|
ÖZET: Başvuran, Millî Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandığını ve sürekli görev yolluğu kapsamında kendisine ödenmesi gereken değişken giderin eksik ödendiğini iddia ederek, bu eksikliğin giderilmesini talep etmiştir. Başvuru, 30.08.2023 tarihinde yapılmış, ancak idare tarafından 25.08.2023 tarihinde reddedilmiştir. Başvuran, 6245 Sayılı Kanun’un ilgili maddelerine dayanarak, eksik ödenen yer değiştirme masrafının yasal faizi ile birlikte ödenmesini istemektedir.
İdarenin açıklamalarına göre, sürekli görev yolluğu ödemeleri, 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde düzenlenmektedir. Bu kanuna göre, aile fertlerini yeni görev yerine taşımayan personel için sadece kendilerine yönelik yol gideri ve gündelik ödenmektedir. Başvuranın aile fertlerini yeni görev yerine götürmediği belirtilmiş ve bu nedenle değişken gider unsurunun ödenmesi talebi reddedilmiştir. Ayrıca, 2023/1 Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nın 56. maddesi gereği, yurt içi yer değiştirme masrafının ödenmesi 01/01/2024 tarihinden itibaren geçerli olacaktır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve idarenin açıklamaları doğrultusunda reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine ilişkin kararın hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuran, bu karara karşı idari yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/1512-S.24.2453
BAŞVURU NO : 2023/13922
KARAR TARİHİ : 12.02.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kendisine sürekli görev yolluğu değişken giderinin ödenmesi istemine ilişkindir
BAŞVURU TARİHİ : 30.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Millî Savunma Bakanlığının 19.06.2023 tarihli Olur’u ile Kara
Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığından (Balıkesir/ ’ Komutanlığına (Şırnak/ / atandığını, aile götürülemeyen bir garnizona atanması nedeniyle ailesini Balıkesir
Garnizonunda bırakacağını beyan ettiğini ve Yurtiçi Sürekli Görev Yolluğu Bildirimi (YİSGY) tanzim edilerek yol ve yevmiye tutarı olarak tarafına 5.392,00 TL. ödeme yapılacağının tebliğ edildiğini, ancak söz konusu YİSGY bildiriminde 6245 Sayılı Kanunun 45’inci maddesinin 1’inci fıkrasının “c” bendinde geçen yer değiştirme masrafının değişken unsurunun hesaplanmadığını tespit ettiğini, bunun üzerine Kara
Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığına dilekçe ile başvuru yaparak sadece şahsını kapsayan ve eksik olarak ödenen yer değiştirme giderinin değişken unsurunun da ödenmesini talep ettiğini, ancak Kara
Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığının 25.08.2023 tarihli ve yazısı ile başvurunun reddedildiğini belirtmektedir. Başvuran, 6245 Sayılı Kanunun 45’inci maddesinin 1’inci fıkrası “c” bendi kapsamında eksik olarak ödenen yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tarafına eksik ödeme yapıldığı
16.08.2023 tarihinden karar tarihine kadar hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 04/09/2023 tarih ve S. sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden
Milli Savunma Üniversitesi Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 01/12/2023 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Personelin Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu Personel Şube Müdürlüğünde astsubay
kadrosunda atamalı olarak görev yapmakta iken Kara Kuvvetleri Komutanlığının 2023 yılı genel atama emri ile Şırnak/ / ’ Komutanlığına atama gördüğü ve 03/08/2023 tarihinde
Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığından ilişiğinin kesildiği, kendisine en son Temmuz 2023 dönemi maaşı ödendiği,
2.2) Şikayete konu işlemlerin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 10’uncu, 45’inci maddelerinin amir
hükümleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığının Ek’te bir örneği gönderilen görüşü kapsamında yürütüldüğü,
2.3) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 10’uncu maddesinin “Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta
iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar sürekli görev yolluğu olarak yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceğinin” hükme bağlandığı, bu hükme göre
“sürekli görev yolluğu bir göreve naklen atanan memur ve hizmetlilere eski memuriyet mahallinden eni görev mahallerine kadar kendilerine ve aynı zamanda aile fertlerine ait ev eşyalarının fiilen taşıtılması ve diğer zorunlu giderlerine karşılık olarak verilmektedir” hükmüne amir olduğu,
2.4) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 45’inci maddesinin; “Yurt içinde yer değiştirme masrafı memur
veya hizmetlinin; a. Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katı, b. Harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için yurt içi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurt içi gündeliğinin kırk katını aşamaz), c. Her kilometre veya deniz mili başına, yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi olarak hesaplanır.13,15,16 ve 17’nci maddelerde yazılı olup aile fertlerinin memur veya hizmetli ile birlikte olmaksızın başka bir mahalle gitmeleri veya bu mahalden dönüşleri dolayısıyla harcırah verilmesi kabul edilen hallerde, aile fertlerine verilecek yer değiştirme masrafı, bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazari itibara alınması suretiyle hesaplanır. Bu maddeye göre harcıraha müstehak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine c) bendi uyarında hesaplanacak miktarın yarısı ödenir.” Hükmünü amir olması,
2.5) Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığının naklen ataması yapılan ve ikametgahını ve aile fertlerini yeni
memuriyet mahalline taşımayarak sadece kendi nakil olan personele sürekli görev yolluğu olarak kendisi için yol gideri, gündelik ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 45’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yurt içi gündeliklerinin yirmi katı tutarında yer değiştirme giderinin ödenmesi, aile fertlerinin götürülmesi halinde aile gideri ile aile fertlerinin her biri için gündeliklerin on katı tutarından oluşan miktarın ödenmesi, evini nakletmesi halinde ise yurt içi değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün bulunduğunun belirtilmesi ışığında reddedildiği,
2.6) Başvuruya konu uyuşmazlığa ilişkin işlemlerin 03/09/2023 tarihli 32298 sayılı Resmi Gazete
yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı ile yeniden düzenlendiği, söz konusu madde ile “Kamu görevlilerinin yurt içinde sürekli görev ile başka yere naklen atanması halinde, yeni görev mahallinde yeniden göreve başlaması kaydıyla kendisine, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 45’inci maddesinin 1’inci
/
fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurlar (atandığı yere günübirlik gidip gelenler ile ikametgahının bulunduğu yere atananlar hariç olmak üzere), ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar ödenir.” Hüküm altına alındığı, ancak yapıla düzenlemenin 01/01/2024 tarihinden itibaren geçerli olacağı,
2.7) Başvuru sahibinin atama görmesi sebebiyle yurt içi sürekli görev yolluğundan faydalanmak maksadı
ile Kara Astsubay Meslek Okuluna vermiş olduğu bildirimin Ek’te sunulduğu, 2023 yılında aile götürülemeyen garnizona atama gören aynı durumda olan personelin mevcut olduğu, söz konusu personele aynı usul ve esaslar ile işlem yapıldığı, atandığı garnizona aile götürüp götürmeyeceği, ev eşyasını götürüp götürmeyeceği beyanlarına göre bildirim düzenlendiği ve verilen beyana esas olarak mevcut mevzuat ışığında ödeme yapıldığı, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1) “Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı 53’üncü maddesinde; “İşçiler ve işverenler,
karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu
Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.”
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.3) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun,
5.1) “Toplu sözleşmenin kapsamı” başlıklı 28’inci maddesinde; “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin
mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu
sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.
…
Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir…”
5.2) “Kamu Görevlileri Hakem Kurulu” başlıklı 34’üncü maddesinde; “… Kurul kararları kesindir ve
toplu sözleşme hükmündedir. Kurul kararları taraflara üç gün içerisinde yazılı olarak bildirilir ve Resmî
Gazetede yayımlanır…”
6) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun,
6.1) “Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun subayların ve astsubayların yetiştirilmelerini,
sınıflandırılmalarını, görev ve yükümlülüklerini, terfi ve taltifleri ile her türlü özlük haklarını düzenler.”,
6.2) “XVII-Yolluk giderleri ve gündelikleri” üst başlıklı 151’inci maddesinde; “Subay ve
astsubaylardan, görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yolluk giderleri ve gündelikleri özel kanun hükümlerine göre ödenir.”
7) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun;
7.1) “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol
masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; …
c. Memur: Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç); …
e. Aile fertleri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;
…
g. (Değişik: 10/9/2014-6552/89 md.) Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri;
İfade eder.”,
7.2) “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı
ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
7.3) “Daimi vazife harcırahı” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Daimi vazife harcırahı:
/
a) (Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.)
b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; c) Muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden; İtibaren verilir.”
7.4) “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren
haller” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar; …”
7.5) “Yurt içinden yer değiştirme masrafı” başlıklı 45’nci maddesinde; “Yurtiçinde yer değiştirme
masrafı memur veya hizmetlinin; a. Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katı, b. Harcıraha müstahak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz), c. Her kilometre veya deniz mili başına, yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi, Olarak hesaplanır.
(…) (1) 13, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yazılı olup aile fertlerinin memur veya hizmetli ile birlikte olmaksızın başka bir mahalle gitmeleri veya bu mahalden dönüşleri dolayısıyla harcırah verilmesi kabul edilen hallerde, aile fertlerine verilecek yer değiştirme masrafı, bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazarı itibara alınması suretiyle hesaplanır.
(Ek: 16/6/1983 – 2851/4 md.) Bu maddeye göre harcıraha müstahak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine (c) bendi uyarınca hesaplanacak miktarın yarısı ödenir.”
8) 03/09/2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2023/1 Kamu Görevlileri Hakem
Kurulu Kararı’nın,
8.1) “Dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kararın dayanağı, 4688 sayılı Kanunun 33 ve 34’üncü
maddeleridir.”
8.2) “Yürürlük süresi ve tereddütlerin giderilmesi” başlıklı 3’üncü maddesinde; “(1) Bu karar,
1/1/2024-31/12/2025 tarihleri arasında uygulanır.
(2) Bu kararın uygulanmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı görevli ve yetkilidir.”
8.3) “Yurt içi yer değiştirme masrafı” başlıklı 56’ncı maddesinde; “Kamu görevlilerinin yurt içinde
sürekli görevle başka yere naklen atanması halinde; yeni görev mahallinde göreve başlanması kaydıyla
kendisine, 6245 sayılı Harcırah Kanununu 45’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurlar (atandığı yere günübirlik gidip gelenler ile ikametgahının bulunduğu yere atananlar hariç olmak üzere), ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar ödenir.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Balıkesir/ görevinden
Şırnak/ ’inci Komutanlığı astsubay kadrosuna atamasının yapıldığını, 6245 Sayılı
Kanunu’nun 45’inci maddesinin 1’inci fıkrasının “c” bendinde geçen yer değiştirme masrafının “değişken unsurunun” ödenmediğini belirterek yer değiştirme masrafının ödenmesini talep etmektedir.
11) Milli Savunma Bakanlığına bağlı Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda
ise özetle; 6245 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sürekli göreve atanan memur ve hizmetlilere yol gideri, gündelik aile gideri ve yer değiştirme gideri olmak üzere sürekli görev yolluğu ödeneceğinin ifade edildiği, bu kapsamda sürekli görev yolluğunun görev yeri değişenlere daha önce yerleşmiş oldukları yerden yeni memuriyet yerlerine gitmeleri sebebiyle kendilerinin, bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri ve aynı zamanda ev eşyalarının taşıtılmasına ilişkin zorunlu giderlere karşılık verildiği, başvuranın aile fertlerini götürmediğini ve her ne kadar sürekli görev yolluğunun değişken unsurunun ödenmediğini belirtmiş ise de Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görüşü doğrultusunda aile fertlerini yeni memuriyet mahalline taşımayarak sadece kendi nakil olan personele sürekli görev yolluğu olarak kendisi için yol gideri, gündelik ile yurt içi gündeliklerinin yirmi katı tutarında yer değiştirme giderinin ödenmesi, evini nakletmesi halinde ise yurt içi değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün bulunduğu ifade edilmiştir.
12) İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile başvuranın sürekli görev yolluk
bildiriminin tetkiki neticesinde; somut olayda başvuranın Balıkesir’den 03.08.2023 tarihinde ilişiğinin kesildiği, eşi ve bakmakla yükümlü olunan çocuklarını yeni görev yerine götürülmeyeceği aile efradı beyanında Balıkesir ilinde ikamet ettiğinin bildirildiği, idare tarafından ise başvurana ve benzer durumda olup aile götürülmeyen yerlere atanan personellere değişken gider unsuruna ilişkin ödeme yapılmadığı bilgisi edinilmiştir.
13) Temel ve asli fonksiyonları kamu hizmetini yürütmek olan kamu görevlileri, kamu hizmetinin iyi
işlemesi için ya kendi isteklerine dayalı olarak, ya da resen kanunlarda yer alan kurallar çerçevesinde yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka bir yere atanabilmekte, bu atamaya bağlı olarak da yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazı giderler yapmak zorunda kalmaktadırlar. Yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda bu hizmet için görevlendirilen kişilerin katlanacakları
/
giderleri karşılamak üzere yapılan parasal ödemeyi içeren bir idari işlem olup, atama işlemi sonucunda görev yeri değişen kamu görevlisinin karşı karşıya kaldığı külfetin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, kanun koyucu tarafından bu külfetin kamuca karşılanması amacıyla yasal düzenlemeler yapılmıştır.
14) Başvuruya konu uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle sürekli görev yolluğuna nasıl
hak kazanıldığı ve söz konusu ödemeye yönelik harcırah ödemesinde değişken gider unsurunda bir sınırlandırma bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
15) Kamu görevlilerinin harcırah işlemleri, 10/02/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri
çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Mezkûr Kanun’un 10’uncu maddesinde kamu personeline hangi durumlarda sürekli görev yolluğu ödemesi yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre; “ Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden” yolluk kapsamında harcırah ödemesi yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yine Kanun’un 10’uncu maddesinde sürekli görev yolluğunun yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı olmak üzere dört unsurdan oluştuğu, bir memura sürekli görev yolluğunun ödenebilmesi için memurun daimi vazife ile görev yaptığı yerden başka bir yere, yine aynı statüde (memur olarak) tayin, nakil veya atamasının gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
16) Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün sürekli görev yolluğu ödemesine hak
kazanan personel ile ilgili 12/03/2014 tarihli görüş yazısında; naklen ataması yapılan ve ikametgahını ve aile fertlerini yeni memuriyet mahalline taşımayarak sadece kendi nakil olan personele sürekli görev yolluğu olarak kendisi için yol gideri, gündelik ile 45’inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yurt içi gündeliklerinin yirmi katı tutarında yer değiştirme giderinin ödenmesi, aile fertlerinin götürülmesi halinde aile gideri ile aile fertlerinin her biri için gündeliklerin on katı tutarından oluşan miktarın ödenmesi, evini nakletmesi halinde ise, yurt içi yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün bulunmadığı belirtilmektedir.
17) Öte yandan 2023/1 Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nın 56’ncı maddesinde yurt içi yer
değiştirme masrafı” ile ilgili düzenlemeye yer verilmiş, ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar 6245 sayılı
Harcırah Kanununu 45’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurların (atandığı yere günübirlik gidip gelenler ile ikametgahının bulunduğu yere atananlar hariç olmak üzere)
ödeneceği belirtilmiş ve 2023/1 Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı 1/1/2024-31/12/2025 tarihleri arasında uygulanacaktır. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 34’üncü maddesinde Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararlarının kesin ve toplu sözleşme hükmünde olduğu, dolayısıyla hukuki niteliği itibariyle kamu personel sistemini düzenleyen ikincil bir mevzuat olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Başvuranın tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu sürekli görev yolluğu değişken unsurunun ilişik kesme tarihi 03/08/2023 tarihinde olması sebebiyle mevzuat kapsamında ödenmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
/
18) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu sürekli görev yolluğu ödemelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri çerçevesinde yapıldığı, Kanun hükümleri kapsamında harcırahın unsurlarının belirtildiği ve değişken unsur ödemesi yapılabilmesi için başvuranın evini nakletmesi halinde, yurt içi yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün olduğu, 2023/1 Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nın 56’ncı maddesinin uygulamasının 01/01/2024 tarihinde başladığı anlaşıldığından İdarece tesis edilen değişken unsur ödenmemesi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Balıkesir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve KARA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/