|
ÖZET: Başvuru, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik’te özür durumlarına göre hangi tip vitesli araçların kullanılabileceği ve hangi sınıf sürücü belgesinin gerektiği konularının net bir şekilde belirtilmesi talebiyle yapılmıştır. Başvuran, bu konuda mevzuat değişikliği talep etmektedir. Sağlık Bakanlığı, başvuranın talebine yanıt olarak, sağlık hizmetlerinin bireyler arasında farklılık gösterdiğini ve her bireyin sağlık durumunun özel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle, hangi engelin hangi tertibatla ilişkilendirileceğinin kesin olarak belirlenemeyeceği ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın talebinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılarak alınmıştır. Ayrıca, idarenin başvurana verdiği yanıtta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgi verilmemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur. Başvuru sahibinin, ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5427-S.24.8562
BAŞVURU NO : 2024/5471
KARAR TARİHİ : 20.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile
Muayenelerine Dair Yönetmelikte hangi özrün hangi tip vitesli araçları kullanılabileceği ayrıca hangi sınıf sürücü belgesine sahip olması gerekeceği hususunun açıkça belirtilmesi gerektiği talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 26.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair
Yönetmelik maddelerinde hangi özrün hangi tip vitesli araçları kullanılabileceği ayrıca hangi sınıf sürücü belgesine sahip olması gerekeceği hususunun açıkça belirtilmesi gerektiği ve bu konuda mevzuatsal değişikliğin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın aynı talepli / no lu şikayet başvurusu hakkında verilen 14/03/2024 tarihli
Gönderme Kararımıza cevaben Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 26/03/2024 tarih ve S. sayı ile giren cevabi yazıda özetle; “…Sağlık hizmeti ihtiyacı kişiden kişiye farklılık göstermekte olup aynı sağlık sorununa sahip olan kişilere sunulacak sağlık hizmeti, kişilerin yaş, cinsiyet, genetik özellikler, boy, kilo, eşlik eden rahatsızlıklar gibi ikincil faktörler bağlı olarak farklılaşacaktır. Aynı şekilde kişin özel tertibatlı araç kullanması gerekip gerekmediği veya hangi özel tertibatı kullanması gerektiğinin, kişinin tüm rahatsızlıkları, fonksiyon kayıpları ve fiziki durumunun bütüncül olarak değerlendirilmesi suretiyle kişiye özgü olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle sürücülüğe ilişkin mevzuatta hangi engele hangi tertibatın verileceğinin bire
bir belirlenmesi mümkün bulunmamakla birlikte bu şekilde bir uygulama, hekimin ve özel tertibatlı araç komisyonunun kişinin durumuna özgü tertibat belirleme yetkisini sınırlandıracağından kişinin fiili durumuna en uygun tertibatın belirlenmesi noktasında sorunlara neden olacağı değerlendirilmektedir.
adına düzenlenmiş olan engelli raporları incelendiğinde, şahsın rapora itirazda bulunarak idari başvuru yollarını kullandığı, her iki rapora da özel tertibatlı araç kullanmasına gerek yoktur açıklaması girildiği görülmüştür. Bahse konu başvuruya ilişkin Bakanlığımızca yapılacak bir işlem bulunmadığı hususu,…”
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5. maddesinin
birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 1 inci
fıkrasının (ı) bendi; “Bireylerden engellilik durumu sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanımını gerektirecek nitelikte olanlar ile sadece engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibatla taşıt kullanabilecek olanların durumu raporun açıklama kısmına yazılır.”
5.1.) “Raporlara itiraz” başlıklı 12’nci maddesi;
“Raporlara, engelli birey, vasisi veya raporu talep eden kurum tarafından müdürlüğe itiraz edilir. Bireysel rapor itirazları, ilgilisine teslim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yapılır. Süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez. Kurum itirazları gerekçe belirtilerek yazılı olarak yapılır. (Danıştay Onuncu
Dairesinin 25/10/2022 tarihli ve E.:2019/10303; K.:2022/4659 sayılı kararı ile iptal cümle; Kurum itirazlarında süre aranmaz.)
Rapora itiraz edilmesi hâlinde birey, müdürlük tarafından yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna ya da önceki raporu farklı sağlık kuruluşundan alınmış ise sürekli izleminin yapıldığı sağlık kuruluşuna gönderilir. İtiraz edilen rapor ile itiraz üzerine verilen rapordaki kararlar aynı yönde ise rapor kesinleşir.
Rapor sonuçlarının farklı olması ve itirazın devam etmesi hâlinde, müdürlük tarafından en yakın hakem hastaneye yönlendirilir. Hakem hastane tarafından verilen karar kesindir.
İlk veya itiraza istinaden alınan ikinci rapor hakem hastaneden alınmış olsa dahi hakem hastane raporu olarak kabul edilmez.
Süreli/sürekli verilen raporlar ile ilgili olarak kontrol muayeneleri dışında herhangi bir sebeple kurum tarafından yeni bir rapor istenmesi durumunda, ilgili kurumun gerekçeli yazısına istinaden müdürlük tarafından, birinci ve ikinci fıkralara göre işlem yürütülür.
Hakem hastane kararı ile süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanı ile ilgili yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir.
Terör, kaza ve yaralanma nedeniyle verilen, ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ve/veya rehabilitasyon ile engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararı ile kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez.”
6) Sürücü Adayları Ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmeliğin
“Sürücü adaylarının ve sürücülerin sahip olmaları gereken sağlık şartlarına ve muayenelerine ilişkin genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesi;
Sürücü ve sürücü adaylarının muayeneleri; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan muayenehane hariç özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır ve sağlık raporu düzenlenir.
Tabip tarafından, sürücü veya sürücü adayının yapılan genel muayenesinde; a) İşitme kaybı, b) Günlük hayatı kısıtlayan denge problemi, baş dönmesi nedeni olabilecek bir hastalık, c) Uyku bozukluğu (Obstrüktif uyku apnesi sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali), ç) Malign tümör hikâyesi, d) Eklem hareketlerinde kısıtlama, e) Ekstremite noksanlığı, f) Kas, tendon ve bağ lezyonları, g) Hipoglisemiye yol açabilecek ilaç kullanılan diabetes mellitus hastalığı, ğ) Kalp-damar hastalığı (anjinal yakınma, akut koroner sendrom tanısı, angioplasti, kalp yetmezliği, hipertansiyon, bilinç bozukluğuna yol açabilecek ritim bozukluğu, kalıcı pil implantasyonu), h) Organ yetmezliği (organ nakli geçirilmiş olması, kronik böbrek yetmezliği ve diğer hayati önemi haiz organlarda dekompanse yetmezlik), ı) Santral sinir sistemi hastalıkları, i) Periferik sinir sistemi hastalıkları, j) Epilepsi, k) Kas hastalıkları (myopati, progresif muskuler distrofi, kas-sinir kavşak hastalıkları),
l) Ruh hastalığı (ağır akıl hastalığı, zeka geriliği, demans, kişilik bozukluğu, ağır davranış bozukluğu), m) Alkol bağımlılığı, n) Psikotrop madde bağımlılığı, o) Görme derecelerinin 5 inci maddenin ikinci fıkrasına uygun, ö) Görme alanının uygun, p) Renk körlüğü (Herhangi bir koşul aranmadan sürücü olabilirler.), r) Gece körlüğü (tavuk karası), gün içinde yapılan yolculuklar ile sınırlı (gün doğumundan bir saat sonra, gün batımından bir saat önce), s) Derinlik duyusunun normal, ş) Pitozis-hemipitozis, t) Diplopi ve şaşılığı, u) Blefarospazm, katarakt, afaki, progresif göz hastalığı, ü) Monoküler görme (snellen eşeli ile görme derecelerinin 5 inci maddenin ikinci fıkrasına uygun)
olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılır.
Tabip tarafından, sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin yazılı beyanı alınarak ikinci fıkrada tanımlanan durumlarının olup olmadığı yönünde ilk muayenesi yapılır. Bu Yönetmeliğe göre sürücülüğe engel hali olmayanlara muayeneyi yapan tabip tarafından uygun rapor verilir. Yapılan muayene sonucunda, sürücülüğe engel hali tespit edilen veya ikinci fıkrada tanımlanan durumlardan bir veya birkaçının olması veya hakkında karar verilemeyen sürücü/sürücü adayının muayene bulguları ve sevke neden olan uzmanlık muayenesi hariç sürücü belgesi alabileceği sağlık raporunda belirtilir ve ilgili uzman tabip/tabiplere gönderilir. İlgili uzman tabip/tabipler tarafından sürücü/sürücü adayının muayenesi yapılarak sağlık raporu verilir. Bu durumda, ilk muayene sonucunu gösteren sağlık raporu ve uzman tabip/tabipler tarafından düzenlenecek sağlık raporu birlikte geçerlidir. Ancak kişinin özel tertibatlı araç kullanması gerektiği durumlarda ilgili uzman tabip/tabipler tarafından sekizinci fıkraya göre işlem yapılır.
2918 sayılı Kanunun 45 inci maddesi kapsamında il sağlık müdürlüğüne sevk edilen sürücüler il sağlık
müdürlüğü tarafından; sürücünün bedensel değişikliğinin ortopedik olması halinde; ortopedi ve travmatoloji uzmanı, diğer durumların tespiti halinde ise ilgili branşta uzmanın bulunduğu hastaneye sevk edilir. İlgili uzman tabip/tabipler tarafından yapılan muayene sonucunda sağlık raporu düzenlenir. Bu sağlık raporu, gerek görülmesi halinde ilgili diğer uzman tabip/tabiplerle birlikte muayene ve değerlendirme yapılarak düzenlenir.
Kişinin, adına düzenlenen rapora itiraz hakkı vardır. Raporlara itiraz usulleri Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Bütün branşlarda yapılacak muayene açısından sürücü belgesi sınıfları aşağıda belirtildiği şekilde iki
gruba ayrılır:
a) Birinci grup: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları, b) İkinci grup: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları.
/
Sürücü adayı veya sürücünün sağlık şartları nedeniyle araç kullanması belirli şartlara bağlanmış ise bu şart kod numarası ile birlikte sağlık raporuna yazılır.
Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda düzenlenen sağlık raporuna; tanı, sürücü belgesi alabileceği ve özel tertibatlı araç kullanabileceği belirtilerek kod ve sürücü belgesi sınıfı yazılmadan il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak komisyona sevk edilir. Komisyon valilik tarafından görevlendirilecek il sağlık müdürlüğü görevlisinin başkanlığında kişinin sağlık raporunda belirtilen tanı ile ilgili branş uzmanı/uzmanları, ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji uzmanları ve valilikçe kamu kurum/kuruluşlarından veya ilgili meslek odalarından görevlendirilecek bir makine mühendisinden oluşur. İl sağlık müdürlüğü tarafından ihtiyaç duyulması halinde bu Komisyona iç hastalıkları, ruh sağlığı hastalıkları, kulak burun boğaz uzman hekimleri ve elektrik mühendisi dâhil edilebilir. Komisyon valilik tarafından uygun görülen ilçelerde de oluşturulabilir.
Komisyon uygun göreceği özel tertibat kod numaralarını, hangi sınıf sürücü belgesi alınabileceğini veya sürücü olunup olunamayacağını sağlık raporunun ilgili bölümünde belirtir. Komisyon tarafından, aracın tadil edilmesini müteakip sürücünün aracı kullanıp kullanamadığı kontrol edilebilir. Komisyon başvuru olması halinde en az ayda bir kere toplanır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde komisyon başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanır.
Sürücü ve araçlara ilişkin kod tablosu İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığınca belirlenerek bu kurumların internet sitesinde yayımlanır. Sürücü adayları ve sürücüler için düzenlenecek Sağlık Raporunun şekli ve içeriği Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel
Müdürlüğü) belirlenir.
Sürücünün sağlık şartları ile araçta bulunması gereken özel tertibatlara ilişkin kod numaraları, sürücü ve araçlara ilişkin kod tablosuna uygun olarak sürücü belgesi ve araç tescil belgesinin ilgili bölümüne yazılır.
7) 30.09.2019 tarih ve 1/3 sayılı Makam Olur’u ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları
Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin “Sürücü ve sürücü adayları sağlık raporları” başlıklı Yedinci
Bölüm 15 inci maddenin 5’inci fıkrası; ““Uzman hekim/hekimlerce sürücü/sürücü adayının özel tertibatlı araç kullanmasına karar verilmesi halinde hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği ve kod tablosunda belirtilen kodlar yazılmadan “Komisyona sevk” kutucuğu işaretlenerek il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyona gönderilir. (20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Komisyona sevk edilen kişiler en geç 30 (otuz) gün içinde komisyona başvurmak zorundadır.”
7.1.) Anılan Yönergenin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası; “…Komisyon tarafından kişinin özel tertibat olmaksızın araç kullanabileceğine karar verilmesi halinde rapora “özel tertibat olmadan araç kullanabilir.” ibaresi yazılır, hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği belirtilerek rapor tanzim edilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
/
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte
değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Somut olayda başvuran, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine
Dair Yönetmelik maddelerinde hangi özrün hangi tip vitesli araçları kullanılabileceği hususunun ve hangi sınıf sürücü belgesine sahip olması gerekeceği hususunun açıkça belirtilmesi gerektiği ve bu konuda mevzuatsal değişikliğin yapılmasını talep etmektedir.
10) Başvuranın aynı talepli / no lu şikayet başvurusu hakkında verilen 14/03/2024 tarihli
Gönderme Kararımıza cevaben Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 26/03/2024 tarih ve S. sayı ile giren cevabi yazıda özetle; sağlık hizmeti ihtiyacının kişiden kişiye farklılık göstermekte olduğu ve aynı sağlık sorununa sahip olan kişilere sunulacak sağlık hizmetinin, kişilerin yaş, cinsiyet, genetik özellikler, boy, kilo, eşlik eden rahatsızlıklar gibi ikincil faktörlere bağlı olarak farklılaşacağı, aynı şekilde kişin özel tertibatlı araç kullanması gerekip gerekmediği veya hangi özel tertibatı kullanması gerektiğinin, kişinin tüm rahatsızlıkları, fonksiyon kayıpları ve fiziki durumunun bütüncül olarak değerlendirilmesi suretiyle kişiye özgü olarak belirlenmesi gerektiği, bu nedenle sürücülüğe ilişkin mevzuatta hangi engele hangi tertibatın verileceğinin bire bir belirlenmesinin mümkün bulunmamakla birlikte bu şekilde bir uygulamanın, hekimin ve özel tertibatlı araç komisyonunun kişinin durumuna özgü tertibat belirleme yetkisini sınırlandıracağından kişinin fiili durumuna en uygun tertibatın belirlenmesi noktasında sorunlara neden olacağı ifade edilmiştir.
11) Engelli sağlık kurulu raporundaki özel tertibatlı araç kullanması gerekip gerekmediğine ilişkin
değerlendirme 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının iki numaralı bendinin uygulamasına ilişkin olup sürücü belgesine ve sürücülüğe esas rapor ise Sürücü
Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenen Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporudur.
11.1) Engelli sağlık kurulu raporları 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un 5’inci maddesine
dayanılarak çıkarılan Yönetmelikler hükümlerine göre düzenlenmektedir. Mevcut durumda 18 yaş üstü bireylerin engellilik değerlendirmesi ve 18 yaş ve altı bireylerin özel gereksinim değerlendirmesi 20/02/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Erişkinler İçin
Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi
Hakkında Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
12) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci
fıkrasının (ı) bendinde “Bireylerden engellilik durumu sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanımını gerektirecek nitelikte olanlar ile sadece engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibatla taşıt kullanabilecek olanların durumu raporun açıklama kısmına yazılır.” denilmekte olup 12 nci maddesinde
/
ise Yönetmelik kapsamında düzenlenen raporlara itiraz usulü açıklanarak rapora karşı idari başvuru yolları belirlenmiştir
13) Sürücü veya sürücü adayının sağlık şartları ve muayeneleri ile ilgili hususlar, 26/92006 tarihli ve
26301 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle
Muayenelerine Dair Yönetmelik ile belirlenmiştir. Raporlama sürecinin ayrıntıları ve rapor formatı, 30/09/2019 tarih ve – – sayılı Makam Olur’u ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık
Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge ile açıklanmıştır. Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak
Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik doğrultusunda şahısların sürücü olup olamayacakları, hangi grup/sınıf sürücü olacakları, haklarında uygulanacak sürücülüğe ilişkin kısıtlamalar ile özel tertibatlı araç kullanması gerekenlerin tertibat kodları belirlenmektedir. Yönetmelikte engellinin kullanımına yönelik, vites türü ve vitese ilişkin yapılacak uyarlamalar dahil, araçta yapılması gerekli değişiklikler “özel tertibat” olarak adlandırılmaktadır. Yönetmelik hükümlerine göre, sürücü veya sürücü adayının sağlık raporlarında, hekim tarafından, sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin yazılı beyanı da alınarak, Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre genel muayenesi yapıldıktan sonra gerek görülmesi halinde ilgili uzmanlık branşlarına sevki yapılması; kişinin özel tertibatlı araç kullanması gerektiği durumlarda tertibat kodunun belirlenmesi için Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin 8 inci fıkrası doğrultusunda oluşturulan komisyona sevk yapılması gerekmektedir.
14) Yönetmeliğin 4 üncü maddesi 3 üncü fıkrasının son cümlesi “Ancak kişinin özel tertibatlı araç
kullanması gerektiği durumlarda ilgili uzman tabip/tabipler tarafından sekizinci fıkraya göre işlem yapılır.” hükmü ve 8’inci fıkranın ilk cümlesi “Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda düzenlenen sağlık raporuna; tanı, sürücü belgesi alabileceği ve özel tertibatlı araç kullanabileceği belirtilerek kod ve sürücü belgesi sınıfı yazılmadan il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak komisyona sevk edilir.” hükmü; Yönergenin sürücü ve sürücü adayları sağlık raporlarına ilişkin usul esasları düzenleyen Yedinci Bölüm 15 inci maddenin 5’inci fıkrasında yer alan “Uzman hekim/hekimlerce sürücü/sürücü adayının özel tertibatlı araç kullanmasına karar verilmesi halinde hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği ve kod tablosunda belirtilen kodlar yazılmadan “Komisyona sevk” kutucuğu işaretlenerek il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyona gönderilir.
(20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Komisyona sevk edilen kişiler en geç 30 (otuz) gün içinde komisyona başvurmak zorundadır.” hükmü birlikte değerlendirildiğinde özel tertibatlı araç kullanılmasına ilişkin ilk değerlendirmenin uzman hekim/hekimler tarafından yapılacağı kuralının ortaya konulduğu tespit edilmiştir.
15) Ayrıca Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergede, Uzman hekim/hekimlerce
sürücü/sürücü adayının özel tertibatlı araç kullanmasına karar verilmesi halinde hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği ve kod tablosunda belirtilen kodlar yazılmadan “Komisyona sevk” kutucuğu işaretlenerek il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyona gönderileceği ayrıca Komisyon tarafından kişinin özel tertibat olmaksızın araç kullanabileceğine karar verilmesi halinde rapora “özel tertibat olmadan araç kullanabilir.” ibaresi yazılarak, hangi sınıf sürücü belgesi alabileceğini belirten rapor tanzim edileceği düzenlenmiştir (8. ve 8.1.paragraf)
/
16) Yukarıda yapılan mevzuatsal açıklamalar ve idareden gönderilen bilgi ve belgeler
doğrultusunda; sağlık hizmetinin ihtiyacı kişiden kişiye farklılık göstermekte olduğu ve aynı sağlık sorununa sahip olan kişilere sunulacak sağlık hizmetinin, kişilerin yaş, cinsiyet, genetik özellikler, boy, kilo, eşlik eden rahatsızlıklar gibi ikincil faktörler bağlı olarak farklılaşacağı, aynı şekilde kişin özel tertibatlı araç kullanması gerekip gerekmediği veya hangi özel tertibatı kullanması gerektiğinin, kişinin tüm rahatsızlıkları, fonksiyon kayıpları ve fiziki durumunun bütüncül olarak değerlendirilmesi suretiyle kişiye özgü olarak belirlenmesinin gerekeceği, bu nedenle sürücülüğe ilişkin mevzuatta hangi engele hangi tertibatın verileceğinin bire bir belirlenmesinin mümkün bulunmamakla birlikte bu şekilde bir uygulamanın, hekimin ve özel tertibatlı araç komisyonunun kişinin durumuna özgü tertibat belirleme yetkisini sınırlandıracağından kişinin fiili durumuna en uygun tertibatın belirlenmesi noktasında sorunlara neden olacağı değerlendirilmekle birlikte başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği’nin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idareden bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının tebliğ tarihinden
itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA VE SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi