tarihli ve sayılı olura istinaden
İl Müdürlüğü emrindeki Şube Müdürlüğü görevinden alınmış olduğu dikkate alınarak uygun görülmediği,
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Tarım ve Orman Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar ve hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir: a)
Yönetim hizmetleri grubu; 1) Şube müdürü…”
5.2. “Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanma” başlıklı 15 inci maddesinde; “(1)
Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre en geç bir ay içerisinde atanır.
Tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak tercihe göre atama yapılır. (2) Duyurulan kadrolardan; a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir. (3) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir.”
5.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 17 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte belirtilen toplam hizmet süresi, öğrenim ve bazı belgelere sahip olma şartlarını taşımak kaydıyla 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılabilir: a) Personelin isteği ve atanacak kadronun gerektirdiği özelliklerin taşınması kaydıyla; üst görev gruplarından alt görev gruplarına geçişler ile aynı görev grubunun aynı alt görev gruplarında bulunan unvanlara yapılacak atamalarda sınav şartı ile Bakanlıkta ve alt görevlerde belli bir süre çalışma şartı aranmaz. b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ile aynı görev grubunun alt grubundan üst grubuna geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Ancak Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı veya eşdeğer düzeydeki görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir. c) Unvan
/
değişikliğine tabi kadrolar arasındaki geçişler ile bu kadrolara diğer kadrolardan yapılacak atamalar, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır. ….”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; görevde yükselme sınavı ile elde etmiş olduğu kazanılmış hakkı olan şube müdürü kadrosuna atanma talebinin zımnen reddine karşı, hukuki yeni bir belge elde edilmiş olması ve mağduriyetinin giderilmesi için öncelikle Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yapmak zorunda kaldığını belirterek; İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde boş bulunan şube müdürü kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Konuyla ilgili idarece iletilen bilgi belgelerden; başvuranın Bakanlık Müfettişleri tarafından düzenlenen rapora dayalı olarak Bakanlık Makamından alınan 22.03.2017 tarihli ve sayılı olurda, “…adı geçenin
İl Müdürlüğünde görev yapmasının huzur, sükun ve çalışma düzenini olumsuz etkilediği, bu itibarla idarenin çalışma düzeni, kurumda verimli bir çalışma ortamı sağlanması ve personel arasında uyumlu bir çalışma düzeni tesis edilebilmesi açısından Bakanlık Makamınca da uygun görülmesi halinde il dışında kadro ve unvanına uygun başka bir göreve atanması” teklifi doğrultusunda İl Müdürlüğü emrindeki
Şube Müdürlüğü görevinden alınmış olduğu, tekrar atanma talebinin de gerek mezkur Olur, gerek işbu işleme karşı açmış olduğu iptal davasının reddedilmesi ve gerekse ihtiyaç olmaması nedenleriyle uygun görülmediği,
9. Başvuranın şube müdürlüğüne atanma talebinin reddedilmesine dair yapılan incelemede, mevzuatta
“Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı veya eşdeğer düzeydeki görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir” hükmüne yer verildiği, idareye atama yapılıp yapılmaması hususunda takdir hakkı bırakıldığı anlaşılmıştır.
10. Bilindiği üzere, kamu hizmetlerinin her birinin nasıl yerine getirileceğinin ve alınacak kararların içeriğinin yasalarla önceden ayrıntılı bir şekilde saptanması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenledir ki, görevlerinin niteliği açısından kamu idarelerine belli konularda takdir yetkisi tanımak zorunludur. Kanun koyucu, idarelerin görev ve yetkilerinin sınırlarını çizerken, belirli bir konuda karar alıp almama veya alacağı kararlar arasından seçim yapma konusunda, ayrıca yetkileri kullanıp kullanmamada ve kullanılmasının gereklerini saptamada, idareleri az ya da çok serbest bırakabilmektedir. Bu gibi durumlarda idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Prof. Dr. A. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”
Güncelleştirilmiş 14. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2000, s.277)
11. Hiç kuşkusuz takdir yetkisinin bulunması idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. İdare bu takdir yetkisini kullanırken mevzuatın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, bu yetkiyi yasanın öngördüğü
/
amaçtan başka ya da kamu yararı dışında başka bir amaç için kullanmamalı ve kamu hizmeti gereğine uygun olarak kullanmalıdır.
12. Takdir yetkisinde, öncelikle dikkate alınması gereken konu, idareye takdir yetkisi veren bir kanunun olup olmadığı ve daha sonra da takdir yetkisinin kanunî sınırlar içerisinde kullanılıp kullanılmadığıdır.
Kamu hizmetinin en iyi şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idare, bunun koşullarını belirlemede takdir yetkisine sahip olup, kamu personeli ihtiyacının karşılanmasında, bu yetkinin, hizmet gerekleri ve kamu yararı ölçütü dikkate alınarak kullanılması gerekliliği mevzuatta düzenlenmiştir.
13. Başvuruya konu olayda, idarenin gerek yürütmüş olduğu işlerde yukarıda yer verilen takdir yetkisinin kamu yararı dışında bir amaçla kullanıldığına dair herhangi bir tespitte bulunulmamıştır.
14. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; buraya kadar anlatılanların ışığında başvuran hakkında idarece tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/