Sunulan analizlerde iş kalemlerine ilişkin girdilerin miktar ve birim fiyatlarının belirtilmesi zorunluluğu var mıdır (KİK)

12.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[11.48].(0085)/2011-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Urfa İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 25.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şanlıurfa Merkez İmam Hatip Lisesi Pansiyon Binasının Bakım ve Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yılmazlar İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 31.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  11.04.2011 tarih ve 18740 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Şanlıurfa Merkez İmam Hatip Lisesi Pansiyon Binasının Bakım ve Onarım İşi ihalesinin 25.02.2011 tarihinde yapıldığı ve ihale komisyonu tarafından fiyat teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden idarece belirlenen kalemlerle ilgili açıklama istenildiği, istekliler tarafından verilen açıklamalar kapsamında sunulan analizlerin ve belgelerin, en son yayımlanan Kamu İhale Tebliğine ve Kamu İhale Kanununa uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; ihale dosyasının yeniden incelendiği ve ihale komisyonunun, Kamu İhale Genel Tebliğ ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine uygun olarak ihale iş ve işlemlerini yerine getirdiği, yapılan değerlendirmelerin 30.07.2010 tarih ve 27657 sayılı resmi gazete ile 29.12. 2010 tarih ve 27800 sayılı resmi gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği değişikliklerine uygun olduğu belirtilerek başvuru reddedilmiştir.

            İnceleme konusu ihalenin; Şanlıurfa Merkez İmam Hatip Lisesi Pansiyon Binasının Bakım ve Onarım işi olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 21 isteklinin teklif verdiği, 25.02.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile 2 isteklinin (Törensel İnş. San. Tic. Ltd. Şti.& Tasarı Bil. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. Ortak girişimi ve Akgül Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün Ltd. Şti.)  teklifinin  geçici teminatları uygun olmadığından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı,

            Geçerli teklif olarak belirlenen 19 isteklinin tekliflerinin esas alınarak ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlara uygun olarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve teklifleri hesaplanan bu sınır değerin altında bulunan Kamacı Ticaret (Mustafa Kamacı), Gönsan İnş. San. ve Tic. A.Ş., Işıklar İnş. Ltd. Şti.,  Yüksel Plan Proje İnş. Taah. San. Ltd. Şti.,Turanlar İnş. Taah. San. Ltd. Şti., Hakkı Çellik, İfşat Mühendislik ve İnşaat Murat İfşat, Bayram Cıvış olmak üzere 8 isteklinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği,

İdarenin 01.03.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklama istemli yazısında, aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden, tekliflerinin detayına ilişkin olarak yapacakları açıklamaları  Kamu İhale Genel Tebliğine uygun şekilde sunmalarının istenildiği, aynı yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesinin gönderildiği,

Belirlenmiştir.

İdare tarafından verilen 14.03.2011 tarihli süreye kadar sadece 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve 21.03.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Kamacı Ticaret (Mustafa Kamacı), Gönsan İnş. San. ve Tic. A.Ş.,  Işıklar İnş. San. Ltd. Şti, Hakkı Çellik’in teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan isteklilerce sunulan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirildiği ve Yüksel Plan Proje İnş. Taah. San. Ltd. Şti., İfşat Mühendislik ve İnşaat Murat İfşat ve Bayram Cıvış’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, Turanlar İnş. Taah. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların uygun bulunduğu ve anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı olarak, Yılmazlar İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden;

İnşaat imalatları içerisinde yer alan;

-1mm.EPDM esaslı jeomembran ile su yalıtımı yapılması,

-Lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli içkapı kanadı yapılması yerine takılması,

-2.00 mm yerli DKP saçdan bükme kapı kasası yapımı,

-Plastik doğrama imalatı yerine konulması,

-Yeni sıva yüzeylere 1.250 kg macun çekilerek iki kat ipekmat su bazlı plastik boya yapılması,

-Her renk desenli karomozayikle döşeme kaplaması yapılması,

-Her renkte karo fayansla duvar kaplaması yapımı,

-3 cm beyaz mermer ile döşeme kaplaması yapılması(3×30 cmx serbest boy),

-Alt 250-üst 300 kg.çimento dozlu düz sıva yapımı,

-Alt 350 dz çim.üst 0.1m\250 kg krç.çim.tavan sıvası,

-5+5 mm çift cam pencere ünitesi (ahşap kons. çıta ile)

Mekanik tesisat içerisinde yer alan;

-Güneş kollektörü komple (titanyum oksitli bakır borulu kolektör+ışığı yansıtmayan doluya dirençli 4mm kalınlığında temperli cam+ 50 mm kalınlığında taş yünlü yalıtım) brüt ölçüleri en az=2*1m²

-1000 lt çif serpantinli hızlı boyler 2000 lt/h

-Panel radyatör PKKP 600

            İş kalemlerine ilişkin açıklama sunmalarının istenildiği belirlenmiştir.

          Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

             a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

             b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

             c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

             yazılı olarak ister.     

          (2) İhale komisyonu;

          a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

          b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

          c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

          hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

                              (3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Şikayet konusu ihalenin ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “…Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 – 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15.  İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

Turanlar İnş. Taah. San. Ltd. Şti.nin 14.03.2011 tarihli yazı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

1mm. EPDM esaslı jeomembran ile su yalıtımı yapılması, lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli içkapı kanadı yapılması yerine takılması, 2.00mm yerli DKP saçdan bükme kapı kasası yapımı, plastik doğrama imalatı yerine konulması, yeni sıva yüzeylere 1.250 kg macun çekilerek iki kat ipekmat su bazlı plastik boya yapılması, her renk desenli karo mozayikle döşeme kaplaması yapılması, her renkte karo fayansla duvar kaplaması yapımı, 3cm beyaz mermer ile döşeme kaplaması yapılması, 5+5 mm çift cam penc. ünitesine ilişkin analizlerin sunulduğu ancak sunulan analizlerde girdi cinslerinin belirtildiği, girdi cinslerinin miktar ve birim fiyatlarının belirtilmediği, sunulan analizlerde iş kalemine ilişkin toplam birim fiyatın üzerine belli bir kar ve genel giderler kaleminin de eklenerek, iş kalemi için teklif edilen birim fiyata ulaşıldığı görülmüştür. Sunulan analizlerde iş kalemine ilişkin girdilerin miktar ve birim fiyatlarının belirtilmemiş olması nedeniyle, iş kalemine ilişkin malzeme ve işçilik kalemlerinin tutarlarının bile belirlenemediği görüldüğünden sunulan analizlerin analiz mantığına uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu istekli tarafından; 1mm.EPDM esaslı jeomembran ile su yalıtımı yapılması iş kalemi için, Birlik Demir Ticaret’den alınan “işçilik dahildir” ibareli proforma faturanın  Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Zahra Barak tarafından onaylandığı, fiyat teklifi ekinde mevzuat uyarınca teklifle birlikte sunulması gerekmediği halde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının açıklamalar kapsamında sunulduğu belirlenmiştir. Ancak sunulan maliyet/satış tespit tutanağı incelendiğinde, Ek-O5 nolu maliyet/satış tespit tutanağının doldurularak sunulduğu görülmüştür. Oysa, fiyat teklifi alınması durumunda, SMMM tarafından fiyat teklifi üzerinde bulunan ifadenin Ek-O6 nolu maliyet/satış tespit tutanağındaki bilgilere dayalı bir beyan olduğu mevzuatta belirtildiğinden, fiyat teklifinde belirtilen fiyatların maliyet/satış tespit tutanağında (Ek-O5) yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığının kontrolü yapılamamıştır. Ancak, söz konusu isteklinin zaten analizlerinin uygun şekilde düzenlenmediği belirlendiğinden, analize dayanak teşkil eden belgelendirmenin uygun olup olmadığı konusu öneminin kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli içkapı kanadı yapılması yerine takılması analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Öğretmen Ticaret’ den alınan “işçilik dahildir” ibareli teklif fiyatının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Selami Özbay tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda mevzuat uyarınca sunulması zorunlu olmamakla birlikte, fiyat teklifinin ekinde Ek-O5 nolu maliyet/satış tespit tutanağının (proforma fatura sunulması durumunda düzenlenen Ek-O5 nolu maliyet/satış tespit tutanağının) sunulduğu,

2.00mm yerli DKP saçdan bükme kapı kasası yapımı analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Badıllı Demir Doğrama’dan alınan ”işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Mehmet Emin Çamlıoğlu tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Plastik doğrama imalatı yerine konulması analizine dayanak olarak sunulan, Dostpen’ den alınan “işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Suphi Çadırcı tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Yeni sıva yüzeylere 1.250 kg macun çekilerek iki kat ipekmat su bazlı plastik boya yapılması analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Bağış Taahhüt Yapı Dekorasyon Boya’ dan alınan “işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Mehmet Emin Değirmencioğlu tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Her renk desenli karo mozayikle döşeme kaplaması yapılması analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Ağdemir Karo Mermer’ den alınan “işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Mehmet Yürekli tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Her renkte karo fayansla duvar kaplaması yapımı analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Bağış Yapı Market’ den alınan “işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Mehmet Emin Değirmencioğlu tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

3 cm beyaz mermer ile döşeme kaplaması yapılması yapımı analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Yolcu Mermer Granit Atölyesi’ den alınan “işçilik dahildir” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Adnan Engin tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

5+5 mm çift cam pencere ünitesi analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Yaşar Cam’dan alınan “bu fiyatla yapmayı taahhüt ediyorum” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, SMMM Zahra Barak tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Panel radyatör PKKP 600 analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Toprak Tic.Şti.’ den alınan “işçilik dahil” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, Odak SMMM Ltd.Şti. tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Güneş kollektörü komple (titanyum oksitli bakır borulu kolektör+ışığı yansıtmayan doluya dirençli 4 mm kalınlığında temperli cam+ 50 mm kalınlığında taş yünlü yalıtım) brüt ölçüleri en az=2x1m² analizine dayanak olarak açıklaması kapsamında sunulan, Toprak Tic.Şti.’ den alınan “işçilik dahil” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, Odak SMMM Ltd.Şti. tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

1000 lt çif serpantinli hızlı boyler 2000 lt/h analizine dayanak olarak açıklalamaları kapsamında sunulan, Toprak Tic.Şti.’ den alınan “işçilik dahil” ibareli fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen ifadeyi taşıdığı, Odak SMMM Ltd.Şti. tarafından onaylandığı, fiyat teklifi sunulması durumunda fiyat teklifinin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Ek-O6 sunulması gerekirken Ek-O5 sunulduğu,

Tespit edilmiştir.

Ayrıca anılan isteklinin açıklamaları kapsamında, analizlerde yer alan bazı malzemelere ilişkin alış, satış ve irsaliye faturalarının da görülmüştür. Ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.9 uncu maddesinde alış faturaları ile açıklama yapılmayacağı belirtildiğinden, sunulan faturaların da mevzuata uygun bir belgelendirme olmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen iş kalemleri için sunulan analizlerde girdi cinslerine yer verildiği, ancak analiz girdilerine ilişkin miktar ve birim fiyatların belirtilmemiş olması nedeniyle, analizlerin analiz mantığına uygun şekilde düzenlenmediği belirlenmiştir.  Dolayısıyla, söz konusu istekli tarafından sunulan analizlerin uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte, yapılan belgelendirmelerin de şeklen mevzuata uygunluğu konusunda değerlendirmeler yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin uygun olmadığı anlaşıldığından, iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 

İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde, açıklamaları kabul edilmeyen İfşat Mühendislik ve İnşaat (Murat İfşat), Bayram Cıvış ve Yüksel Plan Proje İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde, anılan istekliler tarafından genel olarak irsaliyeli fatura, alış, satış faturası sunulmak suretiyle açıklama yapıldığı, sunulan proforma faturaların üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunmadığı, bazı proforma faturaların ve fiyat tekliflerinin SMMM ya da YMMM tarafından onaylanmadığı belirlendiğinden, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

          Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Turanlar İnş. Taah. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.