|
ÖZET: Başvuru, Ankara Sincan ilçesi Beyobası Mahallesi’nde sürekli elektrik kesintileri yaşandığı ve bu durumun evdeki elektrikli cihazların bozulmasına neden olduğu iddiasıyla yapılmıştır. Başvuranlar, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi, maddi ve manevi zararlarının tazmin edilmesi ve elektrik hizmetinin kesintisiz sağlanması talebinde bulunmuşlardır. Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, başvuruya ilişkin yaptığı açıklamada, enerji nakil hattında meydana gelen arızaların zamanında giderildiğini, kesintilerin çoğunlukla hava koşulları ve kuş çarpmalarından kaynaklandığını belirtmiştir.
Yapılan incelemelerde, başvuru sahiplerinin iddialarının doğruluğu konusunda yeterli bulguya ulaşılamamıştır. Elektrik dağıtım şirketi, 2023 yılı için yıllık kesinti sayısının aşıldığını kabul etmekle birlikte, cihaz hasarının meydana geldiği tarihte herhangi bir şebeke arızası veya voltaj dalgalanması tespit edilmediğini ifade etmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddedilmesi yönünde bir karar alınmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranlara ve Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16824-S.23.26440
BAŞVURU NO : 2023/7829
KARAR TARİHİ : 29.12.2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
Elektrik kesintisi ve tazminatı hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuru sahipleri, ikamet ettikleri Ankara Sincan ilçesi Beyobası
Mahallesi Akçebaşı Caddesinde sürekli elektrik kesintisi yaşandığını, bu kesintiler sebebiyle evlerinde bulunan elektrikle çalışan cihazların bozulduğunu, bundan dolayı da gıda ürünlerin de zarar gördüğünü, sürekli elektrik kesintisi hakkında ihbarda bulunulmasına rağmen mağduriyetlerinin çözümlenmediğini belirterek elektrik kesintilerinden kaynaklı mağduriyetlerinin giderilmesini, maddi ve manevi zararın karşılanmasını, elektrik hizmetinin kesintisiz verilmesini ve kalıcı çözüm bulunmasını talep etmektedirler.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 15/06/2023 tarih ve sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazılarına istinaden Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin 26/07/2023 tarih ve sayılı yazılarında;
2.1) Başvuruya konu olan bölge, Hema DM-605 Olukpınar-Beyobası enerji nakil hattından
beslenmektedir. Bölgeyi besleyen enerji nakil hattında meydana gelen son altı aylık arıza kayıtları incelenmiştir. Başvurucunun enerji almış olduğu enerji nakil hattında, kesici arızası, sigorta arızası ile enerji arzını sağlayan mevcut hatta oluşan çeşitli arızalar ve bu arızaların giderilebilmesi için hatta kesme ve yeniden enerjilendirme işlemi gerçekleştirildiği esnada meydana geldiği anlaşılmıştır. Yaşanan arızalara ekiplerimizce müdahale edilerek hatta en kısa sürede enerji verilmiştir. Şikâyete konu olan
06.06.2023 tarihinde 20.04 – 20.18 saatleri arasında fider açması sebebiyle kesintiden etkilenilmiştir. Bu
arızadan 3 dakika sonra bölgeden faz eksiği ihbarı gelmiş olup 06.06.2023 tarihi saat 20.21’den tarihi saat 00.06 arasında sigorta arızası nedeniyle kesinti yaşanmış olup arızanın giderilmesi ile yasal süreler içerisinde enerji arzı sağlanmıştır. Yapılan incelemede bölgede enerji nakil hattına
10.07.2023 tarihinde programlı bakım onarım çalışması yapıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada arızaya
sebebiyet verebilecek noktalar onarılarak tel bağlı olan 3.şahısların hat başları açılarak kilit altına alınmıştır. Bakım tarihinden sonra bölgede zaman zaman yüksek gerilim sigorta atmasından kaynaklı voltaj ve faz sorunu yaşanmıştır. Bölgeyi besleyen enerji nakil hattında 10.07.2023 ve 19.07.2023 tarihlerinde daha önceden tespiti yapılmış ve arızaya sebebiyet verebilecek noktaların onarımı, tel bağlı olan hatbaşlarının yüksek gerilim sigortaya çevrilmesi ve tel bağlı olan 3. şahısların hattan ayrılma çalışması ile 20.07.2023 tarihinde tesis çalışması yapılmıştır. Bölgede kronik olarak kesici açmasına bağlı kesinti bulunmamaktadır. Zaman zaman hava şartlarına ve kuş çarpmalarına bağlı olarak yüksek gerilim sigorta atması arızaları yaşanmaktadır.
2.2) Voltaj dalgalanması olup olmadığına ilişkin, başvuru sahibi ile 11.09.2023 tarihinde tekrar arıza
ekiplerimizce görüşülerek voltaj ölçümü alınmıştır. Alınan voltaj değerlerinin nominal değerlerde olduğu ve sulama sezonuna bağlı genel olarak gerilim düşümü yaşandığı ile ilgili bilgiler verilmiştir. Başvuru sahibi ise mevcutta sorunun bulunmadığını belirtmiştir. Olası bir durumda kesinti, dalgalanma vs.
yaşaması durumunda yardımcı olunacağının bilgisi de verilmiştir.
2.3) Hema DM Olukpınar – Beyobası enerji nakil hattı için 28.09.2023 tarihinde bakım ekipleri tarafından
onarım çalışmaları da yapılacaktır. Başvurucunun tesisatında 2023 yılı için yıllık kesinti sayı-süre eşik değerleri şimdiden aşıldığından tazminat hakkının doğduğunu, yıllık kesinti tazminat hakkı ödemeleri 18’inci madde uyarınca hesaplanarak 2023 yılının tamamlanması halinde Kalite Yönetmeliği’nin
“tazminat ödemeleri” başlıklı 27 inci maddesinin 1’inci fıkrası doğrultusunda şirket tarafından tazminat ödemelerinin gerçekleştirileceği, hasar tazmininin, teçhizat hasarlarını kapsamakta, buzdolabındaki ürün, yiyecek vb. ürünlerin bozulmasının Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin
Kalite Yönetmeliği kapsamında olmadığı,
2.4) Olumsuz hava şartları kaynaklı hasar durumunu beyan eden kullanıcıların talepleri incelenirken
öncelikle kullanıcıların enerjilendirilmekte olduğu envanterlerde herhangi bir hasar durumunun (yüksek gerilim kaynaklı) oluşup oluşmadığı tespiti sonrasında bölgeden gelen arıza kayıtları incelenerek hasar başvuruları bu kapsamda değerlendirilmektedir. Ancak bu müracaat için yapılan incelemelerde şebekede herhangi hasara sebebiyet verecek duruma rastlanmamıştır. Netice itibariyle, cihaz hasarının meydana geldiği tarihte dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir şebeke arızası, voltaj dalgalanması vb. bir duruma rastlanmadığından hasarın karşılanmasına yönelik talebinin olumsuz olarak sonuçlandırıldığı, Açıklamaları yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’
başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , ‘Yargı yolu’ başlıklı 125’inci maddesinde; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. …İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”
“Tüketicilerin korunması” başlıklı 172’nci maddesinde; “Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun amacıyla ilgili 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı;
elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır.”
6) 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun ‘Giderim yükümlülüğü’ başlıklı 69’uncu maddesinde, “Bir
binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.”
7) 29/12/2020 tarih ve 31349 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik
Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğinde,
7.1) “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde,
pp) Uzun kesinti: Üç dakikadan uzun süren kesintiyi, rr) Uzun süreli kesinti tazminatı: Kentsel dağıtım bölgesinde 10 saati, kentaltı dağıtım bölgesinde 11 saati ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için; kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından ödenen tazminatı, ss) Yıllık kesinti tazminatı: Bir takvim yılı içerisinde meydana gelen kesintiler için Tablo 9-A’da yer alan eşik süre ve/veya eşik sayı değerlerinin aşılması nedeniyle kullanıcılara ödenen tazminatı, ifade eder.
7.2) Aynı Yönetmelikte “Kullanıcı hasarının tazmini” başlıklı 26’ncı maddesinde,
(1) Kullanıcı, elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içerisinde dağıtım şirketine talepte bulunur.
(2) Kullanıcı tarafından yapılan teçhizat hasarının tazminine ilişkin başvurularda, hasarın niteliği, kullanıcı tesisinin durumu, dağıtım sisteminde meydana gelen kesinti, arıza, gerilim dalgalanması gibi hususlarda dağıtım şirketi tarafından yapılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Kullanıcı teçhizatı hasarının tazmin edilebilmesi için hazırlanan teknik rapor sonucunda söz konusu hasarın dağıtım sisteminden kaynaklandığının tespit edilmesi gereklidir.
(3) Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde başvurunun haklı bulunmadığı durumda, dağıtım şirketi başvuruyu müteakip 10 (on) iş günü içerisinde, gerekçe ve inceleme sonuçlarını içeren teknik rapor ile birlikte kullanıcıya bildirimde bulunur.
(4) Başvurunun haklı bulunduğu durumlarda; a) Dağıtım şirketi tarafından hasarın onarımının ya da hasarın onarımı için anlaşmalı servise/servislere yönlendirme yöntemlerinden birinin tercih edilmesi halinde, başvuru tarihini müteakip 3 (üç) iş günü içerisinde dağıtım şirketi hasarın tazminine ilişkin hususları kullanıcıya bildirir. Teçhizatın garanti haklarının korunması kaydıyla onarım, cihazın bulunduğu yerde veya başka bir yerde yapılabilir. Onarım, kullanıcının başvurusunun haklı bulunmasından itibaren azami 15 (on beş) gün içerisinde gerçekleştirilir.
b) Dağıtım şirketi tarafından onarım masrafının ödenmesinin tercih edilmesi halinde ise başvuru tarihini müteakip 10 (on) iş günü içerisinde, dağıtım şirketi hasarın tazminine ilişkin hususları kullanıcıya bildirir.
Kullanıcı tarafından teçhizatın onarım masrafına ilişkin faturanın ibraz edilmesinden itibaren dağıtım şirketi tarafından 5 (beş) iş günü içerisinde, kullanıcının tercih ettiği şekilde (banka/PTT vb. aracılığıyla)
fatura tutarı ödenir.
(5) Hasar gören teçhizatın onarımının yapılamaması durumunda dağıtım şirketi tarafından tespit edilecek/ettirilecek rayiç bedel veya dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde kullanıcının talep ettiği bedel kullanıcıya ödenir.
(6) Teçhizat hasarına ilişkin dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında uyuşmazlık olması durumunda uyuşmazlık, konusuna göre tüketici hakem heyetlerinde ve/veya tüketici mahkemelerinde çözüme kavuşturulur.
8) 30/5/2018 tarih ve 30436 sayılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde,
8.1) “Tedarikçilerin yükümlülükleri” başlıklı 38 inci maddesinde; “(1) Tedarikçi aşağıda belirtilen
yükümlülükleri yerine getirir: a) Elektrik kesintileri hariç anlaşma koşulları çerçevesinde taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlar.”
8.2) “Tüketici şikayetleri çözüm mekanizması” başlıklı 40’ıncı maddesinde; “(1) Tedarikçiler;
tüketicinin şikâyetlerinin iletildiği, kaydedildiği ve tüketici tarafından takip edilebildiği iletişim kanallarını tesis etmekle ve kendisine iletilen talepleri 15 iş günü içerisinde sonuçlandırarak tüketiciyi bilgilendirmekle yükümlüdür.”
8.3) “Tüketicilerin korunması” başlıklı 52’nci maddesinde; “(5) Planlı elektrik kesintileri söz konusu
olması durumunda bu tüketiciler elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla öncelikle bilgilendirilirler. (6) Plansız elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler kesinti ile ilgili durum hakkında elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla bilgilendirilirler.”
8.4) “Tüketicilerin bilgilendirilmesi ile tüketici hakları ve zararların tazmini” başlıklı 56’ncı
maddesinde; “(1) Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen, gerekli bilgilendirme faaliyetini, yerine getirmekle yükümlüdür. (2) Tüketicilerin bilgilendirilmesi görevi, ilgili tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezleri tarafından yürütülür. İlgili tüzel kişiler, tüketicilere ücretsiz olarak broşür, katalog gibi araçlar dağıtabilir ve/veya elektronik posta veya kısa mesaj gönderebilir. Bu madde
kapsamında yapılacak bilgilendirmeler, ayrıca internet sitesi üzerinden de kolayca ulaşılabilecek bir biçimde yayımlanır. (3) Dağıtım şirketi, tüketicinin talebi halinde ve her takvim yılı içerisinde iki defadan fazla olmamak üzere, tüketicinin geçmiş 24 aya yönelik elektrik enerjisi tüketimini tek zamanlı veya çok zamanlı olarak kWh cinsinden gösteren belgeyi ücretsiz olarak sunmakla yükümlüdür. (4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, tüketicileri dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek programlı kesintiler hakkında yazılı, işitsel veya görsel basın yayın kuruluşları aracılığıyla ve internet sitesinde, ayrıca isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az kırk sekiz saat önce nihai tüketicilere bilgilendirmekle yükümlüdür.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuru sahipleri özetle, ikamet ettikleri Ankara Sincan ilçesi Beyobası Mahallesi Akçebaşı
Caddesinde sürekli elektrik kesintisi yaşandığını, bu kesintiler sebebiyle evlerinde bulunan elektrikle çalışan cihazların bozulduğunu, bundan dolayı da gıda ürünlerin de zarar gördüğünü, sürekli elektrik kesintisi hakkında ihbarda bulunulmasına rağmen mağduriyetlerinin çözümlenmediğini belirterek elektrik kesintilerinden kaynaklı mağduriyetlerinin giderilmesini, maddi ve manevi zararın karşılanmasını, elektrik hizmetinin kesintisiz verilmesini ve kalıcı çözüm bulunmasını talep etmektedirler.
11) Başvuruya konu hususlarla ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından başvurucunun enerji almış olduğu
enerji nakil hattında, kesici arızası, sigorta arızası ile enerji arzını sağlayan mevcut hatta oluşan çeşitli arızalar ve bu arızaların giderilebilmesi için hatta kesme ve yeniden enerjilendirme işlemi gerçekleştirildiği esnada meydana geldiği, arızaya müdahale edilerek hatta en kısa sürede enerji verildiği, bakımdan sonra bölgede zaman zaman yüksek gerilim sigorta atmasından kaynaklı voltaj ve faz sorunu yaşandığı, bölgeyi besleyen enerji nakil hattında 10.07.2023 ve 19.07.2023 tarihlerinde daha önceden tespiti yapılmış ve arızaya sebebiyet verebilecek noktaların onarımı, tel bağlı olan hatbaşlarının yüksek gerilim sigortaya çevrilmesi ve tel bağlı olan 3. şahısların hattan ayrılma çalışması ile 20.07.2023 tarihinde tesis çalışması yapıldığı, 11.09.2023 tarihinde arıza ekiplerince voltaj ölçümü alındığı, alınan voltaj değerlerinin nominal değerlerde olduğu ve sulama sezonuna bağlı genel olarak gerilim düşümü yaşandığı, başvuru sahibince mevcutta sorunun bulunmadığının belirtildiği, başvurucunun tesisatında
2023 yılı için yıllık kesinti sayı-süre eşik değerleri şimdiden aşıldığından tazminat hakkının doğduğu, öte
yandan olumsuz hava şartları kaynaklı hasar durumunu beyan eden kullanıcıların talepleri incelenirken öncelikle kullanıcıların enerjilendirilmekte olduğu envanterlerde herhangi bir hasar durumunun (yüksek gerilim kaynaklı) oluşup oluşmadığı tespiti sonrasında bölgeden gelen arıza kayıtları incelenerek hasar başvurularının bu kapsamda değerlendirildiği, yapılan incelemelerde şebekede herhangi hasara sebebiyet verecek duruma rastlanmadığı, cihaz hasarının meydana geldiği tarihte dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir şebeke arızası, voltaj dalgalanması vb. bir duruma rastlanmadığından hasarın karşılanmasına yönelik talebinin olumsuz olarak sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
12) Söz konusu bölgede 29/05/23 ile 06/06/23 tarihlerinde geçici arızadan kaynaklı kesinti yaşandığı,
enerji hatlarına kuş çarpmasından ve kuş yuvasından kaynaklı yüksek gerilim sigorta arızalarına bağlı voltaj sorunu yaşandığı, 10/07/2023 tarihinde ise planlı kesinti ile daha önceden tespiti yapılan ve arızaya sebebiyet verebilecek noktaların onarımlarının yapıldığı, planlı kesinti tarihinden sonra bölgede kesinti ve arıza kaydı bulunmadığı, Elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle başvurucunun teçhizatında oluşabilecek hasara ilişkin olarak Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende
Satış Faaliyetine İlişkin Kalite Yönetmeliğinin 26’ncı maddesi uyarınca Dağıtım Şirketine başvuruda bulunulması halinde değerlendirileceği belirtilmiştir.
13) Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı
işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125’inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. İdarenin işlem ve eylemlerinden dolayı idare edilenlerin uğrayacakları her türlü zararın tazmini
İdarenin sorumluluğu altındadır.
14) Elektrik dağıtım hizmeti özel dağıtım şirketleri aracılığıyla yerine getirilen, söz konusu hizmetin
gereklerinin yapmak konusunda da ilgili dağıtım şirketinin sorumlu olduğu hizmet biçimidir. Söz konusu hizmetlerin tüketicilere sunulması aşamasında dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını sağlamakla yükümlüdür. Nitekim elektrik hizmetlerinde yaşanan kesinti ve arızaların bulunması durumunda da gerekli inceleme ve araştırmaları ivedilikle yaparak tüketicilere sunulan hizmetin iyi işlemesini sağlamakla mükelleftir.
15) Elektrik hizmetinin sağlanması özü itibariyle kamu hizmeti olarak nitelendirebilen ve dağıtım
şirketlerinin ve tedarikçi şirketin idare hukuku kurallarıyla bağlı olduğu bir hizmet çeşididir. Bu kapsamda dağıtım şirketi ve tedarikçi firma hizmetin sağlanması aşamasında hizmetin kesintisiz ve iyi işlemesini sağlamak durumundadır. Hizmetin kötü işlemesi; idare tarafından sağlanması beklenen hizmetin hiç işlememesi yahut geç işlemesi gibi durumların varlığı olarak nitelenmektedir. 6446 sayılı
Elektrik Piyasası Kanununun amaçları arasında elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının vurgulandığı, Elektrik Piyasasında
Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğinde de Dağıtım şirketinin, dağıtım faaliyeti gösterdiği bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden sorumlu belirtilmiştir.
Elektrik üretimi ve dağıtımının tehlikeli faaliyet kapsamında olması nedeniyle bu amaca hizmet eden tüm organizasyon ile teknik cihazların kişilerin yaşamı ve vücut bütünlüklerinin korunmasına ilişkin gerekliliklere uygun ve güvenli şekilde yerleştirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu kapsamda kullanılan binalar, teknik ekipmanlar ile diğer cihazların bakım ve onarımının yapılması, korunması, gerekirse etkisiz hâle getirilmesi de bu yükümlülüğün bir parçasıdır.
16) Somut olayın incelenmesinde Dağıtım Şirketi tarafından yapılan tespit ve açıklamalardan başvuruya
konu bölgede mevcut hatta oluşan çeşitli arızalar ve bu arızaların giderilebilmesi için hatta kesme ve yeniden enerjilendirme işlemi gerçekleştirildiği esnada meydana geldiği, arızanın giderilerek hatta en kısa sürede enerji verildiği, şikâyete konu olan 06.06.2023 tarihinde 20.04 – 20.18 saatleri arasında fider açması sebebiyle kesintiden etkilenildiği, bu arızadan 3 dakika sonra bölgeden faz eksiği ihbarı gelmiş olup 06.06.2023 tarihi saat 20.21’den tarihi saat 00.06 arasında sigorta arızası nedeniyle kesinti yaşanmış olup arızanın giderilmesi ile yasal süreler içerisinde enerji arzının sağlandığı, anılan bölgede enerji nakil hattına 10.07.2023 tarihinde programlı bakım onarım çalışması yapıldığı, bakımdan sonra bölgede zaman zaman yüksek gerilim sigorta atmasından kaynaklı voltaj ve faz sorunu yaşandığı,
bölgeyi besleyen enerji nakil hattında 10.07.2023 ve 19.07.2023 tarihlerinde daha önceden tespiti yapılmış ve arızaya sebebiyet verebilecek noktaların onarımı, tel bağlı olan hatbaşlarının yüksek gerilim sigortaya çevrilmesi ve tel bağlı olan 3. şahısların hattan ayrılma çalışması ile 20.07.2023 tarihinde tesis çalışmasının yapıldığı, zaman zaman hava şartlarına ve kuş çarpmalarına bağlı olarak yüksek gerilim sigorta atması arızaları yaşandığı, voltaj dalgalanması olup olmadığına ilişkin, başvuru sahibi ile
11.09.2023 tarihinde tekrar görüşülerek voltaj ölçümünün yapıldığı, alınan voltaj değerlerinin nominal
değerlerde olduğu ve sulama sezonuna bağlı genel olarak gerilim düşümü yaşandığı, başvuranın tesisatında 2023 yılı için yıllık kesinti sayı-süre eşik değerleri şimdiden aşıldığından tazminat hakkının doğduğunu, yıllık kesinti tazminat hakkı ödemelerinin 2023 yılının tamamlanması halinde mezkur yönetmelik hükümleri kapsamında tazminat ödemelerinin gerçekleştirileceği, bu bölgede 29/05/23 ile 06/06/23 tarihlerinde geçici arızadan kaynaklı kesinti yaşandığı, enerji hatlarına kuş çarpmasından ve kuş yuvasından kaynaklı yüksek gerilim sigorta arızalarına bağlı voltaj sorunu yaşandığı, 10/07/2023 tarihinde ise planlı kesinti ile daha önceden tespiti yapılan ve arızaya sebebiyet verebilecek noktaların onarımlarının yapıldığı, planlı kesinti tarihinden sonra bölgede kesinti ve arıza kaydı bulunmadığı, cihaz hasarının meydana geldiği tarihte dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir şebeke arızası, voltaj dalgalanması vb. bir duruma rastlanmadığı anlaşılmaktadır.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış
Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği hükümleri kapsamında 2021 ve 2022 yılları için elektrik kesintisinde kaynaklı başvuru sahiplerine tazminat ödemesinin yapıldığı, yine 2023 yılı için yıllık kesinti sayı-süre eşik değerleri şimdiden aşıldığından başvuru sahiplerine tazminat ödeme yükümlüğünün doğduğu, öte yandan söz konusu bölgede enerji nakil hattına programlı bakım onarım çalışmasının yapıldığı, tesis çalışmasının yapıldığı, sadece hava şartları ve kuş çarpmalarından kaynaklı yüksek gerilim sigorta atma arızalarının yaşandığı, ancak cihaz hasarının meydana geldiği tarihte dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir şebeke arızası, voltaj dalgalanması vb. durumların tespitinin yapılamadığı, dolayısıyla kesinti kaynaklı tazminat haklarının dağıtım şirketi tarafından değerlendirileceği ve anılan bölgede yapılan bakım, onarım ve iyileştirme çalışmalarının yapıldığı dikkate alındığında idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye
başlaması” başlıklı 21’inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını,
başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiş olup Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 38’inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi ve dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 05/12/2023 tarihli ve ile sayılı yazılar ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANLARA ve BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/