ÖZET: Bu Sayıştay kararında, bir mal alım işine ilişkin olarak yükleniciye verilen süre uzatımının hukuki geçerliliği ve gecikme cezasının uygulanıp uygulanmayacağı konusu ele alınmıştır. Sözleşmenin 10. maddesi gereği malın teslim tarihi 10.07.2014 olarak belirlenmişken, yüklenici çeşitli nedenlerle süre uzatımı talep etmiş ve bu talepler doğrultusunda teslim tarihi 30.08.2014’e kadar uzatılmıştır. Ancak, verilen süre uzatımlarının yüklenicinin taahhüdüne konu olmayan işlerden kaynaklandığı ve mücbir sebep olarak kabul edilemeyecek durumlar olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yüklenicinin gecikme cezası kesilmeyi gerektiren bir durumla karşılaşmadığı ve dolayısıyla kamu zararının oluşmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle, gecikme cezası kesilmemesi yönündeki karar, hukuki dayanakları ve sözleşme hükümleri çerçevesinde doğru bulunmuş ve Sayıştay, konu hakkında ilişilecek bir husus olmadığını ifade etmiştir. Karar, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde temyiz ve yargılamanın iadesi yollarının açık olduğu belirtilerek oybirliğiyle alınmıştır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 5
Karar No 162
İlam No 183
Tutanak Tarihi 7.4.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Gecikme cezası

…… taahhüdündeki ……Mal Alım İşi ile ilgili olarak; usulüne uygun olmayan süre uzatım kararı nedeniyle süresinde bitirilemeyen işler için gerekli gecikme cezasının kesilmemesi sonucu …… TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

26.05.2014 tarihinde Belediye ile Yüklenici arasında imzalanan mal alımına ilişkin sözleşmenin 10 uncu maddesinde;

“Sözleşme imzalandıktan sonra 45 gün içinde” malın teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.

“Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1.Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır.

25.1.1. Mücbir sebepler:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı.

e) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

25.1.2.Yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,

zorunludur.”

“Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi” başlıklı 34’üncü maddesinin 2 no’lu bendinde ise;

“Yüklenicin, sözleşme uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde, gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %1(bir) oranında gecikme cezası uygulanır.”

denilmektedir.

Söz konusu malın teslim tarihi 10.07.2014 iken; yüklenici 07.07.2014 tarihli dilekçesiyle, bakımı ve merdiven montajı yapılacak Belediyeye ait itfaiye aracının teknik şartname dışında kaynaklanan şanzıman revizyonu, kaporta doğrultma işi ve şoför mahallinin komple döşeme işlerinden dolayı süre uzatımı istemiş ve 09.07.2014 tarihli süre uzatım kararı ile kendisine ek süre verilerek teslim tarihi 01.08.2014 olarak belirlenmiştir. Ancak yüklenici 05.08 2014 tarihli dilekçesiyle yeniden İdareye başvurarak, karasör aksamının yapılan merdivene uyumsuz olmasından dolayı, ön ve arka modül karasörün yeni olarak imal edilmekte olduğu gerekçesiyle ikinci bir süre uzatımı istemiş ve 11.08.2014 tarihli süre uzatım kararı ile yükleniciye ikinci kez ek süre verilerek malın teslim tarihi 30.08.2014 olarak belirlenmiştir. Mal alımına ilişkin kabul tutanağından işin 28.08.2014 tarihinde sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde İdareye teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Verilen süre uzatımları işin yapımı sırasında işin Teknik Şartnamesine göre yüklenicinin taahhüdüne konu olmayan hususlardan ortaya çıkmıştır.

Ayrıca Yüklenici taahhüdüne konu olmayan bu çalışmalarını iş artışına konu etmeden bedelsiz olarak yapmıştır.

Verilen süre uzatımı yüklenicinin yapmakla yükümlü kılındığı işten kaynaklı süre uzatımı değildir. Gecikme cezası kesmeyi gerektiren durum oluşmaması nedeniyle de gecikme cezası kesilmemiştir. Dolayısıyla verilen süre uzatımından kaynaklanan bir kamu zararının söz konusu olmadığı anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.