|
ÖZET: Başvuran, Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nde temizlik işçisi olarak çalıştığını ve sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin reddedildiğini belirterek Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunmuştur. Başvuru, 1 Mayıs 2018 tarihinde yapılmış olup, başvuranın 31 Aralık 2017 tarihinde kendi isteğiyle işten ayrılması gerekçe gösterilmiştir. Ancak, başvuranın 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçiş için gerekli şartları taşıdığı belirtilmiştir.
Kayseri Büyükşehir Belediyesi, başvuranın sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin reddedilmesinin hukuken geçerli bir gerekçe oluşturmadığını ifade eden Kamu Denetçisi Celile Özlem Tunçak, bu durumun hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştır. Başvuranın 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla çalıştığı ve işten ayrılış tarihinin 31 Aralık 2017 olduğu göz önüne alındığında, sürekli işçi kadrosuna geçiş hakkının tanınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Kayseri Büyükşehir Belediyesi’ne başvuranın sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuş ve bu kararın 30 gün içinde uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Bu süreçte, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği de vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15531-15531 |sayi|53878609-101.07.04-E.53878609-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/5670 2018/ 5670
KARAR TARİHİ : 14/09/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI TCKN :
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kayseri Büyükşehir Belediyesi
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran tarafından sürekli işçi kadrosunda istihdam edilmesi talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 01/05/2018 1.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından, Kayseri Büyükşehir Belediyesinde 31.12.2017 tarihine kadar temizlik işçisi olarak çalıştığı, sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebiyle anılan idareye başvurduğu, ancak talebinin reddedildiği ifade edilerek mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 25.06.2018 tarihli ve E. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından gönderilen 01.08.2018 tarihli ve
E. sayılı yazıda ve eklerinde; başvuranın 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca sürekli işçi kadrosunda istihdam edilmesi öngörülen personel kapsamında yer aldığı,
31.12.2017 tarihinde başvuranın kendi isteğiyle işten ayrılması sebebiyle sürekli işçi kadrosuna geçiş
talebinin reddedildiği, başvuranın sürekli işçi kadrosunda istihdam edilmek için gerekli olan şartları taşıdığı, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlandığı, başvuran ile idare
.
1 / 5arasında devam eden ya da sonuçlanan dava bulunmadığı ifade edilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde, “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir . Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır .” hükmü; “Hizmete girme” başlıklı 70’inci maddesinde, “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir . Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez .” hükmü; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23’üncü maddesinin ikinci fıkrasında
“Birinci fıkrada yer alan 4/ 12/ 2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak şartının tespitinde, Sosyal
Güvenlik Kurumuna verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgeleri, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgeleri esas alınır . Ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılan Kuruma yasal süresi dışında verilen belgelere dayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamaz . 4/ 12/ 2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu idarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenler bu madde hükümlerinden yararlanabilir .” hükmüne; Geçici 24’üncü maddesinde “İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/ 12/ 2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin ( 1), ( 4), ( 5), ( 6), ( 7) ve ( 8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,
2 / 5ç) En son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi
olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler (…)
Geçici 23 üncü maddenin ikinci, üçüncü, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onikinci ve onaltıncı fıkraları hükümleri bu madde kapsamında yer alanlar hakkında da kıyasen uygulanır (…)” hükmüne yer verilmektedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın 04.12.2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olduğu ve işten ayrılış tarihinin 31.12.2017 olduğu gözetildiğinde kendi isteğiyle işten ayrılmasının, sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin reddedilmesi yönündeki işleme hukuken geçerli bir gerekçe oluşturmadığı, aksi yöndeki ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak Tavsiye Kararı Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran ile idare arasındaki uyuşmazlık, başvuranın sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebinin reddedilmesine ilişkin işlemden kaynaklanmaktadır . Söz konusu ret işleminin gerekçesinin başvuranın 31.12.2017 tarihinde işten ayrılmış olmasına dayandırıldığı görülmektedir .
8. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesinde, il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların belirli şartları taşıması halinde sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi öngörülmektedir .
9. Başvuranın Kayseri Mesleki Eğitim ve Kültür A.Ş.’de çalıştığı, bu şirketin Kayseri Büyükşehir
Belediyesinin iktisadi teşekkülü olduğu, bu sebeple çalıştığı kurum itibariyle 375 sayılı KHK’nın kapsamında yer aldığı, bu hususta idare ile başvuran arasında herhangi bir ihtilafın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır . Ayrıca başvuranın anılan düzenlemede yer alan 04.12.2017 tarihi itibariyle çalışıyor olmak şartını taşıdığı hususunda da taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır .
3 / 5Başvuranın sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin reddedilmesi adı geçenin 31.12.2017 tarihinde işten
ayrılması sebebine dayandırılmaktadır . Bu itibarla ret işleminin sebep unsurunda herhangi bir hukuka aykırılık bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir .
10. 375 sayılı KHK’nın Geçici 24’üncü maddesinde, Geçici 23’üncü maddenin ikinci, üçüncü, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onikinci ve onaltıncı fıkraları hükümlerinin bu madde kapsamında yer alanlar hakkında da kıyasen uygulanacağı kurala bağlanmaktadır . Geçici 23’üncü maddenin ikinci fıkrasında, 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak şartının tespitinde, Sosyal
Güvenlik Kurumuna verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgeleri, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgelerinin esas alınacağı, ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılan Kuruma yasal süresi dışında verilen belgelere dayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamayacağı düzenlenmekte, 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu idarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenlerin bu madde hükümlerinden yararlanabileceği kurala bağlanmaktadır . Dolayısıyla 04.12.2017 tarihinde çalıştırılan kişiler hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilmiş ise söz konusu kişiler sürekli işçi kadrosuna geçiş hakkı tanıyan düzenlemeden yararlanabilecektir .
11. İdarece Kurumumuza gönderilen belgeler incelendiğinde, başvuranın 04.12.2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olduğu ve işten ayrılış tarihinin 31.12.2017 olduğu görülmektedir . Geçici 23’üncü maddenin ikinci fıkrasında yer alan düzenleme dikkate alındığında başvuranın sürekli işçi kadrosuna geçiş hakkı tanıyan düzenlemelerden yararlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır .
12. Bu itibarla başvuranın kendi isteğiyle işten ayrılmasının, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebinin reddedilmesi yönündeki işleme hukuken geçerli bir gerekçe oluşturmadığı görülmüş olup söz konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup Kayseri Büyükşehir
Belediyesinden istenen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde gönderildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde hesap verilebilirlik, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, dolayısıyla iyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarenin bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem
4 / 5ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın 04.12.2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olduğu ve işten ayrılış tarihinin 31.12.2017 olduğu gözetildiğinde kendi isteğiyle işten ayrılmasının, sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin reddedilmesi yönündeki işleme hukuken geçerli bir gerekçe oluşturmadığı, aksi yöndeki ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu ret işleminin geri alınması yönünde KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın gereği için BAŞVURANA ve KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.