|
ÖZET: Başvuran, Adana Hastanesinde Diş Hekimi olarak görev yaparken, 2023 yılı Ağustos ayında Balıkesir iline atandı. Ancak, eşinin iş durumu ve çocuklarının eğitiminden dolayı aile birliğini sağlamak amacıyla 15 Eylül 2024 tarihinde tekrar Adana’ya döndü. Bu süreçte, Balıkesir’den Adana’ya yapılan yer değişikliği nedeniyle 6245 sayılı Kanun kapsamında sürekli görev yolluğu talep etti.
Adana Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın talebine ilişkin yaptığı açıklamada, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı gibi unsurları içerdiğini belirtti. Ancak, başvuranın aile masrafı oluşturacak bir durumunun olmadığını ifade ederek, yalnızca 1 günlük yevmiye ve yol ücreti tahakkuk ettirildiğini bildirdi. Başvuranın, harcırahın tüm unsurlarıyla ödenmesi gerektiğini savunarak yolluk bildirimini imzalamadığı da vurgulandı. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığını değerlendirdi. İnceleme sonucunda, başvuranın Balıkesir’e atanması sonrası aile fertlerini ve ikametini taşımadığı, dolayısıyla harcırah talebinin mevzuata uygun bulunmadığı sonucuna varıldı. İdarenin, başvuranın durumunu dikkate alarak yaptığı işlemlerde bir hukuka aykırılık tespit edilmediği belirtildi. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/996-S.25.1549
BAŞVURU NO : 2024/12655
KARAR TARİHİ : 30.01.2025
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
/
ADANA
ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sürekli görev yolluğu taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 13.10.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Adana Hastanesinde Diş Hekimi olarak
görev yapmakta iken 2023 yılı Ağustos ayında iller arası yer değiştirme kurası ile tercihi olan Balıkesir ili ilçesi Diş Sağlığı Merkezine atandığını, ancak eşinin iş pozisyonu ve çocuklarının eğitim durumu nedeniyle aile birliğinin sağlanamaması üzerine eş durumu mazeret tayiniyle
15.09.2024 tarihinde Diş Sağlığı Hastanesindeki görevine tekrar başladığını
belirterek, Balıkesir ili ilçesinden Adana iline yapılan yer değişikliği nedeniyle 6245 sayılı Kanun gereği sürekli görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 05.11.2024 tarihli ve / -S. sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
Adana Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan 26.11.2024 tarihli ve Esayılı yazı ve eklerinden özetle; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 5 inci maddesinde yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı olmak üzere harcırahın 4 unsur ihtiva ettiğinin düzenlendiği, başvuranın da beyan ettiği gibi aile masrafı oluşturacak bir yer değiştirme veya ev taşıma durumu oluşmadığından, 1 günlük yevmiye ve yol ücreti hesaplanarak 1.640,00 TL tahakkuk ettirildiği, fakat ilgilinin harcırahın tüm unsurlarıyla ödenmesi gerektiğini ifade ederek yolluk bildirimini imzalamadığının belirtildiği anlaşılmış ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinde: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,
hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle:
7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinin
birinci fıkrasında “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
5.2) “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 nci maddesinde “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet
memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.
Sözleşmeli olarak çalıştırılanların yol masrafları ile gündelikleri sözleşmelerindeki şartlara göre ödenir.”,
6) 6245 sayılı Harcırah Kanununun;
6.1) “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde “…g. (Değişik: 10/9/2014-6552/89 md.) Memuriyet mahalli:
Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri;… İfade eder.”,
6.2) “Harcırah verilecek kimseler” başlığını taşıyan 4 üncü maddesinde “Bu Kanunda belirtilen
hallerde:
1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara;… Harcırah verilir.”,
6.3) “Harcırahın unsurları” başlığını taşıyan 5 inci maddesinde “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile
masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
6.4) “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinde” “Daimi vazife harcırahı:…
b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden;… İtibaren verilir.”,
6.5) “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren
haller” başlıklı 10 uncu maddesinde “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı
aşağıdaki hallerde verilir:
1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 md.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar;…”,
6.6) “Yurtiçinden yer değiştirme masrafı” başlıklı 45 inci maddesinde “Yurtiçinde yer değiştirme
masrafı memur veya hizmetlinin; a. Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katı, b. Harcıraha müstahak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz), c. Her kilometre veya denizmili başına, yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi, Olarak hesaplanır…”,
6.7) “Harcırahın sureti tediye ve mahsubu” başlıklı 59 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkralarında “Daimi memuriyetle bir yere gönderilenler gidecekleri mahalle varış tarihinden ve muvakkat vazife ile gönderilenler de memuriyetleri mahalline dönüş tarihlerinden itibaren bir ay zarfında harcırah beyannamelerini, evrakı müspiteleri ile birlikte dairesi amirine tevdi ederler. Memurun kendisinden evvel veya sonra hareket eden ailesi için avans para verildiği takdirde bu bir aylık müddet, ailenin evvel gitmesi halinde memur veya hizmetlinin yeni vazifesi mahalline varış tarihinden ve sonra gitmesi halinde de bunların memur veya hizmetli nezdine muvasalatları tarihinden itibaren hesap olunur.
Beyannameyi alan daire amirleri bunu vize ettikten sonra taşrada mahallin en büyük malmemuruna ve merkezde de alakadar mali mercie vermekle mükelleftirler.”,
7) Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Yurtiçi sürekli görev yolluğu” başlıklı 23
üncü maddesinde “Yurtiçi sürekli görev yolluklarının ödenmesinde;
– Atamalarda atama onayı, diğer hallerde harcama talimatı, – Yurtiçi/Yurtdışı Sürekli Görev Yolluğu Bildirimi, – Resmi mesafe haritasında gösterilmeyen yerler için yetkili mercilerden alınacak onaylı mesafe cetveli, ödeme belgesine bağlanır…”,
8) 03/09/2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 01/01/2023-31/12/2025 tarihleri
arasında uygulanacak olan 31/08/2023 karar tarihli ve 2023/1 karar no.lu Kamu Görevlileri Hakem
Kurulu Kararının 56 ncı maddesinde “(1) Kamu görevlilerinin yurt içinde sürekli görevle başka yere naklen atanması hâlinde; yeni görev mahallinde göreve başlaması kaydıyla kendisine, 6245 sayılı Harcırah
Kanununun 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurlar (atandığı yere günübirlik gidip gelenler ile ikametgâhının bulunduğu yere atananlar hariç olmak üzere), ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar ödenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran özetle; Adana ilinde görev yapmakta iken kendi isteği ile 2023 yılı Ağustos ayında Balıkesir
ili ilçesine atandığını, aile birliğinin sağlanamaması üzerine eş durumu mazeret tayiniyle yeniden
15.09.2024 tarihinde Adana ilinde göreve başladığını ve ailesi için harcırah talebi olmadığını belirterek
Balıkesir ili ilçesinden Adana iline yapılan yer değişikliği nedeniyle tarafına sürekli görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir.
11) 6245 sayılı Kanunda; harcırahın unsurlarının yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme
masrafını kapsadığı, sürekli görev yolluğunun, naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere eski memuriyetleri mahallinden itibaren verileceği, yurt içinde daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunan memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verileceği hükme bağlanmış olup, memuriyet mahalli; memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak; memuriyet mahalli dışındaki yerler ise ‘başka yer’ olarak tanımlanmıştır. Söz konusu hükümlere göre, başka bir yere naklen atanan personele harcırah verilebilmesi için bu atamaların memuriyet mahalli dışına yapılmış olması gerekmektedir.
12) 01/01/2023-31/12/2025 tarihleri arasında uygulanacak olan / karar no.lu Kamu Görevlileri
Hakem Kurulu Kararının 56 ncı maddesinde; kamu görevlilerinin yurt içinde sürekli görevle başka yere naklen atanması hâlinde; yeni görev mahallinde göreve başlaması kaydıyla kendisine, 6245 sayılı Kanunun
45 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurların -atandığı yere günübirlik
gidip gelenler ile ikametgâhının bulunduğu yere atananlar hariç olmak üzere- ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar ödeneceği hususu düzenlenmiştir.
13) Dosyaya idare tarafından sunulan başvurana ilişkin ‘Tarihçeli Yerleşim Bilgileri Raporu’ndan; 2007
yılından beri başvuranın Adana ili Çukurova ilçesinde ikamet ettiği, 01/10/2022 taşınma tarihli son adresinin yine Adana ili Çukurova ilçesi sınırları içinde bulunduğu, Balıkesir ili ilçesine ikametini aldığını gösterir herhangi bir verinin yer almadığı görülmüştür. Ayrıca başvuran tarafından; ilçesine ailesi olmadan tek başına geldiği, ilçesinde arkadaşına ait iş yerinde barınma ihtiyacını karşıladığı ve barındığı adres iş yeri olarak kullanıldığından ikametgâhını aldırmasının uygun olmayacağını düşündüğü belirtilmiş olup atama sonrası başvuranın ikametini ve ailesini Balıkesir ili ilçesine taşımadığı açıktır.
14) Başvuruya konu somut olayda; Adana ilinden Balıkesir ili ilçesine Diş Hekimi olarak atanan
başvuranın, bahse konu atama sonrasında aile fertlerini, fiilen evini ve ikametini nakletmediği, başvuruya konu atamanın memuriyet mahalli dışına yapılan bir atama olduğu, 2023/1 karar no.lu Kamu Görevlileri
Hakem Kurulu Kararı gereği; kamu görevlilerinin yurt içinde sürekli görevle başka yere naklen atanması hâlinde, yeni görev mahallinde göreve başlaması kaydıyla kendisine, 6245 sayılı Kanunun 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurların (Kendisi için yurtiçi gündeliğinin
yirmi katı, her kilometre başına yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi) ev eşyasını yeni görev yerine fiilen taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın eski memuriyet mahallinden yeni memuriyet mahalline kadar ödeneceği, idare tarafından, 6245 sayılı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca harcırahın; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı olmak üzere 4 unsur ihtiva ettiği, başvuranın da beyan ettiği gibi aile masrafı oluşturacak bir yer değiştirme veya ev taşıma durumu oluşmadığından 1 günlük yevmiye ve yol ücreti hesaplanarak tahakkuk ettirildiği, fakat ilgilinin harcırahın tüm unsurlarıyla ödenmesi gerektiğini ifade ederek yolluk bildirimini imzalamadığının belirtilmiş olduğu hususları gözetilerek idare tarafından mevzuat çerçevesinde işlem tesis edildiği kanaatine varılmıştır.
15) Ayrıca, Adana İl Sağlık Müdürlüğü Diş Sağlığı Hastanesinin başvurana
hitaplı 19/09/2024 tarihli, sayılı ve ‘Yolluk Talebi ( konulu yazısında; Adana ilinden Balıkesir iline, sonra tekrar Adana iline tayin olduğu ve ikamet adresi değişikliği yapmadığının mevcut belge ve bilgilerden anlaşıldığı, Harcırah Kanununun 5 inci maddesinde harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı şeklinde dört unsuru ihtiva ettiğinin açık olarak hükme bağlandığı dikkate alındığında, şahsının ve ailesinin ikamet adresi Adana merkezde olması, dolayısıyla fiili şartların gerçekleşmemesi nedeniyle aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenemeyeceği, ancak anılan madde hükmünde söz edilen harcırahın diğer iki unsuru olan yol masrafı, eski memuriyet mahalli ile naklen atandığı mahal arasındaki uzaklık göz önüne alınarak tespit edilen bir günlük yevmiye ve yol ücreti hesaplanarak 1.640,00 TL harcırah tahakkuk ettirilmiş olduğu, yolluk beyanına imza atmak için davet edildiği halde, seçimde Adana’da oy kullanmak için nakil yaptırmadığını, harcırahın tüm unsurlarıyla beraber ödenmesi gerektiğini, dolayısıyla hazırlanan yolluk bildirimini imzalamayacağını beyan ettiğinden sürekli görev yolluğu harcırahı ödenmediğinin ifade edilerek konuya ilişkin başvurana ayrıntılı açıklamada bulunulmak suretiyle iyi yönetim örneği sergilendiği görülmüştür. Diğer taraftan, talep etmesi halinde tahakkuk ettirilmiş olan harcırahın zamanaşımı süresi içinde başvurana ödenebileceği aşikardır.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Diş Hekimi olarak 13/08/2024 tarihli
Olur ile Sağlık Bakanlığı Balıkesir ili ilçesi Diş Sağlığı Merkezinden
Sağlık Bakanlığı Adana Sağlığı Hastanesine yapılan ataması kapsamında, sürekli görev yolluğu talebine ilişkin idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği anlaşılmış, ancak Adana İl Sağlık Müdürlüğü Diş Sağlığı
Hastanesinin başvurana hitaplı 19/09/2024 tarihli, sayılı ve ‘Yolluk Talebi ( konulu yazısında, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğinin gösterilmediği ve bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
/