|
ÖZET: Başvuru, Hatay ili Samandağ ilçesi Deniz Mahallesi’nde bulunan TR 17 numaralı trafodan beslenen hatların sürekli arızalandığı ve bu nedenle sık sık elektrik kesintileri yaşandığı iddialarına dayanmaktadır. Başvuran, bu sorunun çözülmesi için kalıcı bir çözüm talep etmektedir. İlgili idare, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş., başvuruya verdiği yanıtta, 2018 yılı içinde planlı kesintilerin yanı sıra arıza kaynaklı 24 kesinti yaşandığını belirtmiş ve bu kesintilerin nedenlerini aşırı yük, hava koşulları ve bakım ihtiyaçları olarak açıklamıştır. Ancak, yapılan bakımlara rağmen sorunların devam ettiği ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için gerekli adımların atılması gerektiği sonucuna varmıştır. İlgili mevzuat gereği, elektrik dağıtım hizmetinin kesintisiz sağlanması gerektiği vurgulanmış ve bu hizmetin sağlanmasında dağıtım şirketinin sorumluluğu olduğu belirtilmiştir. Başvuranın yaşadığı sorunların çözülmesi için Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye tavsiyede bulunulmuş ve bu tavsiyenin uygulanması için 30 gün içinde gerekli işlemlerin yapılması gerektiği ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/2252-S.3313
BAŞVURU NO : 2018/14838
KARAR TARİHİ : 07/05/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TEDAŞ TOROSLAR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Elektrik kesintilerinin giderilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 12/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran …,
Hatay ili Samandağ ilçesi Deniz Mahallesi Bulut Sokakta bulunan TR 17 numaralı trafodan beslenen hatların ve trafoya bağlı panonun sürekli olarak arızalandığını, civarda elektrik kesintisi yaşanmazken bu bölgede sık sık elektrik kesintisi yaşandığını ve defalarca başvuru yapılmasına rağmen sorunun devam ettiğini belirterek, konuya ilişkin kalıcı bir çözüm üretilerek mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 12/12/2018 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Toroslar
Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 15/1/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1) Başvuranın bahsettiği bölgede 2018 yılı içerisinde 2 adet bakım çalışması ve 1 adet TEİAŞ
çalışması kapsamında bildirimli (planlı) kesinti yapıldığı, kesintilerin toplam süresinin 12,87 saat olduğu, söz konusu planlı kesintilerin, Elektrik Dağıtım ve Perakende Satışına İlişkin
Hizmet Kalitesi Yönetmeliği gereği, dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış müdahale gerektiren durumlarda; dağıtım şirketinin internet sitesinde yayımlanmasına ilaveten talep eden kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarihi, başlangıcı ve sona erme zamanının, başlangıç zamanından en az 72 saat önce nihai tüketicilere bildirilmesi gereğine riayet edilerek müşteriler ile paylaşıldığı,
2.2) Arıza kaynaklı olarak ise 24 adet kesinti yaşandığı, kesinti süresinin 68,16 saat olduğu,
kesintilerin; aşırı yük, olumsuz hava koşulları ve bakım ihtiyaçları nedeniyle sigorta ve kesici arızaları meydana geldiği ve yapılan bakımlar ile arıza unsuru olan malzemelerin arızalanmasının önüne geçildiği,
2.3) Şirketin başvuruya konu bölgede periyodik bakımlar yaptığı, söz konusu çalışmalar
kapsamında kesintilere neden olan malzemelere gerekli bakımlar yapıldığı, değişmesi gereken malzemelerin değiştirilerek bu malzemeler kaynaklı oluşabilecek arızaların önüne geçildiği,
2.4) Yapılan bakımlara rağmen söz konusu lokasyonda aşırı akım çekmesinin devam ettiği,
ölçüm yapılan trafoda, nötr üzerinde 53 A akım ölçüldüğü, bu değere bölgedeki kaçak kullanımın sebebiyet verdiği yönünde değerlendirildiği,
2.5) Bahsedilen bakım çalışmalarına ilave olarak kaçak kullanımın kontrolü için konunun
Kaçak Birimine aktarıldığı, İlgili birim tarafından söz konusu bölgede daha önce geniş ölçekli kaçak taraması yapılmadığı, ancak 07-11/01/2019 tarih aralığında tarama yapılacağı bilgisi alındığı,
2.6) Belirtilen bölgede gerekli bakım çalışmaları yapılmasının yanı sıra oluşan arızalara can ve
mal emniyeti açısından değerlendirmek suretiyle, ivedilikle öncelik sırasına göre müdahale edildiği, bakım çalışmalarında ve arızalara müdahalelerde arızaların tekrarlanmaması için gerekli özen ve hassasiyetin gösterildiği, söz konusu bölgede yatırıma ihtiyaç olmadığının değerlendirildiği ve kaçak biriminin yapacağı taramalar sonrasında kaçak kaynaklı arızaların önüne geçileceği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Tüketicilerin korunması” başlıklı 172 nci maddesinde; “Devlet, tüketicileri koruyucu
ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 30/5/2018 tarih ve 30436 sayılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin;
5.1) “Tedarikçilerin yükümlülükleri” başlıklı 38 inci maddesinde; “(1) Tedarikçi aşağıda
belirtilen yükümlülükleri yerine getirir: a) Elektrik kesintileri hariç anlaşma koşulları çerçevesinde taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlar.”
5.2) “Tüketici şikayetleri çözüm mekanizması” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “(1)
Tedarikçiler; tüketicinin şikâyetlerinin iletildiği, kaydedildiği ve tüketici tarafından takip edilebildiği iletişim kanallarını tesis etmekle ve kendisine iletilen talepleri 15 iş günü içerisinde sonuçlandırarak tüketiciyi bilgilendirmekle yükümlüdür.”
5.3) “Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci” başlıklı 43 üncü maddesinde; “(1) 42 nci
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.”
5.4) “Tüketicilerin korunması” başlıklı 52 nci maddesinde; “(5) Planlı elektrik kesintileri
söz konusu olması durumunda bu tüketiciler elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla öncelikle bilgilendirilirler. (6) Plansız elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler kesinti ile ilgili durum hakkında elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla bilgilendirilirler.”
5.5) “Tüketicilerin bilgilendirilmesi ile tüketici hakları ve zararların tazmini” başlıklı 56
ncı maddesinde; “(1) Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen, gerekli bilgilendirme faaliyetini, yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Tüketicilerin bilgilendirilmesi görevi, ilgili tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezleri tarafından yürütülür. İlgili tüzel kişiler, tüketicilere ücretsiz olarak broşür, katalog gibi araçlar dağıtabilir ve/veya elektronik posta veya kısa mesaj gönderebilir. Bu madde kapsamında yapılacak bilgilendirmeler, ayrıca internet sitesi üzerinden de kolayca ulaşılabilecek bir biçimde yayımlanır.
(3) Dağıtım şirketi, tüketicinin talebi halinde ve her takvim yılı içerisinde iki defadan fazla olmamak üzere, tüketicinin geçmiş 24 aya yönelik elektrik enerjisi tüketimini tek zamanlı veya çok zamanlı olarak kWh cinsinden gösteren belgeyi ücretsiz olarak sunmakla yükümlüdür.
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, tüketicileri dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek programlı kesintiler hakkında yazılı, işitsel veya görsel basın yayın kuruluşları aracılığıyla ve internet sitesinde, ayrıca isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az kırk sekiz saat önce nihai tüketicilere bilgilendirmekle yükümlüdür.”
hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, Hatay ili Samandağ ilçesi Deniz Mahallesi Bulut Sokakta bulunan TR 17 numaralı
trafodan beslenen hatların ve trafoya bağlı panonun sürekli olarak arızalandığını, civarda elektrik kesintisi yaşanmazken bu bölgede sık sık elektrik kesintisi yaşandığını ve defalarca başvuru yapılmasına rağmen sorunun yaşanmaya devam ettiğini belirterek konuya ilişkin kalıcı bir çözüm üretilerek mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
8) Başvuranın ikamet ettiği bölgede planlı ve plansız olmak üzere sık sık elektrik kesintilerinin
yaşandığı, bu durumun başvuran nezdinde mağduriyete yol açtığı, yapılan incelemelere göre;
2018 yılı içerisinde plansız olarak 24 adet ve toplamda 68,16 saat elektrik kesintisi yaşandığı,
ilgili Şirket gerekli çalışmaları yaptığını ifade etse de başvuran sorununun nihai bir sonuca ulaşmadığı gerekçesiyle söz konusu arızaların kalıcı olarak çözümlenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
9) Elektrik dağıtım hizmeti özel dağıtım şirketleri aracılığıyla yerine getirilen, söz konusu
hizmetin gereklerinin yapmak konusunda da ilgili dağıtım şirketinin sorumlu olduğu hizmet biçimidir. Söz konusu hizmetlerin tüketicilere sunulması aşamasında dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını sağlamakla yükümlüdür. Nitekim elektrik hizmetlerinde yaşanan kesinti ve arızaların bulunması durumunda da gerekli inceleme ve araştırmaları ivedilikle yaparak tüketicilere sunulan hizmetin iyi işlemesini sağlamakla mükelleftir.
10) Elektrik hizmetinin sağlanması özü itibariyle kamu hizmeti olarak nitelendirebilen ve
dağıtım şirketlerinin ve tedarikçi şirketin idare hukuku kurallarıyla bağlı olduğu bir hizmet çeşididir. Bu kapsamda dağıtım şirketi ve tedarikçi firma hizmetin sağlanması aşamasında hizmetin kesintisiz ve iyi işlemesini sağlamak durumundadır. Hizmetin kötü işlemesi; idare tarafından sağlanması beklenen hizmetin hiç işlememesi yahut geç işlemesi gibi durumların varlığı olarak nitelenmektedir.
11) İlgili Şirket tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgede, yapılacağı belirtilen
kaçak taramasının yapıldığı, tespit edilen kaçak kullanım durumlarıyla ilgili olarak bazı müdahalelerde bulunulduğu bilgisi telefon görüşmesinde tarafımıza aktarılmışsa da, başvuranın sorunun yaşanmaya devam ettiği, bir değişikliğin bulunmadığı ifadeleri göz önünde bulundurulduğunda sorunun kalıcı olarak çözülerek mağduriyetin tamamen ortadan kaldırılması gerektiği düşünülmektedir.
12) Başvuruya konu olaya ilişkin Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerde, söz konusu
bölgede yaşanan elektrik arızalarının giderilmesine yönelik tüm çalışmaların yapıldığı, kesintilere neden olan malzemelere gerekli bakımlar yapıldığı, değişmesi gereken malzemelerin değiştirilerek bu malzemelerden kaynaklı oluşabilecek arızaların önüne geçildiği, yapılan bakımlara rağmen söz konusu lokasyonda aşırı akım çekmesinin devam ettiği, bu duruma bölgedeki kaçak kullanımın sebebiyet verdiğinin değerlendirildiği, belirtilen bölgede gerekli bakım çalışmaları yapılmasının yanı sıra oluşan arızalara can ve mal emniyeti açısından değerlendirmek suretiyle ivedilikle öncelik sırasına göre müdahale edildiği, bakım çalışmalarında ve arızalara müdahalelerde arızaların tekrarlanmaması için gerekli özen ve hassasiyetin gösterildiği ve kaçak biriminin yapacağı taramalar sonrasında kaçak kaynaklı arızaların önüne geçileceği açıklamalarına yer verilmişse de; başvuranla yapılan görüşmelerde başvuruya konu arızaların devam ettiği, herhangi bir çözümün sağlanmadığı yönünde bilgiler alınmıştır.
13) Bu kapsamda söz konusu elektrik arızalarına tedarikçi firmanın faaliyetlerinin değil,
bölgedeki kaçak elektrik kullanımının sebep olduğu anlaşılsa da, ilgili idarenin konuya ilişkin gerekli araştırma ve çalışmaları yaparak bu duruma sebebiyet veren hususları tespit ederek diğer tüketicilerin mağduriyet yaşamasını önlemesi beklenmektedir. Nitekim tedarikçi firma 6.1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlamakla mükelleftir.
14) Kurumumuza yapılan değerlendirme sonucunda; başvuruya konu bölgede çeşitli
sebeplerle sürekli olarak yaşanmakta olan elektrik kesintilerine neden olan hususların tespit edilip, söz konusu arızaların giderilerek mağduriyetleri giderici yönde çalışmalar yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B) İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Hatay ili
Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUNU KABULÜNE,
Bölgede yaşanan elektrik kesintilerine neden olan hususların ortaya çıkarılarak çözüm getirilmesi yönünde TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Kararın bir örneğinin bilgileri için ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLARI BAKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi